Qoǵam • 19 Aqpan, 2019

Túrkistandy túletetin týrızm

245 retkórsetildi

Túrkistan qalasyna oblys ortalyǵy mártebesiniń berilýi jańa múmkindikterge jol ashty. Búginde qala ómirinde úlken ózgerister bolýda. Qurylys qarqyn alyp, jańa jumys oryndarynyń kóptep ashylýy oń ózgeristerdiń kórinisi. 

Ákimshilik-iskerlik ortalyǵyn­daǵy 48,4 gektar aýmaqqa birinshi kezekte salynýy tıis 13 nysanǵa jer telimderi tolyǵymen bosatylyp, oblystyq ákimdik pen basqarmalar jáne departamentterge arnalǵan ǵı­­­marattar salynýda. Sondaı-aq Túr­kistan qalasynyń rýhanı-mádenı aı­maǵynda «Samuryq qazyna» UÁQ AQ tapsyrysymen Qoja Ahmet Iаsaýı murajaıynyń, 7000 orynǵa shaq­­talǵan stadıonnyń qurylysy qar­qyndy júrgizilýde. «Uly dala eli» orta­lyǵynda jáne kópqabatty turǵyn úı­lerdiń qurylysynda da jumys qyzý. Qurylysshylar nysandardy mer­ziminde aıaqtaý maqsatynda búginde eki aýysymdyq, ıaǵnı 12 sa­ǵattyq jumys júıesine kóshken. Son­daı-aq barlyq salada Elbasy tarapynan beril­gen tapsyrmalar men júk­telgen min­detterdi oryndaýda jaýapkershilik artqan. 

Taǵy bir oń ózgeris qalaǵa kelýshi­ler sany kóbeıe túsken. О́tken jy­ly týrıster men zııaratshylarǵa kór­setilgen túrli qyzmetterden 3 mlrd 974 mln teńge qarjy túsip, IJО́-niń 5,3%-yn quraýy sózimizge dálel. Naq­tyraq aıtsaq, 2017 jyly 1 144 myń týrıst kelgen bolsa, ótken jyly kel­gen týrısterdiń sany 1 495 myńǵa jetken. Onyń ishinde alys-jaqyn shetelden kelgen týrıster sany – 40 myń. Bul kórsetkish aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 30,7%-ǵa artyp otyr. Osy oraıda qaladaǵy 21 qonaqúıdiń qataryna týrısterge zamanaýı úlgide qyzmet kórsetetin «Roıal Grand Otel» qonaqúı kesheni qosyldy. Jalpy qalada 978 oryndy 22 qonaq úı qyzmet kórsetýde. Sonymen qatar servıstik qyzmettiń sapasyn arttyrý maqsatynda bes juldyzdy «Rıksos-Túrkistan» qo­naqúı kesheniniń qurylysy bastalsa, aldaǵy ýaqytta Malaızııa, Túrkııa memleketteri tarapynan joǵary sa­nattaǵy qonaqúıler salýmen qatar ar­naıy kásibı mamandar daıyndaıtyn «Týrızm kolledjin» ashý josparlanyp otyr. «Kelýshilerge yńǵaıly jaǵdaı jasaý arqyly turaqty tabys kózin qalyptastyrý basty maqsat. Bul tek qala kólemindegi másele emes. Túrkistandy týrıstik óńirge aınaldyrý maqsatynda respýblıka kóleminde jáne oblys ákimdiginiń yqpalymen keshendi jumystar at­qarylyp keledi. Máselen, sońǵy 5-6 jylda qala aýmaǵynda týrızm salasyn jetildirý úshin 10-ǵa tarta nysan boı kóterdi. Onyń ishinde, óńirimizdegi qasıetti oryndarǵa baratyn joldar salynyp, ınfraqurylymdary qa­lyptastyryldy», deıdi Túrkistan qalasynyń ákimi Álipbek О́serbaev.

