Qazaqstan • 14 Aqpan, 2019

Jyl saıyn ajyrasý sanynyń ulǵaıý úrdisi baıqalady - Dınar Nóketaeva

273 retkórsetildi

Búgin Senat otyrysynda depýtat Dınar Nóketaeva ajyrasýdyń kóbeıip ketkenin aıtyp, másele kóterdi. 

Senator óz sózinde Ádilet mınıstrliginiń aqparatyna toqtalyp, sońǵy birneshe jyldaǵy neke jáne ajyrasý málimetin keltirdi.

 

 «2016 jyly elimizde 140 840 neke tirkelip, 51 775 neke buzylǵan, 2017 jyly 141 785 neke tirkelip, 54 948 neke buzylǵan, al 2018 jyly 138 876 tirkelip, 54 859 neke buzylǵan. Buzylǵan nekeler sáıkes jyly tirkelgen nekeniń 2016 jyly 36,8%-yn, 2017 jyly 38,7%-yn, al 2018 jyly 39,5%-yn quraǵan. Jyl saıyn ajyrasý sanynyń ulǵaıý úrdisi baıqalady. Máseleniń kúrdelisi, 2018 jyldyń ishinde shańyraqtary shaıqalǵan 109 myńǵa jýyq adamnyń 80 paıyzǵa jýyǵynda balalary bar», dedi ol.

Dınar Nóketaeva balalar ata-anasynyń ajyrasýy saldarynan psıhologııalyq zardap shegetinin atap ótip, depressııaǵa ushyraıtynyn jáne damýynyń artta qalýyna beıim bolatynyn aıtty.

«Ulttyq qundylyqtardy qasterleýdiń zańdyq jaýapkershilik normasyn engizý búgingi kúnniń talaby dep esepteımiz. Nekeni buzý týraly talap qoıý aryzdarynan alynatyn memlekettik baj salyǵynyń joǵarylaýy erli-zaıyptylardyń ajyrasýǵa degen nıetin tómendetý sharalarynyń biri bolary anyq», dedi depýtat.

Sondaı-aq Senator О́zbekstan úkimeti eldegi ajyrasý kólemi 10% shamasynda ǵana ekendigine qaramaı, 2018 jyly nekeni buzý týraly talap aryzdardan alynatyn memlekettik bajdy tórt esege ulǵaıtý týraly sheshim qabyldanǵanyn aıtyp ótti. «Eger buryn ajyrasqysy keletin adamdar eń tómengi jalaqy mólsheriniń 50%-yn tólegen bolsa, endi olarǵa 200%-yn tóleý kerek. Sonymen qatar, nekeni qaıta buzý týraly aryzdardan memlekettik baj eń tómengi jalaqy mólsheriniń 120%-nan 400%-ǵa deıin artqan» dedi ol.

D.Nóketaeva  elimizdegi jaǵdaıǵa toqtalyp, nekeni buzýǵa beriletin merzimdi uzartýdy usyndy.

«Salyq kodeksiniń 610-babyna sáıkes, nekeni buzý týraly talap qoıý aryzdarynan 0,3 aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde, ıaǵnı 757,5 teńge ǵana memlekettik baj alynady. Sonymen qatar, «Neke jáne otbasy týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksiniń 19-babynyń 3 tarmaǵynda, erli-zaıyptylar nekeni buzý týraly sotqa ótinish bergen kúnnen bastap bir aı ótken soń neke sot tártibimen buzylady delingen. Is júzinde sottar erli-zaıyptylarǵa tatýlasýǵa qosymsha ýaqyt beretin bolsa, neke buzylý sany azaıary sózsiz».

Budan keıin Senator Joǵarǵy sottyń bastamasymen qolǵa alynǵan «Otbasylyq sot» pılottyq jobasynyń qyzmetine toqtalyp, onyń tıimdiligi týraly áńgimelep berdi. 

«Sýdıa isti qarap qana qoımaıdy, basty ustanym retinde erli-zaıyptylardy qaıta tabystyrýǵa kúsh salady. Iаǵnı, mindetti túrde sotqa arnaıy tartylǵan psıhologtyń kómegine júginýge keńes beredi. Nátıjesinde, erli-zaıyptylardy tatýlastyrýmen aıaqtalǵan ister sany artqany baıqalady. Osy joba elimizdegi barlyq sot júıesine engizilse, oń nátıjege qol jetkizetinimiz anyq.

Bizdiń qoǵamda otbasy rýhanı jáne mádenı dástúrlerdiń saqtaýshysy, túrli býyndar arasyn jalǵastyrýshy bolyp tabylatyn ulttyq qundylyq. Shańyraqtyń shaıqalýy, ıaǵnı erli-zaıyptylardyń ajyrasýy – tek sol otbasy úshin moraldyq zardap qana emes, el demografııasyna tóngen qater dep qabyldanýy kerek. Osy máseleniń zańdylyq ólshemin, qoǵamdyq jaýapkershiligin naqty aıqyndaý qajet dep esepteımiz», dedi Dınar Nóketaeva.

Sońǵy jańalyqtar

Búgingi jańalyqtar (27.02.2020)

Vıdeo • Búgin, 18:45

Basylym basshylary - Erkin QYDYR (1962)

Basylym basshylary • Búgin, 17:05

Karateshiler Aýstrııada aıqasady

Sport • Búgin, 16:26

Almatyda sel júrý qaýpi joq

Aımaqtar • Búgin, 16:23

Biz birgemiz: Aleksandr Baraev

Vıdeo • Búgin, 13:52

Álemniń 50 elimen jumys isteıtin oblys

Qazaqstan • Búgin, 12:58

Uqsas jańalyqtar