О́tken demalysta Armenııada parlament saılaýy ótti. Eldiń Ortalyq saılaý komıssııasy qazirgi premer-mınıstr Nıkol Pashınıannyń partııasy jeńiske jetkenin habarlady. «Azamattyq kelisim» partııasy 49,8 paıyz daýys jınady. Ekinshi orynda 23,3 paıyzben reseılik-armıandyq bıznesmen Samvel Karapetıan basqaratyn «Kúshti Armenııa» partııalar blogi tur. Al burynǵy prezıdent Robert Kocharıannyń «Armenııa» partııasy 9,9 paıyz, «Gúldengen Armenııa» partııasy 4 paıyz daýysqa ıe boldy.
«Armenia Today» aqparat portalynyń málimetinshe, saılaýdaǵy jeńisin Nıkol Pashınıan baspasóz máslıhatynda málimdegen. Onyń aıtýynsha, 2021 jyly aldyńǵy saılaýmen salystyrǵanda partııany qoldaǵan azamattar sany artqan.
«2021 jylmen salystyrǵanda «Azamattyq kelisim» partııasyna halyqtyń basym bóligi daýys berdi, kóp azamattyń senim mandatyna ıe bolǵanyn atap ótkim keledi. Bul bizge úlken jaýapkershilik júkteıdi», dedi premer-mınıstr. Sondaı-aq «Armenııa halqy Túrkııa men Ázerbaıjanmen beıbit qarym-qatynasty qoldap daýys berdi. Árıne, biz Túrkııamen shekaranyń ashylýyn kútemiz», dedi Pashınıan «Media From Turkiye» basylymyna. Ol buǵan qosa bul elderden oń reaksııa kútetinin atap ótti.
«Qurmetti Armenııa Respýblıkasynyń azamattary, barshańyzdy jaqsy kóremin, barshańyzdy maqtan tutamyn, barshańyzǵa taǵzym etemin. Qaza tapqan batyrlarǵa máńgilik dańq, jasasyn Armenııa Respýblıkasy», dep halqyna alǵysyn bildirdi Nıkol Pashınıan.
Sondaı-aq, saılaýdan keıin Nıkol Pashınıan Armenııanyń Batyspen jaqyn aralasýǵa umtylatynyn, biraq Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa (EAEO) qatysýyn toqtatpaıtynyn málimdedi.
«Biz Batysqa jaqyndaı túsýdi jalǵastyramyz, biraq sonymen birge EAEO músheliginde de qala beremiz. Biz Reseı Federasııasymen, sondaı-aq EAEO-nyń basqa elderimen qarym-qatynasymyzdy damytamyz», dedi premer-mınıstr. Aıta ketsek, 29 mamyrda Belarýs, Qazaqstan, Qyrǵyzstan men Reseı kóshbasshylary Armenııany Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqta qalýyn nemese EO músheligine enýi máselesine qatysty referendým ótkizýge shaqyrǵan edi.
Armenııa saılaý júıesiniń erekshelikterine sáıkes, daýys berý nátıjeleri resmı shyqqannan keıin, 4 paıyzdyq mejeden óte almaǵan partııalardyń daýystary parlamentke ótkender arasynda bólinedi, osylaısha belgili bir saıası kúsh neǵurlym joǵary paıyz alsa, qaıta sanalǵan daýystardyń úlesi soǵurlym kóp bolady. Jalpy saıası bloktar úshin shekti kórsetkish joǵary jáne qatysýshylar sanyna baılanysty: úsh partııadan turatyn odaq úshin segiz paıyz, al tórt nemese odan da kóp partııadan turatyn blok úshin 10 paıyz. Aldyn ala málimetter boıynsha, «Azamattyq kelisim» partııasy Armenııa parlamentindegi 101 orynnyń shamamen 58-in alady.