Qala ákiminiń halyq aldyndaǵy esep berý jıynynda keltirgen má­li­metterine qaraǵanda, barlyq salada ilgerileý bar. Mysaly, údemeli ın­dýstrııalyq-ınnovasııalyq damý jónindegi memlekettik baǵdarlamanyń ekonomıkany ártaraptandyrý jáne onyń básekege qabilettiligin arttyrý baǵyty boıynsha «О́ńirlik ká­sipkerlikti qoldaý kartasyndaǵy» quny 9 mlrd 770 mln teńgeni qu­raıtyn 12 joba iske qosylyp, 774 jumys orny ashylǵan. Bıyl qurylys materıaldaryn óndiretin 4 joba jáne postermınal óndiretin 1 joba is­ke qosylady dep josparlanýda. Qo­symsha 295 jańa jumys orny ashy­latyn bolady. Shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń damýy arqyly ju­myspen qamtylǵandardyń sany 25 428-ge jetti. Sondaı-aq Elbasynyń «Turkistan» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵyn qurý týraly Jarlyǵyna sáıkes, 400 gektar jer teliminde arnaıy ekonomıkalyq aımaq qurý jos­parlanýda. Elimizdiń Qyzylorda, Aqtóbe, Atyraý, Mańǵystaý, Batys Qazaqstan, Jezqazǵan sııaqty 6 óńi­riniń taýarlarǵa degen suranysyn qamtamasyz etip otyrǵan toǵyz joldyń torabyndaǵy Túrkistanda saý­da logıstıkasyn damytýǵa to­lyq múmkindik bar. Osyǵan baıla­nysty qalada 20 gektar jerge saý­da-logıstıkalyq ortalyǵyna ın­fraqurylym júrgizilgen. Qala áki­miniń málimdeýinshe, ótken jyly ne­gizgi kapıtalǵa tartylǵan ınvestısııa 28 mlrd 313 mln teńgege oryndalyp, naqty kólem ındeksi 133 paıyz bol­ǵan. Al aýyl sharýashylyǵy salasynda 6 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 26,6 paıyzǵa artyq oryndalǵan. Osylaısha Túrkistan qalasy aýylsharýashylyq salasyndaǵy kórsetkishter boıynsha basqa aýdan, qalalardyń ishinde birinshi oryndy ıelenip otyr. Qala turǵyndarynyń qosymsha tabys tabýy­na múmkindik beretin úı irgelik jerde jylyjaı salý jumysy jaqsy jolǵa qoıylǵan. О́tken jyly jalpy kólemi 7,7 gektardy quraıtyn 73 jylyjaıdan 245 tonna ónim jınalǵan. 

Qala turǵyndarynyń sany ar­ta túsken jáne aldaǵy ýaqytta kóbeıe­tini málim. Búgingi tańǵa turǵyn úı kezeginde 2160 bıýdjettik sala qyz­met­keri, 6525 áleýmettik álsiz top­taǵy azamattar, barlyǵy 8685 adam tur eken. «Turǵyndardy baspanamen qamtamasyz etý maqsatynda ótken jyly «Otyrar» móltek aýda­nynda boı kótergen 1536 páterli 26 úıdi bıyl kezeń kezeńimen el ıgi­ligine berý josparlanyp otyr. Iаǵnı, 11 úı birinshi jartyjyldyqta, 9 úı ekinshi jartyjyldyqta úı keze­gin­degi azamattarǵa beriletin bolady. Al 336 páterli 6 kópqabatty úı­ «Prezıdenttiń bes áleýmettik bas­tamasynda» basymdyq berilgen «7-20-25» baǵdarlamasy aıasynda 2019 jyl­dyń maýsym aıynda paıdalanýǵa beriledi», dedi qala ákimi. Sondaı-aq Á.О́serbaev bıyl Túrkistan turǵyn­darynyń 60 paıyzǵa jýyǵy tabıǵı gazben qamtylatynyn atap ótti. Qa­­la­ny gazben qamtý 3 kezeńmen jú­zege asyrylýda. Birinshi kezeńniń ju­mystary boıynsha 10518 abonentke gaz qubyry júrgizilip, 42918-den as­tam qala turǵynyna tabıǵı gaz be­rildi. Búginde II-III kezeńniń quny 

20 ­mlrd 271 mln teńgeni quraıtyn 11 jobasy ázirlenip, qurylys ju­mystary bastalǵan. «Bıyl osy maq­satqa 4 545 mln teńge bólinip, halyqty tabıǵı gazben qamtý kórsetkishin 58 paıyzǵa jetkizý josparlanýda. Al 2020 jyly qala 100% tabıǵı gazben qamtylatyn bolady», dedi qala ákimi. 

Túrkistan qalasynda ónerkásip jáne kásipkerlik salasynda jumys isteıtin 39 kásiporyn ótken jyly 12 mlrd 467 mln teńgeniń ónimin ón­dir­gen. Jalpy óńirlik ónim 74 mlrd 803 mln teńge bolyp, onyń kóle­mi jan basyna shaqqanda 452 myń teń­geni quraǵan. Jalpy óńirlik ónim kóleminde ózindik úlesi bar ónerkásip salasy – 16,7%, aýylsharýashylyq salasy – 8,0%, oryndalǵan qurylys ju­mystary – 16,8%, al saýda-sattyq salasy men shaǵyn bıznesi damyǵan Túrkistandaǵy taýar aınalymy men qyzmetterdi ótkizý kóleminiń jalpy óńirlik ónimdegi úlesi 58,5 paıyzǵa jetken.

Ǵalymjan ELShIBAI,

«Egemen Qazaqstan»

Túrkistan oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Búgingi jańalyqtar (27.02.2020)

Vıdeo • Búgin, 18:45

Basylym basshylary - Erkin QYDYR (1962)

Basylym basshylary • Búgin, 17:05

Karateshiler Aýstrııada aıqasady

Sport • Búgin, 16:26

Almatyda sel júrý qaýpi joq

Aımaqtar • Búgin, 16:23

Biz birgemiz: Aleksandr Baraev

Vıdeo • Búgin, 13:52

Álemniń 50 elimen jumys isteıtin oblys

Qazaqstan • Búgin, 12:58

Uqsas jańalyqtar