Qazaqstan • 07 Aqpan, 2019

Jastar otanshyldyq rýhta tárbıelenýi kerek

400 retkórsetildi

Senatta palata Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń qatysýymen «Memlekettik jastar saıasaty týraly» zańdy iske asyrý jáne Jastar jylyn ótkizý aıasynda memlekettik organdardyń, qoǵamdyq jáne úkimettik emes uıymdardyń aldynda turǵan mindetterge arnalǵan dóńgelek ústel otyrysy ótti. Jıynǵa memlekettik organdardyń basshylary men jastar uıymdarynyń jetekshileri, qoǵam ókilderi qatysyp, oılaryn ortaǵa saldy.  

Qasym-Jomart Toqaev óziniń sózinde Elbasymyz jarııa etken Jastar jylynyń eń basty maqsaty – óskeleń urpaqtyń barynsha sapaly ómir súrýine qajetti jaǵdaı jasaý, jastar – bul memleketimizdiń kúsh-qýatyn eseleıtin eń negizgi, myqty býyn ekenin atap ótti.

Senat Tóraǵasy osyǵan oraı jastardy otansúıgishtik rýhta tárbıeleý asa mańyzdy mindet ekenin atap ótti. Oǵan qosa, jastardyń otanshyldyq rýhy jalań uranshyldyq pen joǵary mansapqa emes, eń aldymen, tereń bilimge negizdelýi tıis ekenin aıta kele, Jastar jylyna budan burynǵy birqatar baǵdarlamalar tárizdi naýqanshyldyqqa aınalmaýy tıis ekendigin jetkizdi.

– Kezinde Prezıdent Jalpyǵa ortaq Eńbek qoǵamyn qurý jóninde tapsyrma bergen bolatyn. Mazmuny óte salmaqty mańyzdy bastamany tıisti memlekettik qurylymdar uranshyldyqqa salyp, qysqa merzimdi naýqanǵa aınaldyryp jibergenin moıyndaý qajet. Shyn máninde, biz jalpyǵa ortaq eńbek qoǵamy ıdeıasyn alǵa tarta otyryp, barsha halyqtyń, sonyń ishinde jastardyń ulttyq oı-sanasy men minez-qulqyn túbegeıli qaıta qaraý máselesine nazar aýdarýymyz qajet, – dedi Q.Toqaev.

Q. Toqaevtyń aıtýynsha, elimizde jalpyulttyq jáne jahandyq mindetterdi júzege asyrýǵa qabiletti, shyǵarmashylyq oılaý áleýeti joǵary, aldyna bıik maqsattar qoıa biletin jastar az emes. Spıker sonymen qatar jastardyń jumyssyzdyǵyn joıýdyń basty múmkindikteri shaǵyn jáne orta bıznes salasynda ekenine nazar aýdardy.

– О́kinishke qaraı, kásipkerlik salasy elimizdiń jastaryn áli de qyzyqtyrmaı otyr. Áleýmettik saýaldardyń derekteri boıynsha suralǵan jastardyń 51 paıyzynyń bıznespen aınalysý týraly oı josparynda joq eken. Bul problemaǵa basqa jaǵynan qaraǵan durys. Múmkin, biz bıznespen aınalysý úshin ózimiz tıisti jaǵdaı jasamaı otyrǵan shyǵarmyz?, – dep saýal tastaǵan palata Tóraǵasy áleýmettik zertteýlerdiń nátıjeleri boıynsha elimizdegi jastardyń 40 paıyzǵa jýyǵy turaqty túrde jumysqa ornalasý problemalaryn bastarynan ótkizetindigin aıtty.

Q.Toqaevtyń pikirinshe, jastar arasyndaǵy kásipkerlikti damytý baǵytynda týrızm keleshegi zor sala bolýy tıis. Ol osyǵan oraı týrızm salasy boıynsha bilikti mamandardyń azdyǵyn eskere otyryp, elimizdiń joǵary oqý oryndarynda týrızm jáne qonaqúı bıznesi fakýltetterin keńinen ashýdy usyndy. Sondaı-aq mektepterde oryn alǵan, qoǵamnyń narazylyǵyn týdyryp otyrǵan kúsh kórsetý, qorqytý men qorlyq kórsetý áreketterine oraı jastardyń quqyqtyq jáne adamgershilik tárbıesine de toqtaldy.

– Mektepterde oryn alyp otyrǵan zorlyq-zombylyq jaǵdaılary – bul barlyq memlekettik organdardyń jumysyndaǵy kemshilik ekenin moıyndaý qajet, – dedi Q.Toqaev. – Bul máselege kóz jumyp qaraýǵa bolmaıdy. Osy túıtkildiń shyǵý sebepterin anyqtap, mektepterdi jaılaǵan qorqynysh pen úreıden túbegeıli qutylý úshin naqty sharalar qoldaný qajet. Bul muǵalimderdiń, ata-analar men jastar uıymdarynyń, barlyq deńgeıdegi ákimderdiń jáne tutas qoǵamnyń aldyndaǵy mańyzdy mindetke aınalýy tıis.

Sonymen qatar asa mańyzdy másele – jastardyń dinge degen kózqarasy týraly da aıtyldy.

– Elimizdegi árbir jas azamat, óziniń dinı seniminen tys memleketke, onyń zańdary men nyshandaryna qurmetpen qaraýy tıis. Mektepterdegi júris-turys ádebi jáne kıim kııý úlgisi halyqaralyq tájirıbeni, eń bastysy, halqymyzdyń ulttyq dástúrlerin negizge alýy kerek. Búgingi tańda dinı senimine bola balalardy bilim alý múmkindiginen aıyryp, olardyń bilim kózderinen qol úzýine májbúr bolǵan jaǵdaılar oryn alyp otyr, – dedi Senat Tóraǵasy.

Ol osy kúrdeli másele jóninde kelisilgen jáne oryndy sheshim tabý úshin Parlament pen Úkimetti birlesip jumys isteýge shaqyrdy.

Máseleni talqylaýǵa qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Káletaev, eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń orynbasary Nurjan Áltaev, birqatar aımaqtar ákimdikteriniń ókilderi, jastar uıymdarynyń kóshbasshylary qatysty.

Eń bastysy, dóńgelek ústel otyrysynda sóz alǵan azamattar jastardyń aldyndaǵy eń kúrdeli máselelerdi ashyq aıtty. Onyń ishinde jastarǵa jeńildikpen baspana men nesıe berý, jumysqa ornalasardaǵy kedergilerdi joıý, jastar uıymdaryn qarjylandyrýǵa baılanysty ózegi shyqqan qıyndyqtar keńinen qaýzalyp, olarǵa baılanysty memlekettik organdardyń basshylary túsinik berdi.

Dóńgelek ústeldiń qorytyndysy boıynsha memlekettik jastar saıasatyn jetildirýge baǵyttalǵan usynystar qabyldandy.

Sharaǵa qatysýshylarǵa jastar saıasaty salasynda júzege asqan birqatar jobalardyń nátıjelerine arnalǵan kórme uıymdastyrylyp, senatorlar otandyq brend ónimderi men jas sýretshilerdiń shyǵarmalarymen tanysty.

Serik ÁBDIBEK,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Jaqsy ákim jalǵyz júredi

Tanym • Búgin, 17:02

Betperde kıgen kóktem

Tanym • Búgin, 16:55

Qyzylorda: Kásipkerler jaýapqa tartyldy

Aımaqtar • Búgin, 16:31

Jambyldyq eriktiler jarap tur

Aımaqtar • Búgin, 16:30

Avtovolonterler azyq-túlik jetkizýde

Qazaqstan • Búgin, 16:19

Sóz qasıeti – em qasıeti

Qoǵam • Búgin, 16:11

Ustalyq – kıeli kásip

Qazaqstan • Búgin, 16:05

Qarataýdy ańsaǵan qyran

Tanym • Búgin, 15:54

Áýlıeaǵash týraly áńgime

Tanym • Búgin, 15:38

Aqmola oblysynda karantın

Aımaqtar • Búgin, 15:22

Armannyń azamattyǵy

Aımaqtar • Búgin, 15:13

Jetisýda jetinshi adam indet juqtyrdy

Aımaqtar • Búgin, 15:08

Aınurdyń ádemi álemi

Rýhanııat • Búgin, 14:13

Atyraýda 700-ge jýyq ekspress-test bar

Aımaqtar • Búgin, 14:07

Memleket qoldaýy eńse kótertti

Aımaqtar • Búgin, 13:25

Qyzylorda: Naýqastardyń jaǵdaıy qalypty

Koronavırýs • Búgin, 13:21

«Barysqa» daýys bereıik!

Sport • Búgin, 13:15

Almatyda indet oshaǵy qaıta kóbeıdi

Aımaqtar • Búgin, 13:15

Sý tasqynyna qarsy áreketter bastaldy

Aımaqtar • Búgin, 13:00

Uqsas jańalyqtar