Aımaqtar • 19 Qyrkúıek, 2019

Aqshaǵyldyń Erboly

180 retkórsetildi

Aqshaǵyl deıtin aıadaı ǵana aýylda on bes shaqty tútin bar. Shoıyn joldyń boıyndaǵy shaǵyn ǵana buıyǵy beket. Mundaǵy turǵyndardy asyrap otyrǵan osy temir jol. Erkek kindiktileriniń túgelge jýyǵy osynda bireýi jol sheberi, ekinshisi vagon qaraýshy, úshinshisi vokzal boıynsha kezekshisi sııaqty jumystardy atqaryp, nápaqa tabady.

 

Aqshaǵyldyń ústinen kúnine sandaǵan poıyz sary dalany dúbirletip ótip jatady. Osylar stansa basynan ótip bara jatqanynda ústine jeńsiz qyzǵylt sary kúrteshe kıgen jigit aǵasynyń qyraǵy kóz­deri vagondar men onyń shoıyn doń­ǵa­laqtaryna oqtaı qadalyp turady. О́ıt­pese bolmaıdy: qas-qaǵym sátte ol qan­daı da bir kemistik bolsa, sony kórip úlgerýi kerek.

Erbol Temirhanovtyń Aqshaǵyl stan­­­sasynda «Balqash vagon paıdalaný depo­­synyń» aǵa vagon qaraýshysy bolyp jumys istep júrgenine de tup-týra 20 jyl bolypty. Jaýapty jumysyna myǵym. Osy jyldar ishinde joǵary jaqtan tek maqtaý ǵana estidi.

Jaýapty degennen shyǵady ǵoı, birde Qostanaı – Almaty baǵytymen ketip bara jatqan jolaýshylar poıyzynyń dońǵalaǵyndaǵy aqaýdy baıqap qalǵany bar. Dereý joǵaryǵa dabyl qaǵyp, po­ıyzdy toqtatqan. Dońǵalaǵy aqaýly vagon aǵytylyp alynyp, Aqadyr stasasyndaǵy jóndeý deposyna jiberildi de, onyń ishindegi jolaýshylar basqa vagondarǵa kóshirilgen edi...

Erboldyń zaıyby Saltanat bala tárbıesimen úıde otyrady. Qudaı bergen tórt balasynyń úlkeni óziniń jolyn qýyp, temir jol salasynda jumys istep júr. Eki nemere súıip otyrǵan ata bul kúnde.

Aýylda turǵan soń qolyna azyn-aýlaq mal ustaıdy. Eki úıirdeı jylqysy bar. Onyń biri qazaqy jylqy da, ekinshi úıiri kileń taza qandy jáne býdan shyq­qan qylquıryqtardan turady.

«Osy óńirde, – deıdi Erbol shaqshasyn etiginiń taqasyna tyqyldatyp qoıyp, – myna Aqshaǵyldan atshaptyrym Shaltas degen jerde Raıymqul degen bolys bolǵan atamyz turypty. Sol kisi zamanynda Qostanaı jaǵynan asyl tuqymdy jylqy ákelip, ony qazaqtyń qarabaıyr jylqysymen shaǵylystyryp, shabysqa bar, júriske myǵym býdan shyǵarǵan eken. Osy áńgimeniń maǵan áseri qatty boldy. «Bolmasań da uqsap baq» degen, biraz jyldan beri men de osy ıgilikti iske bos ýaqytymnyń bárin arnap kele­min».

Erbol aýyldastarynyń «Bul uzyn­sı­raq nemeleriń qysta tezegimen birge qatady» degen qyrshańqy sózin joqqa shy­ǵarǵysy keledi. Nátıjesi de joq emes. Munyń býdan jylqylary Arqanyń aqshu­naq aıazy men arqyraǵan boranyna, jazy­nyń mı qaınatar ystyǵyna shydamdy bolyp shyqty.

«Bes-alty býynnan keıin osyndaı dárejege jetti, deıdi ol óz isine kóńili toq keıippen. – Qazir bul jylqylar qys boıy qazaqy úıirmen birge tebindep shyǵady. Múmkin qazanat jylqy sııaqty maıyn ishine jımaıtyn shyǵar. Biraq ta men úshin jylqy malynyń syrtqy symbaty, uzaq júriske shydamdylyǵy, shapqanda qustaı ushqan júıriktigi álde­qaı­da mańyzdy. Jylqyǵa tek et dep qa­raı­­tyn qazaqtan qashyqtaý júrýge ty­ry­samyn».

Búgingi kúnde Erbol ózi turatyn Aq­sha­­ǵyl jáne mańaıdaǵy Kıikti, Bosaǵa aýyl­­darynda qazaqtyń ulttyq sport oıy­ny – kókpardy bir kisideı nasıhattap júr­gen jan. Jalań sózben ǵana emes, naq­ty isimen. Jasynyń erdiń jasy elýge kelip qalǵanyna qaramastan, qyzdy-qyz­dymen jas jigittermen jaǵalasyp dodaǵa túsip ketetini de bar. Erboldyń mingen attary ózge jylqydan áldeqaıda bıik, kúsh jaǵynan myǵym bolyp keledi. Al syrtqy turqynyń sulýlyǵy adamǵa eriksiz tańdaı qaqtyrady.

Kókpar óz aldyna, aldaǵy ýaqytta Erbol attaryn báıgege qosýdy oılas­ty­ryp júr. «Bizdeı qarapaıym adamǵa báıgege júırik aparyp qosý ońaı sharýa emes. Júgiretin at bar, biraq shama joq. Ol úshin tehnıka, qarjy kerek degendeı. Sátin salsa, kórshimniń júk kóligin malǵa aıyrbastasam ba dep júrmin. Sony qaıta jabdyqtap, at tasyǵanǵa jaıly qylyp istep almaqshymyn» deıdi Erbol.

