Qazaqstan • 18 Aqpan, 2019

On segiz dúrkin jeńimpaz!

210 retkórsetildi

Ashań júzdi, qaǵilez, deneli, bulshyq etteri bult-bult oınaǵan jigit bul jolǵy báse­keniń jóni bó­lek ekenin ishteı sezedi. Tashkent qa­lasyna saıdyń tasyndaı irik­telip kelgen jelmen jarysqan jelaıaq­tardyń qaı-qaısysy bolsyn Ortalyq Azııa chempıony tájinen dámeli. Júziktiń kózindeı jutynyp turǵan qımyly Qazaqstannyń namysyn arqalaı kelgen Almastyń naǵyz babynda ekenin ańǵartqandaı.  Tóreshi belgi berýi muń eken, qazaq­standyq jeńil atletshi jemtigine umtylǵan taǵy ańsha shıyrshyq atty.

Top aldyna túsken boıy jer ap­shysyn qýyryp, alǵa sýyrylyp sala bergen. Sol zyrlaǵan kúıi sórege jetip, damyldaǵan. Qar­­sy­lastarynan ájeptáýir qara úzip ketkenin ańǵarǵan. Jaqyn-alys qashyqtyqtarǵa júgirip, az­dy-kópti tájirıbe jınaqtaǵan onyń sprınterlik ushqyrlyǵyna tó­tep berý ońaı bolmaıtyn. 15 jasynda jasyndaı jarqyrap, ózge memle­ketterdiń ózi quralyptas júı­rik­terin shań qaptyrǵan beı­málim óren­nen mundaı bıik nátı­jeni basqalar kútpegenimen, jattyq­tyrýshysy shap­paı alatyn jeńisine esh shúbá keltirmegen edi. 

Sporttyń «padıshasy» sanalatyn jeńil atletıkamen aınalysý Almas Beısenovtiń oıyna da kirmegen. Ataqty fýtbolshylarǵa eliktep, aıaqdoptyń qyr-syryn meń­gerý sıqyry baýrap alǵan. Be­sinshi synypta oqyp júrgende ǵoı, quıyndaı zymyraıtyn jyl­damdyǵyn, urshyqsha úıiriletin shapshańdyǵyn, júıtkı jónelgende qańbaqtaı jeńildigin baıqap qalǵan dene tárbıesi pániniń muǵalimi Vıktor Vınokýrov fýtbol seksııa­syna jetekshilik etetin Anatolıı Gorbýnovtan attaı qalap alyp, bal­ǵynnyń barǵysy kelmeı bulta­laqtaǵanyna qaramastan jeńil atlet­shiler úıirmesine eriksiz jaz­­dyrtqan. Degenine kóndirgen. Jeke qam­qorlyǵyna alatynyna ýá­de etken. «Bulaq kórseń kó­zin ash» demekshi, jaqsylap tár­bıe­lese, túbinde myqty sportshy shy­­ǵatynyn túısigi aldamapty. Jasóspirimder, jastar, eresek­ter arasynda 1500 jáne 3000 metrlik qashyqtyqtarǵa júgirýden 18 márte Qazaqstannyń chempıony ataný kez kelgen sportshynyń peshenesine buıyra bermese kerek. Jeńil at­letterdiń qurama komandasyna qabyldanyp, Qyrǵyzstan, Reseı, Túrikmenstan, О́zbekstan, Bal­tyq jaǵalaýy elderinde ótken ha­lyq­aralyq baıraqty básekelerde olja salǵan.

Onyń «sport – men úshin hobbı ǵana» deýi negizsiz emes. Bálkim, ottaı jalyndaǵan jastyq shaǵyn, sanaly ǵumyryn osy salaǵa arnap, ómirlik murat-maqsatqa aınal­dyrǵanda alty Alashqa tanymal kásibı sportshy bolatyny sóz­siz edi. Biraq A.Beısenov ál-Fara­bı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıver­sıtetinen dene tárbıesi jáne sport muǵalimi mamandyǵyn alyp shyq­qannan keıin týǵan jerge jetkenshe asyǵyp, perzenttik paryzyn óteýdi hosh kórdi. Tań­daýdan qatelespegenine ýaqyt tóreshi. Aıyrtaý agrotehnıkalyq kolledjinde jumys isteı júrip júzdegen túlekterdi otanshyldyq, salamatty ómir súrý rýhynda tár­bıeleýge belsene atsalysty. Ba­lalar jáne jasóspirimder sport mektebinde jeńil atletshiler seksııasyn ashýy, jattyqtyrýshylyq qyzmeti, jergilikti jerdegi sportshy balǵyndardyń oblysta, respýblıkada tanylýyna úlken eńbek sińirýi Prezıdentimizdiń, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Alǵys hattarymen, basqa da marapattarmen atap ótildi. «Sport salasynyń ozyq qyz­metkeri» atalymynyń ıegeri boldy. Búginde agrokolledj basketboldan, toǵyzqumalaqtan óńirdiń, «Aq bıdaı» spartakıadasynyń kóshbasshy komandasy sanalady. 

