Úkimet • 14 Aqpan, 2019

Senatorlar sot júıesin jańǵyrtýǵa arnalǵan zańdardy qabyldady

195 retkórsetildi

Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyq etýimen Parlament Senatynyń otyrysy boldy. Senatorlar «Qazaqstan Respýblıkasynyń sot júıesi men sýdıalarynyń mártebesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııalyq zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstıtýsııalyq zańdy qabyldady.

Zańnyń maqsaty sot júıesin jańǵyrtý, sýdıa kadrlardy sapaly damytý jáne jańartý bolyp tabylady.

Konstıtýsııalyq zań boıynsha Joǵarǵy Sottyń jáne oblystyq sottardyń jalpy otyrystarynyń tóralqalary joıylady. Oblystyq sottyń keńeıtilgen jalpy otyrysy engiziledi, oǵan oblystyq sottyń sýdıalary jáne tıisti oblystyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń aýdandyq sottarynyń sýdıalary qatysady.

Oblystyq sottyń keńeıtilgen jalpy otyrysynyń quzyretine jergilikti sottyń eki sýdıasyn Joǵarǵy Sottyń keńeıtilgen jalpy otyrysyna jiberý máselelerin qaraýdy, Joǵary Sot Keńesiniń, Joǵary Sot Keńesi janyndaǵy Sot jıýrıiniń jáne Kadr rezervi jónindegi komıssııanyń, Joǵarǵy Sot janyndaǵy Sot tóreliginiń sapasy jónindegi komıssııanyń quramyna sýdıalardyń kandıdatýralaryn qaraýdy jáne Joǵarǵy Sottyń keńeıtilgen jalpy otyrysyna tıisti usynymdar shyǵarýdy jatqyzý usynylady.

Sýdıalarǵa qatysty tártiptik isterdi qaraý úshin Joǵary Sot Keńesiniń janynan Sot jıýrıi qurylady, ol alty sýdıadan, keńesshi daýys berý quqyǵy bar jurtshylyq ókilderinen jáne sýdıalardyń qatarynan Joǵary Sot Keńesiniń bir múshesinen turady.

Zań jobasymen Sot jıýrıiniń sýdıaǵa qatysty materıaldardy qaraýy úshin mynadaı negizder belgilenedi: 1) Joǵarǵy Sot Tóraǵasynyń usynýy; 2) oblystyq sottardyń jáne Joǵarǵy Sottyń jalpy otyrystarynyń sheshimderi; 3) tekserýlerdiń qorytyndysy boıynsha rastalǵan, buqaralyq aqparat quraldarynyń jarııalanymdarynda qamtylǵan málimetter men faktiler, jeke jáne zańdy tulǵalardyń joldanymdary; 4) sýdıa ádebi jónindegi komıssııalardyń sheshimderi.

Zańmen aýdandyq sot tóraǵasynyń, oblystyq sot tóraǵasynyń, sot alqalary tóraǵalarynyń jáne sýdıasynyń, Joǵarǵy Sot sýdıasynyń jáne sot alqalary tóraǵalarynyń laýazymdaryna kadr rezervi engiziledi, ony Joǵary Sot Keńesi janyndaǵy Kadr rezervi jónindegi komıssııa qalyptastyrady.  

Otyrysta sondaı-aq zańnamaǵa sot júıesin jańǵyrtý máseleleri boıynsha túzetýler qabyldandy.

«Bilim týraly» zańǵa Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń Sot tóreligi akademııasyna qatysty quzyretin kózdeıtin tolyqtyrý engiziledi.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵarǵy Sot Keńesi týraly» zańǵa Joǵarǵy Sot Keńesiniń  sýdıalardy tártiptik teris qylyqtar jasaǵany úshin nemese «Qazaqstan Respýblıkasynyń sot júıesi men sýdıalarynyń mártebesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq zańynyń talaptaryn oryndamaǵany úshin atqaratyn laýazymynan bosatý máselelerin qaraıtynyn jáne Sot júıesindegi sýdıa kadrlarynyń jaı-kúıi týraly jyl saıynǵy ulttyq baıandamany qalyptastyratynyn qarastyratyn tolyqtyrýlar engiziledi.

