Tarıh • 12 Qyrkúıek, 2018

Shal aqynnyń bir kúıi

368 retkórsetildi

Nurqan naǵashymnyń qo­lynan talaı ret dám tattym. Syrt­taı birtoǵa, qataldaý kórin­genimen, adamnyń kóńilin qaldyrmaıtyn. Jaryqtyq óte balajan edi. «Oý, jıen nazary kúshti, renjitpeńder, qazan kóterińder» dep men kelgen saıyn mańdaıymnan ıiskeıtin. Onyń ústine «jigittiń jaqsysy – naǵashydan» demekshi, dombyra tartý óneri ol kisiden bizge de juqqandyqtan, janyna erekshe tartatyn.

Umytpasam, ótken ǵasyrdyń jetpisinshi jyldary bolý kerek. Birde Sergeev aýdanyna (qazir Shal aqyn) qarasty qazaq eldi mekenderin aralap qaıtýǵa bekindim. Ondaǵy oıym – esimderi umytylyp bara jatqan jergilikti kúı­shi-kompozıtorlardyń shyǵar­malaryn jınaý, notaǵa túsirý. Sapar barysynda jolaı naǵa­shym turatyn Keńes aýylyna soqtym. Hal-jaǵdaıymdy táp­tishtep surap bolǵannan keıin áń­gime aýany kúı, kúıshilik jaıyna qaraı oıysty. Búgingi jastardyń dombyra qaǵysy ózge­sheleý. Biraq aralarynda kúıdi buzyp tartatyndary da kezdesedi. Aǵa býyn salyp ketken dástúrge qııanat ja­saýǵa bolmaıdy, deı kelip Tarǵyl buqanyń «Shókken nar», «Terisqaqpaı», «Kók jor­ǵa» kúılerin naqyshyna kel­tirip oryndap berdi. Men de na­ǵashymnyń súıip tyńdaıtyn bir­neshe kúılerin oryndap, óz dombyramdy usynyp edim, al­ǵysy kelmegendeı tar­tyn­shaqtaı berdi. Sosyn me­selimdi qaıtarǵysy kelmedi bilem, biraz shertip otyrdy. Pernesi kóp eken. Meniń jýan saýsaqtaryma kóne qoımas, dep qaıtaryp berdi.

Men de jıendik erkelik minezime basyp, kereksiz polýton pernelerin qysqartyp, qaıta usyndym. Sol-aq eken, men estimegen bir kúıdi tógildire jóneldi. Kózimdi jumyp, demimdi ishke tartyp, eltip otyrmyn. Qos ishekti qara dombyranyń qońyr únin tyńdaı bergiń keledi. Kúıdi aıaqtap bolǵan soń «Shal aqynnyń ar­naýy» ǵoı dedi eleýsizdeý ǵana. Shal degen esim bolady eken-aý degen tańdanysymdy sezip qoıdy bilem, áńgime aıtar kezdegi ádetimen bar denesimen maǵan buryla qarap, qarshadaı Tileýkeniń jasynan sózge júı­riktigine, sheshendigine, tiliniń dil­marlyǵy men taban asty aıt­qyshtyǵyna qarap jeńgeleri ájýalap «Shal» atap ketkenin túsindirdi. Kúı aqylyna ajary kelisken Kúlim­jan esimdi baldyzyna arnalǵan desedi. Ekeýiniń ózara aıtysyn da bilýshi edim. Jastyń ulǵaıǵany, jadynyń kemigeni ǵoı, umytyppyn, dedi.

«Shal aqynnyń arnaýyn» zamatta úırenip alǵanymmen, araǵa jyldar salyp notaǵa túsirdim. Bozbalanyń sulý arýǵa degen erek sezimin dom­byra únimen jetkize bilgen Shal Qulekeulynyń Abylaıdyń zamandasy, tókpe aqyn ekenin bilip kelsek, endi kúıshilik ónerin jańa qyrynan tanytýdyń alǵashqy tartýy bolsyn degen úmitpen shákirtterime úıretip júrmin. О́z óleńderin dom­byra­men jyrǵa qosqan ba­bamyzdyń kúıshilik daryny bir shyǵarmamen ǵana shektelip qal­masa kerek. Indete zertteı bilse, tabylyp qalýy ǵajap emes.

 

Serikbaı QUSAIYNOV, kúıshi

Soltústik Qazaqstan oblysy

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Taldyqorǵanda 5 myń aǵash otyrǵyzyldy

Aımaqtar • 12 Qazan, 2019

Keı óńirlerde aýa-raıy ózgeredi

Aımaqtar • 12 Qazan, 2019

Eń qysqa áńgime. Iesiz zyndan. Dıdar AMANTAI

Rýhanııat • 12 Qazan, 2019

Eń qysqa áńgime. Islam Qabyluly

Rýhanııat • 12 Qazan, 2019

Senatorlar senbilikke shyqty

Qazaqstan • 12 Qazan, 2019

Berdibek Saparbaev Aqtaý emhanalaryn aralady

Medısına • 11 Qazan, 2019

NZM IýNESKO syıaqysyna laıyq dep tanyldy

Qazaqstan • 11 Qazan, 2019

Oralda «LATYN FEST» jastar forýmy ótti

Aımaqtar • 11 Qazan, 2019

Uqsas jańalyqtar