Qazaqstan • 03 Naýryz, 2019

Syr óńirinde dombyraǵa uqsas kóne jádiger tabyldy

787 retkórsetildi

Qyzylordalyq arheolog Ázilhan Tájekeev Syr óńirindegi Jetiasar qalashyǵynan kezinde tabylǵan qazaqtyń mýzykalyq aspaby - dombyraǵa uqsaıtyn kóne jádiger týraly jarııa etti, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi. 

Syr óńirinde qanshama qupııany ishine búkken kóne shaharlar az emes. Búgingi tańda sol kıeli mekenderdi ǵalymdar tarapynan zerttelip keledi. Mundaı ǵylymı zertteýler Keńes odaǵy tusynda da jasaldy. Degenmen onda jasalǵan keıbir jumystar jurtshylyq nazarynan tys qalyp qoıdy. «1973 jyly Qyzylorda oblysy aýmaǵynda Horezm ekspedısııasy arnaıy zertteý sharalaryn júrgizdi. Sol jumystar barysynda Jetiasap qalashyǵynda da qajetti is-sharalar atqaryldy. Atalmysh shara barysynda dombyraǵa uqsaıtyn uqsaıtyn dúnıe kózge túsken. Men bul jaıynda byltyr bildim. Arhıvte qajetti málimetterge kóz salyp otyrǵan sátte dombyraǵa uqsaıtyn dúnıe nazarymdy erekshe aýdardy.  Aspapta qasqyrdyń sýreti oıylyp salynǵan. Qazaq sherter men dombyranyń qosyndysyn qossaz dep ataıdy. Tabylǵan aspaptyń uzyndyǵy 65 santımetrge jýyq. Demek, bul aspap qossaz dombyra bolýy múmkin jáne onyń ejelgi túrleri bolǵanyn dáleldeıdi. Aspap bizdiń zamandaǵy tórtinshi ǵasyrǵa jatady. Eger osy derekti naqtylaı alsaq, Syr óńirinde dombyranyń ejelgi nusqasy tabyldy degen sóz. Ony babadombyra ataýǵa negiz bar», - Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetiniӊ Qazaqstan tarıhy kafedrasynyӊ aǵa oqytýshysy, «Arheologııa jáne etnografııa» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyӊ jetekshisi, PhD doktoranty Ázilhan Tájekeev.

Sońǵy jańalyqtar

Kókshetaýda qara daýyl, qarly jańbyr

Aımaqtar • Búgin, 22:15

Tynyshtyqbek Ábdikákimuly. KARANTIN

Ádebıet • Búgin, 20:57

Almaty: Jolaýshylar aǵyny men kólik sany azaıdy

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 18:10

Betperde kıgen kóktem - 6

Qoǵam • Búgin, 17:09

D dárýmeni - ınfeksııalardyń «jaýy»

Koronavırýs • Búgin, 16:47

Shymkent: Sıfrly otbasynyń bir kúni

Ońtústik Qazaqstan • Búgin, 15:58

Uqsas jańalyqtar