Zańmen Keńestiń zańger-ǵalymdar men advokattar qatarynan shyqqan músheleriniń eńbegine aqy tóleý de belgilenedi, ol Keńeske respýblıkalyq bıýdjetten bólingen qarajat esebinen júrgiziledi.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qyzmeti týraly» zańǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵarǵy Soty janyndaǵy Sot tóreligi akademııasynda oqýdy bitirgen jáne biliktilik emtıhanyn tapsyrǵan adamdardyń oqýdy bitirgennen keıin bir jyl ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qyzmet týraly zańnamasyna sáıkes sottardyń qyzmetin uıymdastyrýshylyq jáne materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý máselesi jónindegi ýákiletti organda jáne onyń aýmaqtyq bólimshelerinde «B» korpýsynyń memlekettik əkimshilik laýazymdaryna ýákiletti organmen kelisý boıynsha konkýrs ótkizilmesten ornalasa alatynyn kózdeıtin tolyqtyrý engiziledi.

Senatorlar Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqta taýarlardy sáıkestendirý quraldarymen tańbalaý týraly kelisimdi ratıfıkasııalady.

Kelisim tańbalanatyn taýarlardyń aınalymyna baqylaýdy júzege asyrý arqyly kóleńkeli ekonomıkanyń kólemin qysqartýǵa jáne bıýdjetke salyq túsimderin ulǵaıtýǵa baǵyttalǵan.

Qujat Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa Keńesiniń sheshimimen tizbesi bekitiletin tańbalanýǵa jatatyn taýarlardy EAEO aıasynda birizdendirilgen sáıkestendirý quraldarymen tańbalaý tártibin aıqyndaıdy.

Sonymen qatar, Kelisimmen sáıkestendirý quraldarynyń biryńǵaı tizilimin qalyptastyrý jáne júrgizý, Odaqqa múshe memleketterdiń Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııany taýarlardy tańbalaýdy engizý jóninde nıetteriniń bar ekendigi týraly habardar etý, Odaqqa múshe memleketterdiń ýákiletti organdary arasyndaǵy aqparattyq ózara is-qımyl tártibi, sondaı-aq olarǵa tańbalanýǵa qoıylatyn talaptar men tańbalaý sharttary qoldanylmaıtyn taýarlar retteledi.

2010 jylǵy 9 jeltoqsandaǵy Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasyna munaı jáne munaı ónimderin jetkizý salasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq týraly úkimetaralyq kelisimge ózgerister engizý týraly hattama ratıfıkasııalandy.

Hattamaǵa sáıkes Kelisimge 2 jáne 3-qosymshalardy Kelisimniń sharttarynan shyǵarý bóligine ózgerister engiziledi, ol taraptardyń quzyretti organdaryna Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes Qazaqstanda qoldanylatyn vedomstvoaralyq Hattama jasasý arqyly Reseı Federasııasynan Qazaqstan Respýblıkasyna alyp barýǵa tyıym salynǵan nemese shekteý qoıylǵan jáne eksporttaýǵa tyıym salynǵan nemese Qazaqstannan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń keden aýmaǵynan tys jerlerge áketýge shekteý qoıylǵan munaı ónimderiniń tizbelerin aıqyndaýǵa múmkindik beredi.

Kelisimge engiziletin ózgerister janar-jaǵarmaı materıaldarynyń ishki naryǵynyń balansyna baılanysty eksportty ashý/jabý nemese munaı ónimderiniń jekelegen túrlerin ımporttaý jóninde sheshim qabyldaý kezinde utqyrlyqty damytýǵa járdemdesetin bolady.

Qazaqstan men Qyrǵyzstan arasyndaǵy Qazaqstan-Qyrǵyz memlekettik shekarasynyń rejımi týraly úkimetaralyq kelisim ratıfıkasııalandy.

