Qazaqstan • 08 Aqpan, 2019

«Til-Qazyna» UǴP ortalyǵy 2018 jylǵy jumys nátıjesin qorytyndylady

527 retkórsetildi

Qazaq tili əlipbıiniń kırıllısadan latyn grafıkasyna kóshirilýi boıynsha qandaı maqsatty sharalar atqaryldy? Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy 2018 jylǵy atqarylǵan jumys nátıjesin qorytyndylap, álipbı reformasynyń aldaǵy mindetterin tarqatty.

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qazaq tilin jańa álipbıge kóshirýge baılanysty Jarlyǵy shyqqannan beri birqatar maqsatty is-shara atqarylǵany belgili. Eń aldymen, Premer-Mınıstrdiń ókimimen «Qazaq tili álipbıin latyn grafıkasyna 2025 jylǵa deıin kezeń-kezeńmen kóshirý jónindegi is-sharalar jospary» bekitilip, qurylǵan Ulttyq komıssııa uıymdastyrýshylyq jəne zańnamalyq sıpattaǵy birqatar bastamaǵa muryndyq boldy. Osy tarapta atqarylǵan jumystar retin baıandaǵan Sh.Shaıahmetov atyndaǵy «Til – Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń atqarýshy dırektory Erbol Tileshov latyn álipbıine baılanysty atqarylǵan jumystar retine toqtaldy.

– Atap aıtqanda, Ulttyq komıssııa janynan qurylǵan jumys toptarynyń jumystary úılestirildi. Mádenıet jáne sport mınıstrligi janyndaǵy Orfografııalyq jumys toby jańa álipbıdiń emle erejelerin daıyndap, ǵylymı jáne praktıkalyq saraptaýlardan ótkizdi. 11 maýsymda Astana qalasynda «Qazaq jazýynyń tarıhy jáne latyn álipbıine kóshýdiń ǵylymı-tájirıbelik negizderi» atty ǵylymı-teorııalyq konferensııa ótkizildi. Bul konferensııaǵa elimizdiń til bilimi salasyndaǵy barlyq jetekshi ǵalym shaqyryldy. Osy konferensııada latyn grafıkasyndaǵy qazaq álipbıi negizindegi «Qazaq tili emle erejeleriniń tujyrymdamasy» bekitildi, – degen ol emle erejeleri elimizdegi barlyq tiltanýshy ǵalymǵa tanystyrylǵanyn jetkizdi. Odan bólek, orfografııalyq jáne ádistemelik jumys toptaryna enbeıtin táýelsiz sarapshylarǵa da saraptaýǵa usynylyp, jańa álipbı emlesiniń synama jumystary tamyz aıynda Astana, Almaty qalalarynda jáne Aqmola, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan, Aqtóbe, Qyzylorda oblystarynda ótkizilgen. Jalpy synamaǵa barlyq mınıstrlik, respýblıkalyq aqparat quraldarynyń ókilderi, memlekettik qyzmetkerler, muǵalimder sııaqty ártúrli áleýmettik toptar qamtylǵan bolatyn.

– Jańa álipbıdiń emlesin bulaısha synaqtan ótkizip otyrǵan sebebimiz, álipbıdi aýystyrý – tek lıngvıstıkalyq qubylys emes, sonymen qatar, áleýmettik qubylys dep qaraýymyz qajet. Sondyqtan bul oraıda áleýmettiń kózqarasy aıqyndalyp, jan-jaqty saraptaýlardan keıin sheshimder qabyldanatyn bolady. Qazan-qarasha aılarynda elimizdiń barlyq óńirinde jappaı emle erejelerdiń jobasyn talqylaý jumystary júrgizildi. Ol 20 myńnan astam adamdy qamtydy. Emle erejeler jobasy BAQ arqyly jalpy kópshilikke tanystyrylyp, onyń negizgi baǵyttary jóninde ǵylymı maqalalar jazyldy. Bul jalpy halyqtyń emle erejelermen tanysýyna, ony túsinýine úlken múmkindikter týdyrdy. Mamandar, ǵalymdar tarapynan berilgen keıbir eskertýler eskerildi. Sonymen qatar bul aılarda elimizdegi jalpy álipbı reformasyn nasıhattaý jumystary da barlyq óńirde keńinen júrgizilgenin atap ótýge tıispiz, – dedi Erbol Tileshov.

Aıa О́MIRTAI,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Kógildir ekranda – jańa melodramma

Rýhanııat • Búgin, 18:04

Salyq salmaq salmaıdy

Qarjy • Búgin, 17:50

MÁMS boıynsha jeńildik merzimi uzartyldy

Medısına • Búgin, 17:45

Betperde kıgen kóktem - 3

Tanym • Búgin, 17:30

Qazaq operatory Týrınde bas júlde aldy

Qazaqstan • Búgin, 17:29

Atyraý: Úsh adamnan koronavırýs tabyldy

Koronavırýs • Búgin, 17:18

Kóktem - órttiń órshıtin shaǵy

Aımaqtar • Búgin, 16:32

Indeksasııa qalaı júrgiziledi?

Qarjy • Búgin, 16:23

Tastarǵa jan bitirgen sýretshi

О́ner • Búgin, 15:38

Ýálıhan QALIJANOV. Koronavırýs

Ádebıet • Búgin, 15:28

Meni kórseńder, qashyńdar!

Ádebıet • Búgin, 15:26

Uqsas jańalyqtar