Bes-alty jyldan beri býdandas­ty­ryp kele jatqan júırikterine bek senimdi ol. «Byltyrǵy kúzde bir atym qara jerde qoıandy attatpady» deıdi. Júı­rik at óz aldyna, Erboldyń taǵy bir súıikti isi – tazy ustaý. Qazir onyń qo­lynda atyrapqa ataǵy jaıylǵan kók­qas­qa tazylardyń tuqymy bar. Qazaqtyń taza qumaı tazysy. «О́zderi júrekti keledi. Qasqyrǵa taısalmaı túsedi. Al­dyń­­ǵy jyly qaban aldy» deıdi ózi ań­shy, ózi ánshi Erbol.

Iá, Erboldyń ánshilik óneri de bar. Jas kezinde Arqadan shyqqan ataq­ty ánshiler Erlan Tóleýtaı, Erlan Qujı­ma­nov syndy ónerpazdarmen birge jú­rip, talaı toı-dýmannyń kórki bolǵan. Qazir bul ónerin bala-shaǵanyń, týǵan-týys­tyń qyzyǵynda ǵana kórsetedi.

«Myna óńirdiń árbir tasy­na tarıh buqqan. Bul mańda Arqaǵa aty málim aqjoltaı Aǵybaı, Tańybaı, Boran­qul batyrlar, Raıymqul bolys, qyzyl­dyń qýǵynynan 33 jyl qashqan ataqty Daýylbaı sııaqty jaqsy men jaı­sań ómir súrgen. Nebir qupııasyn ishke búkken úńgirlerdiń qaı jerde ekenin bilemin. Osydan on jyl buryn ba eken, jylqy qarap júrip eki balbal tasty kórgenim bar. Solardy izdep taýyp alǵym kelip júr. Mamandaryna kórsetsem be deımin», deıdi Aqshaǵyldyń Erboly. Buryn Qudaıbergenniń Erboly edi, búginde jurt ony «Aqshaǵyldyń Erboly» dep qurmetpen ataıdy.

Mine, qazaqtyń alaqandaı aýylynda osyndaı kókirek kózi oıaý, ultynyń asyl muralaryna sergek qaraıtyn, jumysyna yqtııatty qarapaıym azamat turady. Bolat joldyń boıymen júıtkigen júrdek poıyz ben saıyn dalada qustaı ushqan júırik at onyń ómiriniń ajyramas bóligine aınalǵan.

 

Qaraǵandy oblysy,

Shet aýdany,

Aqshaǵyl aýyly

 

Banner
Sońǵy jańalyqtar

Taǵylymdy tulǵa

Rýhanııat • Búgin, 09:36

Ǵylym qanatyndaǵy ǵumyr

Rýhanııat • Búgin, 09:34

Moıynqumǵa ushaq qatynaıdy

Aımaqtar • Búgin, 09:29

«Para berme» chellendji bastaý aldy

Aımaqtar • Búgin, 09:27

Kásipodaq úzdikteri marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 09:26

Bı-aǵa salǵan án eken...

Rýhanııat • Búgin, 09:17

Qaıta oralǵan «Don Karlos»

Rýhanııat • Búgin, 09:15

Jeti óner qonǵan jampozym

Rýhanııat • Búgin, 09:12

Taǵdyry tańdalǵan patshaıym

Rýhanııat • Búgin, 09:09

Naǵyz qazaq

Rýhanııat • Búgin, 09:05

«Brakoner» biraz basbuzardy quryqtady

Aımaqtar • Búgin, 09:00

Reseıden de úırenýge bolady

Saıasat • Búgin, 08:52

Zań jobasyn talqylady

Qoǵam • Búgin, 08:46

IýNESKO-nyń syılyǵyn jeńip aldy

Qazaqstan • Búgin, 08:45

«Eńbek» eleýsiz qaldy

Qoǵam • Búgin, 08:43

Robot-tehnıka úıirmeleri qajet pe?

Qazaqstan • Búgin, 08:26

Qurylysshylar nege ereýilge shyqty?

Qazaqstan • Búgin, 08:24

«Januıa» ortalyǵy jumysyn bastady

Qoǵam • Búgin, 08:22

Kedergisiz ómir syılaıdy

Qoǵam • Búgin, 08:22

Reformalar oza shabýdy kótermeıdi

Qoǵam • Búgin, 08:19

Azamattyq jaýapkershilik qajet

Qoǵam • Búgin, 08:16

Ashyq qoǵam aıshyqtary

Búgin, 08:14

Tazalyqtan aldyna jan salmaıtyn jurt

Qoǵam • Búgin, 08:08

Jaldamaly jumysshylar jalaqysy artty

Ekonomıka • Búgin, 08:05

Sheteldik taýarlar qymbattady

Ekonomıka • Búgin, 08:03

Ekonomıkalyq ósimniń kóleńke tusy

Ekonomıka • Búgin, 08:00

Baspana baǵasy nege kóterildi?

Qoǵam • Búgin, 07:58

Yntymaqtastyqtyń jańa kezeńi

Qazaqstan • Búgin, 07:52

Eń qysqa áńgime. Qanat Ábilqaıyr

Eń qysqa áńgime • Keshe

Eń qysqa áńgime. Arman Álmenbet

Eń qysqa áńgime • Keshe

Uqsas jańalyqtar