Kelisimniń basty maqsaty – quqyqtyq negizdi ózara belgileý jáne memlekettik shekarada Qazaqstan men Qyrǵyzstan arasyndaǵy qatynastardy retteý bolyp tabylady. Memlekattik shekara rejımi shekarada qoldanylatyn qaǵıdalardy jáne memlekettik shekarany kútip ustaý, memlekettik shekara arqyly arqyly adamdardy, kólik quraldaryn, júkter men ózge de múlikti ótkizý, memlekettik shekara ústinen ushýlardy júzege asyrý, memlekettik shekarada, shekara jolaqtarynda, sondaı-aq shekaralyq sýlar sheginde sharýashylyq jáne ózge de qyzmetti júrgizý, (sondaı-aq olardy paıdalaný) jáne shekaralyq qaqtyǵystardy sheshý tártibin qamtıdy.

Kelisim merzimsiz bolyp tabylady. Onyń ratıfıkasııalanýy Qazaqstan-Qyrǵyz memlekettik shekarasynda rejım qaǵıdalaryn belgileýge, memleketterimiz arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýge yqpal etetin bolady.

«Qorǵanys ónerkásibi jáne memlekettik qorǵanystyq tapsyrys týraly» zań jobasy jan-jaqty qaraldy.

Zań jobasynyń maqsaty memlekettik qorǵanys tapsyrysyn zańnamalyq turǵyda qamtamasyz etý jáne qalyptastyrý, ornalastyrý men oryndaý prosesiniń tıimdiligin arttyrý, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń qorǵanys ónerkásibiniń áleýetin damytý bolyp tabylady.

Zań jobasy qorǵanys ónerkásibiniń, memlekettik qorǵanys tapsyrysy salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy, sondaı-aq qarý-jaraq pen áskerı tehnıka aınalymynyń jekelegen máselelerin retteýge baǵyttalǵan.

Zań jobasynda osy saladaǵy memlekettik saıasattyń negizgi mindetteri, memlekettik qorǵanys tapsyrysyn alýshylardyń, oryndaýshylar men áskerı ókilderdiń fýnksııalary aıqyndalǵan. Tutastaı alǵanda memlekettik qorǵanys tapsyrysyn qalyptastyrý, ornalastyrý jáne oryndaý tártibi rettelgen, onyń quramy men mazmuny aıqyndalǵan.

Sondaı-aq Úkimettiń, ýákiletti organnyń, ortalyq atqarýshy organdardyń, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin memlekettik organdardyń, qorǵanys ónerkásibi men memlekettik qorǵanys tapsyrysy salasyndaǵy ýákiletti uıymnyń jáne qorǵanys ónerkásibi kesheni uıymdarynyń quzyretteri belgilengen.

Zań jobasy ǵylymı zertteýlerge memlekettik qorǵanys tapsyrysyn qalyptastyrýdyń erekshelikterin bekitetin erejelerdi, sondaı-aq memlekettik qorǵanys tapsyrysyn basym tártippen oryndaýǵa mindettiligi týraly erejeni qamtıdy. Odan basqa qorǵanys tapsyrysy salasyndaǵy memlekettik qoldaý sharalary, qarý-jaraq, áskerı tehnıka jáne paıdalanylmaıtyn múlik aınalymynyń erekshelikteri, sondaı-aq áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyq salalary men nysandary zańnamalyq deńgeıde belgilengen.

Zań jobasyn talqylaý barysynda ózgerister men tolyqtyrýlar engizý qajettigi týyndady. Jobanyń keıbir erejeleri Qazaqstan Respýblıkasynyń birqatar zańnamalyq aktileriniń: «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti týraly», Bıýdjet kodeksi, «Ruqsattar jáne habarlamalar týraly», «Quqyqtyq aktiler týraly» jáne basqa zańdardyń erejelerine sáıkes keltiriledi. Zań jobasy senatorlardyń túzetýlerimen Májiliske jiberildi.