Taǵdyrdyń toǵystyrýymen Iаna esimdi sulý boıjetkendi kezdestirip, jan jary úıelmeli-súıelmeli úsh uldy dúnıege ákeldi. Iаna – sportshylar áýletinen. Iаdro, dısk, naı­za laqtyrýdan, jeńil atletı­kadan el birinshiliginiń kúmis júldegeri. «Birge ómir súrý» atty respýb­lı­kalyq jastar festıvali barysynda «Jyldyń eń úzdik sportshy otbasy» atalymy boıynsha je­ńim­paz atanǵanda uldarymyzdyń qolqanatqa jarap qalǵanyna qýan­dyq. Aslan men Dııar bizdiń jo­ly­myzdy jalǵastyrýǵa nıetti. Otbasynyń tiregi de, altyn dińgegi de – otaǵasy. Almas mundaı qurmet­terge ábden laıyq», deıdi jan jary. Qıyn da qyzyqty kezeńge toly ómirdiń bir úzigin Almas bylaı te­birene eske alady: «Bıyl «Rýhanı jańǵyrý baǵdarlamasy sheńberinde Qa­raǵandyda 6,5 myń adamnyń basyn qosqan «Armanǵa jol» marafony uıymdastyryldy. Men óz shákirtterimdi úkilep qostym. Bári de óz deńgeıinen kórindi. Stepan Spasskıı eki shaqyrymǵa júgirip, 8-14 jas aralyǵynda qatysýshylar arasynda jeńimpaz atandy. Múmkindigi shekteýli jandar legine qosylǵan Anatolıı Gorb­ýnov márege birinshi bolyp kel­di. Danıl Nagovısyn jeti sha­qyrymdyq jarysty úshinshi boly­p túıindedi. Dmıtrıı Koval degen taǵy bir túlegimiz Almatyda ót­ken respýblıkalyq estafetada kúmis medalǵa ıe boldy.Tárbıe­lenýshilerim ustaz senimin aqtap jatsa, budan asqan baqyt joq».

Byltyr «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasy qorytyndylanǵanda qoǵamǵa sińirgen eńbegimen, uıym­dastyrýshylyq, adamgershilik sekil­di qasıetterimen daralanǵan 102 jeńim­pazdyń biri retinde Almas Beı­senovtiń de esimi ataldy. Irikteý kezeńinen múdirmeı ótken oǵan 10085 daýys jınalýy el aldyndaǵy bıik bedelin aıǵaqtasa kerek. 

Almas agrotehnıkalyq kolledj­degi sport zaldyń bıyl kúrdeli jón­deýden ótetinine qýansa, keı usynystarynyń qoldaý tappa­ǵanyna renishti. Onyń aıtýynsha, aýdan ortalyǵynda quramynda sport zaldary men alańdary, ke­shendi qural-jabdyqtary bar dene­shynyqtyrý-saýyqtyrý ortalyǵyn salý merzimi áldeqashan pisip-je­tilse de sheshimin tappaı keledi. Má­seleniń ashy ishekteı sozylyp ketýine bılik tutqasyn ustaǵan keı sheneýnikterdiń sport zaly salynsa jetkilikti degen ustanymy bó­gesin bolyp otyrǵan kórinedi. Biraq bul oıdyń negizsizdigin dáleldep bergen qaısar jan ózine júktelgen jastardyń amanatyn oryndaǵansha tynym tabar emes. 

Ol eger 19-shy márte jeńim­paz atanyp jatsa, esh tańyrqaýǵa bolmas. 

О́mir ESQALI,

«Egemen Qazaqstan»

Soltústik Qazaqstan oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Búgingi jańalyqtar (27.02.2020)

Vıdeo • Búgin, 18:45

Basylym basshylary - Erkin QYDYR (1962)

Basylym basshylary • Búgin, 17:05

Karateshiler Aýstrııada aıqasady

Sport • Búgin, 16:26

Almatyda sel júrý qaýpi joq

Aımaqtar • Búgin, 16:23

Biz birgemiz: Aleksandr Baraev

Vıdeo • Búgin, 13:52

Álemniń 50 elimen jumys isteıtin oblys

Qazaqstan • Búgin, 12:58

Uqsas jańalyqtar