Aımaqtar • 21 Tamyz, 2019

Buqaralyq sporttyń órisi ósip keledi

20 retkórsetildi

Deni saý ult qana qýatty memleket quryp, ekonomıkasyn oıdaǵydaı damyta alady. Al deni saý ultty qalyptastyrýdyń basty faktory – azamattardyń deneshynyqtyrýmen jáne sportpen aınalysýyna memleket tarapynan qolaıly jaǵdaılar týǵyzý bolmaq. Osyndaı ońdy is elimizde aıqyn baıqalyp otyrǵanyn eshkim joqqa shyǵara almaıdy. Ári Memleket basshysy tarapynan buqaralyq sportty damytýǵa qatysty qoıylǵan mindetter oıdaǵydaı oryndalyp keledi.

Mysaly QR Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Nazarbaev 2012 jylǵy 27 qańtardaǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynda 2020 jylǵa qaraı elimizde deneshynyqtyrýmen jáne sportpen aınalysatyn azamattardyń qataryn 30 paıyzǵa deıin ósirý qajettigin atap kórsetipti. Sodan beri 7 jyl ótipti. Elbasy belgilegen ýaqyt ta kelipti. Osy asýdy ala aldyq pa? Naqty derekterge súıensek respýblıka boıynsha deneshynyqtyrýmen jáne sportpen júıeli túrde shuǵyldanýshylar sany ótken 2018 jyly 5 mıllıon 475 myń 969 adamdy qurapty. Iаǵnı munyń ózi el turǵyndarynyń 29,8 paıyzy degen sóz.

Buqaralyq sport pen deneshynyqtyrýdyń qoljetimdiligin kóterý isi eń aldymen óńirlerden tamyr tartsa ıgi. Bul jóninen de qudaıǵa shúkir jerge qarap qalatyn jaǵdaıymyz joq ekenin taǵy da sol naqty derekter aıqyn kórsetedi. Aıtalyq bıylǵy 2019 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵynyń qorytyndysy boıynsha oblysta deneshynyqtyrý jáne sportpen qamtylǵan halyqtyń úlesi 31,4 paıyzdy qurap tur. Bul el óńirleri arasynda Mańǵystaý jáne Atyraý oblystarynan keıingi joǵary kórsetkish.

Árıne buǵan buqaralyq sportty damytý isinde qolǵa alynǵan is sharalar shoǵyry oń áseri men yqpalyn tıgizgeni haq. Onyń damýy qajetti sporttyq ınfraqurylymnyń jasaqtalýymen tyǵyz baılanysty. Bıylǵy jyldyń sońǵy vedomstvolyq statıstıkasy oblysta 1745 sporttyq nysan jumys istep turǵanyn alǵa tartady. Tutastaı el aýqymynda kem degende 100 deneshynyqtyrý-saýyqtyrý keshenin salý qajettigi jóninde ótken 2018 jyly 5 qazanda Elbasy qoıǵan tapsyrmaǵa sáıkes Aqtóbe aımaǵynda ájeptáýir qozǵalys baıqalady.

Bul úshin Aqtóbe oblysynyń deneshynyqtyrý jáne sport basqarmasy tarapynan tıisti taldaýlar jasalyp Mádenıet jáne sport mınıstrligine joldanǵan. Onyń keıbir qyrlaryna kóz jibersek jalpy sulbasy tómendegideı bolyp shyǵady. Eń aldymen aıtarymyz Mádeneıet jáne sport mınıstrligi Elbasy tapsyrmasyna oryndaý úshin bıylǵy 2019 jyldyń 15 mamyr kúni 100 deneshynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderi qurylysynyń tizbesin bekitkeni. Soǵan sáıkes 2019-2021 jyldar aralyǵynda oblysta 6 deneshynyqtyrý-saýyqtyrý keshenderi qurylystaryn turǵyzý kózdelgen.

– Onyń qazirgi iske asyrylý barysy ár qıly satylarda. Hromtaý jáne Baıǵanın aýdandarynda atalǵan sport keshenderiniń jobalaý-smetalyq qujattary (JSQ) ázirlenip memlekettik saraptamadan ótkizildi. Muǵaljar jáne Temir aýdandarynda JSQ jasaqtalý ústinde. Al Oıyl aýdanynda bul is aldaǵy tamyz aıyna belgilendi – dedi gazet tilshisine Aqtóbe oblystyq deneshynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń basshysy Meırambek Mahambetov.