Armenııa – parlamenttik respýblıka. Úkimet basshysy – saılaýda jeńiske jetken partııanyń jetekshisi. Daýys berý bes jyl saıyn proporsıonaldy júıe, ıaǵnı partııalyq tizimder boıynsha ótedi. Bıyl 18 saıası kúsh – 16 partııa jáne eki blok – saılaýǵa qatysýǵa ótinish bergen. Negizgi úmitkerler Nıkol Pashınıannyń bıliktegi «Azamattyq kelisim» partııasy, bıznesmen Samvel Karapetıannyń «Kúshti Armenııa» blogi men burynǵy prezıdent Robert Kocharıannyń «Armenııa» blogy boldy. Sondaı-aq «Armenııa» odaǵyna attas «Jańa dáýir» partııasy men «Birikken armıandar» kirdi, al «Armenııa» blogine «Dashnaksýtıýn» men «Jańǵyrǵan Armenııa» kirdi.
Sarapshylardyń pikirinshe, Armenııa ekonomıkasy birneshe jyl qatarynan ósip, oń nátıjege qol jetkizip otyr. «Azamattyq kelisimniń» saılaýda jeńiske jetýiniń bir sebebi de osynda. Eldiń keıingi jyldardaǵy ekonomıkalyq qalpyna kelýdiń kóp bóligi syrtqy faktorlarǵa baılanysty: Ýkraınada qaqtyǵys bastalǵannan keıin Reseıden qonys aýdarýshylar qatary artyp, kapıtal aǵyny, tutyný kórsetkishi, eksport ósti.
Sarapshylar «Qarabaqtaǵy jeńilisten keıin Nıkol Pashınıannyń saıası mansaby aıaqtalǵandaı kórindi, biraq bul saılaý onyń qazirgi qarsylastaryna odan da az senim artylatynyn kórsetedi» degen de pikirde.
«The Insider» ınternet basylymynyń habarlaýynsha, dúısenbi kúni tústen keıin úsh iri oppozısııalyq kúsh resmı saılaý nátıjelerin moıyndamaǵan. Oppozısııa daýys berý jáne sanaý kezinde kóptegen buzýshylyqtar bolǵanyn málimdegen. Alaıda, sarapshy Roman Ýdot: «Pashınıannyń paıdasyna burmalaýlar bar bolǵanymen, olar aıtarlyqtaı emes, máselen, 49 paıyzdyń ornyna 47-48 paıyz bolýy kerek edi», dep jazdy áleýmettik jelidegi paraqshasyna.
Armenııa Ortalyq saılaý komıssııanyń málimetine sáıkes, saılaýǵa halyqtyń 58,97 paıyzy qatysyp, 1 476 597 azamat daýys bergen. Erevanda TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń Parlamentaralyq Assambleıasynan halyqaralyq baıqaýshylar toby Ulttyq jınalysyna saılaý ótkizý monıtorıngin júzege asyrý maqsatynda jumys istedi. Aıta ketsek, Senat tóraǵasynyń orynbasary Jaqyp Asanov – TMD PAA halyqaralyq baıqaýshylar tobynyń úılestirýshisi. Mıssııa quramynda Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń múshesi Gennadıı Shıpovskıh, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń TMD PAA-daǵy ókiletti ókili Ashat Muqashev bar. TMD PAA baıqaýshylary daýys berý kúni Erevandaǵy, sondaı-aq, eldiń basqa óńirlerindegi saılaý ýchaskelerinde boldy. Mıssııa ókilderi ýchaskelerdiń ashylýyna qatysty, daýys berý barysyn qadaǵalady, sondaı-aq daýystardy sanaý men saılaý qorytyndylaryn shyǵarý rásimderine monıtorıng júrgizdi.
«Mıssııanyń jumysy saıası beıtaraptyq, obektıvtilik jáne memlekettiń ishki isine aralaspaý qaǵıdattaryna sáıkes júzege asty. Baıqaýshylar saılaý úderisiniń uıymdastyrylýyn, azamattardyń saılaý quqyǵynyń saqtalýyn, rásimderdiń ulttyq zańnamaǵa sáıkestigin baǵalady. Monıtorıng barysynda búkil aqparat jınaqtalyp, TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń Parlamentaralyq Assambleıasy halyqaralyq baıqaýshylar mıssııasynyń qorytyndysyna engiziledi», dedi J.Asanov.