Zańnamaǵa qorǵanys jáne aeroǵarysh ónerkásibi, aqparattandyrý salasyndaǵy aqparattyq qaýipsizdik máseleleri boıynsha túzetýler eki oqylymda qaraldy.

Zań jobasymen 4 kodekske jáne 20 zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý kózdelip otyr. Olardyń ishinde negizgileri: oblystyq bıýdjettiń, sondaı-aq respýblıkalyq mańyzy bar qalalar, astana bıýdjetteriniń aýmaqtyq áskerlerdiń tıisti aýmaqtyq organdaryn qamtamasyz etýge jáne kútip-ustaýǵa arnalǵan shyǵystaryn retteıtin erejelerdi naqtylaýǵa; memlekettik qorǵanys tapsyrysyn júzege asyrýǵa arnalǵan sharttar negizinde júrgiziletin ǵylymı-zertteý jumystaryn qosylǵan qun salyǵynan bosatýǵa; Úkimettiń, qorǵanys ónerkásibi jáne memlekettik qorǵanys tapsyrysy salasyndaǵy ýákiletti organdardyń jáne basqa da memlekettik organdardyń quzyretterin naqtylaýǵa; áleýmettik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý jáne olardy joıý jónindegi sharalardy qoldaný úshin bronnan shyǵarý tártibimen memlekettik materıaldyq rezervtiń materıaldyq qundylyqtaryn shyǵarý, sondaı-aq olardy tasymaldaý tártibin aıqyndaýǵa baǵyttalady.

Odan basqa, zań jobasymen aqparattandyrý salasyndaǵy aqparattyq qaýipsizdik máselelerin retteıtin erejeler, onyń ishinde «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin qurýǵa nemese damytýǵa baǵyttalǵan  bıýdjettik ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý kózdelip otyr.

Zań jobasy senatorlardyń túzetýlerimen Májiliske jiberildi. Atap aıtqanda, zań jobasynda kózdelgen túzetýlerge sáıkes keltirý, sondaı-aq quqyqtyq olqylyqtardy boldyrmaý maqsatynda Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske jáne «Jekelegen qarý túrleriniń aınalymyna memlekettik baqylaý jasaý týraly» zańǵa tolyqtyrýlar engizý usynylyp otyr. Sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qaýipsizdik Keńesi týraly», «Qazaqstan Respýblıkasynyń arnaýly memlekettik organdary týraly» zańdarynyń erejelerimen qaıshylyqtardy boldyrmaý maqsatynda tıisti ózgerister usynyldy.

Otyrys barysynda senatorlardyń depýtattyq saýaldary jarııa etildi. Senator Sáýle Aıtpaeva balalar quqyqtaryn qorǵaý; Dınar Nóketaeva jas otbasylardyń ajyrasý máseleleri; Murat Baqtııaruly halyqtyń álsiz toptaryn qoldaýdyń keshendi sharalaryn qabyldaý týraly; S. Seıfýllın, B.Maılın, I.Jansúgirovtiń 125 jyldyǵyn merekeleýge qatysty; Ańsar Musahanov qazaqtyń tazy jáne tóbet ıtteriniń tuqymyn qalpyna keltirý jáne saqtaý týraly saýal joldady.

Senat otyrysyna Joǵarǵy Sot janyndaǵy Sot tóreligi akademııasynyń magıstranttary men L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń Senatta tájirıbeden ótip jatqan stýdentteri qatysty.

Sońǵy jańalyqtar

Búgingi jańalyqtar (27.02.2020)

Vıdeo • Búgin, 18:45

Basylym basshylary - Erkin QYDYR (1962)

Basylym basshylary • Búgin, 17:05

Karateshiler Aýstrııada aıqasady

Sport • Búgin, 16:26

Almatyda sel júrý qaýpi joq

Aımaqtar • Búgin, 16:23

Biz birgemiz: Aleksandr Baraev

Vıdeo • Búgin, 13:52

Álemniń 50 elimen jumys isteıtin oblys

Qazaqstan • Búgin, 12:58

Uqsas jańalyqtar