Aımaqta buqaralyq sportty damytý sheńberindegi keshender qurylysy atalǵan mınıstrlik tizbesimen shektelmeıdi. Bul baǵyt boıynsha ózge de jobalar men josparlar qarastyrylýda. Sonyń biri «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasynyń tıgizip otyrǵan shapaǵaty deýge bolady. Mysaly osy baǵdarlama aıasynda Temir aýdanynyń Shubarqudyq kentindegi keshen qurylysyna respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetterden 275 mıllıon teńge bólingen.

Áıtse de el-jurtty buqaralyq sportqa jumyldyrý isinde oń sheshimin taba almaı júrgen máseleler de joq emes. Aıtalyq «Qala qurylysy, qalalyq jáne aýyldyq eldi mekenderdi josparlaý jáne qurylys salý» atty normatıvtik-tehnıkalyq qujattarǵa kóz salsaq  aldyńǵy pikirimizdiń shyndyqqa sáıkes keletini aıqyndala túside. Máseleniń mánisi mynada. Joǵaryda atalǵan normatıvtik-tehnıkalyq qujatqa sáıkes aýdan ortalyqtary men turǵyndar sany 3 myńnan asatyn aýyldarda, sondaı-aq iri eldi mekenderde buqaralyq sportty óristetý úshin qajetti nysandar boı kóterýge tıis.

Shyntýaıtyna kelgende bulaı bolmaı otyr. Iаǵnı turǵyndardyń sport ǵımarattary men keshenderine qatysty suranystary men talap-tilekteri ótelmeı keledi deýge bolady. Bir sózben aıtqanda buǵan qajettilik bar. О́zgesin aıtpaǵanda 30 myńǵa jýyq halqy bar Shalqar aýdanynyń ortalyǵy Shalqar qalasynda deneshynyqtyrý-saýyqtyrý kesheniniń joqtyǵyn nemen túsindirsek eken? Bul tizimdi budan ári jalǵastyra berýge bolady. Biraq budan keletin eshqandaı paıda joqtyǵy taǵy da aıan.

Bul máseleler 2019 jyldyń 15 tamyzynda ótkizilgen Aqtóbe oblystyq máslıhatynyń áleýmettik-mádenı damý jónindegi turaqty komıssııasynyń keńeıtilgen májilisinde talqylanǵan. Durys-aq. Sheshimin kútip júrgen máseleniń bulaısha kóterilýi óte oryndy. Degenmen buqaralyq sportty damytý jáne turǵyndardyń deneshynyqtyrýmen jáne sportpen aınalysý uǵymyn tek bir ǵana sport keshenderin salýmen shekteı salýǵa bolmaıdy der edik.

Sondyqtan da turaqty komıssııa músheleri, máslıhat depýtattary men oblystyq basqarma basshylary qatysqan basqosýda sport ǵımarattaryn tıimdi paıdalaný jáne deneshynyqtyrýmen aınalysý úshin oblys pen aýdan ortalyǵyndaǵy aýlalar men saıabaqtardy búgingi talaptarǵa saı jabdyqtaý jóninde máseleler kóterilse toldyqqandy bolar edi. Bulaı bolmaǵan. Shyntýaıtyna kelgende ómirde bul máselede qolǵa alynatyn sharalar jetkilikti. Soǵan qaramastan bul jóninde bir aýyz sózdiń aıtylmaǵany ókinishti-aq.

Ras, bıylǵy 2019 jyldyń alǵashqy jartyjyldyǵy aralyǵynda aımaqta buqaralyq baǵyttarda ótkizilgen saıystar men jarystardyń sany 1500-den asyp túsipti. Oǵan 60 myńnan astam adam qamtylǵan. Árıne bul jaǵymdy jaıt ári táýir kórsetkish. Áıtse de, bunyń ózi buqaralyq sport pen deneshynyqtyrýdyń qoljetimdiligin kóterý jónindegi is-sharalardyń tek bir tásili men joly ekeni kámil. Bul rette óńirdegi ókiletti organdar buǵan qatysty máselelerdiń mazmuny men túrlerin odan ári tereńdete túsýge umtylsa buqaralyq sporttyń órisi odan ári óse túspek.

 

Aqtóbe oblysy

        

Sońǵy jańalyqtar

Elimizde indet juqtyrǵandar sany 500-ge jetti

Koronavırýs • Búgin, 09:19

Juma: Almatyda 28 indet oshaǵy karantınde tur

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Almatyda zerthanalar sany artady

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar