Aımaqtar • 27 Tamyz, 2019

Salynǵan joldar syn kótermeıdi

204 retkórsetildi

Astana irgesindegi Qosshy aýylynda bıyl 12 kósheniń jolyna kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Oǵan bıýdjetten 2 mlrd 100 mln teńge qarajat bólingen. Salynyp jatqan jol­­­dardyń sapasyna Ulttyq jol aktıvteri sapa ortalyǵy men qoǵam belsendileri tekseris júrgizip, biraz syn aıtty. Onyń ishinde byltyr ǵana qoldanýǵa berilgen Súıinbaı kóshesiniń toz-tozy shyǵyp, úgitilgen as­falt­taryna kýá bolyp qaıttyq.

Aldymen Turan jáne Súıinbaı kósheleri tekserildi. Súıinbaı kó­shesin vızýaldy tekserý kezinde asfalttardyń shytynaǵany birden kózge tústi. «Jol aktıvteri ulttyq sapa ortalyǵy» RMK Nur-Sultan qalasy boıynsha fılıaly buǵan deıin osy kóshelerden 60-tan astam synama úlgilerin zerthanada tekserip, 13 materıaldyń jobalyq talaptarǵa sáıkes kelmeıtinin anyqtaǵan. Mysa­ly, tabıǵı qum-qıyrshyq tastyń ornyna usaqtalǵan qum tóselgen. Jol jıegi men aryqtardyń salynýy da talapqa saı emes. Sonymen qatar ortańǵy jáne joǵarǵy qabat arasynda bıtým emýlsııasy salynbaǵan. Osy sııaqty 20-dan astam eskertýdi jaýapty merdiger uıym nazarǵa almaı otyr.

«Jol aktıvteri ulttyq sapa or­ta­­lyǵy» RMK Bas dırektorynyń mindetin atqarýshy Zamır Sa­ǵy­nov: «Qıyrshyq tas salynbaı, to­py­raqtyń ústine birden asfalt ornalastyrǵan. Standart boıynsha jol salýdaǵy alǵashqy negizi joq. Joldyń tómengi jaǵyn qazyp qaraıyq. Bos, sondyqtan sý jınalyp tur», dedi. Sondaı-aq merdiger kompanııa Respýblıka kó­shesinde 640 metrge jóndeý ju­mys­­taryn júrgizý kerek bolǵan, is júzinde tek 440 metrge ǵana asfaltbeton salǵan. Alaıda, qujat boıynsha barlyq qarajat ıgerilgen. Salynǵan joldardyń sapasyz eke­nin aıtyp, narazylyq bildirgen aýyl turǵyndary da bar. Shámshııa Atabaevanyń aıtýynsha, buǵan deıin jergilikti turǵyndar halyqtan aqsha jınap kólik jaldap, qıyrshyq tas tósegen. Ásirese kóktem kezinde bat­paqtan ábden mezi bolǵan jurt osylaı óz  qarajattaryna jol salǵan.

− Bastapqy salynǵan daıyn tas­tardyń ústine asfalt tósedi. Basqa aı­maqtardaǵy salynyp jatqan jol­­­­­dardy kórip júrmiz. Jappaı qa­zyp, barlyǵyn talaptarǵa saı etip jasaıdy. Bizdiń joldardy du­rys salǵan joq. Bir jyldan keıin júrýge jaramsyz bolyp jatsa, tań­ǵalmaımyn, − deıdi aýyl turǵyny. Salynǵanyna kóp bolmaǵan joldyń úgitilip, astynan tas shyǵýyna negizgi sebep – aýyr júk kólikteriniń jıi qa­tynaýy. Selınograd aýdandyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary bóliminiń basshysy Arman Jumaǵulov bul óńirde qytaı­lyq kásiporyndardyń aýyr júk kólik­teriniń turaǵy ornalasqanyn alǵa tartady.

− Baıqaǵan bolsańyzdar, biz kire­be­riske júk kólikterin júrgizbes úshin beldeý qoıdyq. Sebebi jol sapasyn qurtatyn kóbinese sol aýyr júk tasy­maldaıtyn kólikter. Mysaly, aýyr júk kóliginiń salmaǵy – 10 tonna bolsa, onyń tıegen júgi de 10 tonnaǵa shamalas. Al salynǵan joldarmen ary ketkende 8-9 tonnalyq kólik júrýi kerek. Sondyqtan mer­diger kompanııa bıyl joldy óz qarjysyna qaıtadan jóndep jatyr, − dedi A.Jumaǵulov. Onyń aıtýynsha, Súıinbaı kóshesine salynǵan jol 4 sanatqa jatady. Iаǵnı, bólingen qarajattyń mólsherine qaraı deńgeıi de tómen bolyp otyr. Bul joldar sondyqtan da aýyr júk kólikterine shydas bermeıdi. Salyn­ǵan jol sapasynyń negizgi sarapshysy – ýaqyt desek, merdigerler tarapynan beriletin kepildik – 2 jyl ǵana. Bul ýaqyttan keıin onyń jaǵdaıyna jaýapty eshkim óz moınyna almaıtyny anyq.

О́z kezeginde BAQ ókilderine jaýap bergen jol salǵan merdiger kompanııa­nyń ókili Sergeı Kononov: «Kepildik aıasyndaǵy jóndeý jumystaryn ózim jasap jatyrmyn. Al byltyr joldy salǵan kezde bul nysanda jumys istegen joqpyn. Sondyqtan joldyń qanshalyqty juqa nemese qalyń bolǵanyn aıta almaımyn», dep aqtaldy. Qalaı bolǵanda da bólingen qarajat to­lyqtaı ıgerildi. Qajetti jospar bekitildi. Endi jóndeý jumystary tolyǵymen aıaqtalǵan joldardy ákimdik qabyldap alýy tıis. Odan buryn turǵyndar men qoǵam belsendileri jol sapasyna qatys­ty faktiler eskerilse eken degen ýájderin bildirdi. 

Qoǵam belsendisi Musaǵalı Dýan­bekov: «Joldyń negizi irgetasy du­rys jasalmaǵan. Sebebi aınalasyn­da sý bar. Erteń kún sýytyp aıaz tús­kende  asty jarylyp shyǵa kele­di. Sondyqtan bul joldardy qaıtadan jasaý kerek. Ony jasaǵan mer­diger­ler mindetti túrde jaýap berýi tıis. Oǵan mıllıondaǵan aqsha ketti. Onyń naqty esebi berilýi tıis. Al jol jón­deýshi merdiger kompanııa men aýdandyq ákimshilik ókilderi joldy osyndaı aıanyshty kúıge túsirgen júk kólikteri dep otyr. Sapasy jaǵyna jaýap bere almaǵasyn, bar kináni adamǵa emes, kólikterge artty», dep óz oıyn bildirdi.

Jalpy jol sapasyna jaýapty mekeme basshysy  elimizdegi osyndaı jergilikti jerlerdiń 90 pa­ıyzy talapqa saı emestigin aıtty. Sondyqtan mundaı reıdter aldaǵy ýaqytta elimizdiń barlyq aımaǵynda júrgiziledi. «Jol aktıvteri ulttyq sapa ortalyǵy» RMK Nur-Sultan qalasy boıynsha fılıalynyń dırektory Nurjan Temirhanovtyń aıtýynsha, júrgizilgen tekserister nátıjesi boıynsha eskertý aıtylǵan merdiger kásiporyn aldaǵy ýaqytta jiberilgen olqylyqtardyń ornyn toltyrýy tıis. «Jol salý isinde mer­­diger kásiporyndardan biz standart boıynsha bekitilgen talaptardy suraımyz. Bolmaǵan jaǵdaıda, qandaıda bir sáıkes kelmeıtin jaıt­tar boıynsha aıtamyz. Sebebi bola­shaq­ta salynǵan joldyń halyqqa uzaq jyl qyzmet etýi mańyzdy. Sondyqtan merdiger kásiporyndar bizge úrke qaramaı, kerisinshe bir­lesip jumys isteýimiz kerek», deıdi. Ra­­­synda, jyl saıyn qazynadan qarajat bóline bermeıdi. Sondyqtan berilgen múmkindikti durys paıdalanyp, sapaly, biraz jylǵa qyzmet etetin joldardyń durys salynýyn talap etý oryndy-aq. Jasyratyny joq, elimizdegi «barmaq basty, kóz qysty» áreketteri jıi tirkeletin jol salasynda aqparat ashyqtyǵy qarajattyń qaıda, qalaı ketkeni jabýly kúıinde qalady. Bul aqparat merdiger uıym men ákimdik arasynda ǵana qalyp qoıady. Sondyqtan «aqsha bólingenimen joldyń sapasy syn kótermeıdi» degen qara
boıaýy qalyńdaý pikirdiń týýy zańdy. Elordanyń irgesinde ornalasqan Qosshy kentinde salynyp jatqan 12 kósheniń joldary negizgi jospar bo­ıynsha kem degende 5-6 jylǵa jaramdy bolýy tıis. Biraq joǵaryda atalǵan eskertýler es­kerilip, qatelikter jón­delmese, Súıinbaı kóshesi sııaqty bir qystan keıin asfalty shashylyp,  bólingen mıllıardtaǵan qarajat dalaǵa ketedi degen sóz.

Sońǵy jańalyqtar

Úndistanda 47 gradýs ystyq boldy

Álem • Búgin, 09:37

80 jyldan keıin ıesin tapqan hat

Rýhanııat • Búgin, 09:22

Taldyqorǵanda úshem dúnıege keldi

Aımaqtar • Búgin, 09:06

Munaı-gaz sektorynyń syn saǵaty

Ekonomıka • Búgin, 07:22

Qomaqty qarjy bólinedi

Pikir • Búgin, 07:20

Mal baqqanǵa bitedi

Aımaqtar • Búgin, 07:10

Jatyr moıny obyrynyń aldyn alady

Medısına • Búgin, 06:57

Zulmat zardaby

Tarıh • Búgin, 06:54

Qala damýyna qarqyn beredi

Ekonomıka • Búgin, 06:46

Dala danyshpany

Abaı • Búgin, 06:43

Turar Rysqulov tálim alǵan mektep

Tarıh • Búgin, 06:38

Halyq únemdeýge kóshti

Ekonomıka • Búgin, 06:35

Indetti tártip jeńedi

Koronavırýs • Búgin, 06:31

Uly náýbet: qasireti men taǵylymy

Tarıh • Búgin, 06:30

Tyńaıtqysh topyraqty qunarlandyra ma?

Ekologııa • Búgin, 06:27

Abaı murasy Bishkekte talqylandy

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar