Rýhanııat • 14 Qazan, 2019

Qyz áýlıe

901 retkórsetildi

Jambyl aýdany Qumtıyn aýylynan batysqa qaraı Qyz áýlıe kesenesi bar. Atalǵan kesene Asa-Juma tasjolynyń boıynda ornalasqan. Alaıda bul jer nelikten Qyz áýlıe atalǵan, kesene kimniń qurmetine turǵyzylǵan degen naqty derek joq. El aýzyndaǵy ańyz-áńgimeler ǵana jumbaq mekenniń jaıynan tam-tumdap syr shertedi.

Ańyzǵa júginsek, erte zamanda saıdyń tasyndaı kelisti jeti aǵaıyndy batyr jigit ómir súripti. Jońǵar shapqynshylyǵy kezinde jaý qolynan sol jigitterdiń bári de qaza taýypty. Sol batyrlardyń kórkine kóz aqy bererlikteı sulý jalǵyz qaryndasy bolypty. Bul qyzdyń kóripkeldik, áýlıelik qasıeti bar eken. Kúnderdiń kúninde áýlıe qyz aǵalarynyń túgeldeı mert bolǵanyn, jaýdyń ózin alyp ketpekshi bolyp júrgenin bilip, ózin Alladan tas músinge aınaldyryp, óz elinde qaldyrýyn suraǵan deıdi. Qyzdyń tilegi qabyl bolyp, keıinnen bul jer «Qyz áýlıe» atalyp ketken eken.

Tarıh qashanda óziniń tylsym álemine tarta túsedi. Jazyq daladaǵy jumbaq kesene týraly el aýzynda saqtalǵan ańyz osy. Alaıda kóne kesene mańynda osy ýaqytqa deıin eshqandaı ǵylymı zertteýler júrgizilmepti. Tek jergilikti ólketanýshylar men aýyl turǵyndary shama-sharqynsha zerttegen. Qyz áýlıe kesenesi jeti buryshty, qabyrǵasy aq kirpishten qalanǵan. Bıiktigi eki jarym metr bolady. Jambyl aýdandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy, Qumtıyn aýylynyń turǵyny Baqyt Syrlybaevtyń aıtýynsha, erterekte aýyldyń turǵyny bolǵan bir áıeldiń túsine aıan berip, sodan osy «Qyz áýlıe» kesenesin saldyrǵan eken. Keseneniń jeti buryshty bolý sebebi, ol qapyda jaý qolynan mert bolǵan jeti aǵaıyndy jigitke arnalǵan. Sol jeti jigittiń jeti buryshqa shyraq jaǵýy úshin jasalǵan.

Tarıhtan belgili, Uly Jibek jolynyń boıynda ornalasqan strategııalyq mańyzy joǵary ortalyqtardyń biri Taraz qalasy bolǵan. Ásirese IH-HII ǵasyrlarda Taraz shahary gúldený kezeńin bas­tan keshirdi. Qarahandyqtar bılik qurǵan kezeńde Tarazdyń mańaıynda kóptegen kishi qalalardyń bolǵany da belgili. Máselen, Taraz irgesindegi Deh-Nýdjekes, Adahkent qalalary osynyń aıǵaǵy. Kóne qalalardyń úıindileri kúni búginge deıin saqtalǵan. Qyz áýlıe kesenesi osy Adahkent qalasy shahrıstanynyń aýmaǵynda ornalasqan. Búginde kesene mańy qalyń qorymǵa aınalǵan.

Jalpy, «Qyz áýlıe» kesenesi elimizdiń birqatar óńirlerinde kezdesedi. Jergilikti jurttyń senimi boıynsha munda taǵdyr talqysyna túsken turǵyndar túnep, Jaratýshyǵa jalbarynady eken. Kún saıyn kelýshilerdiń de qarasy kóp.

Jambyl oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Tarazda sý tarıfi kóteriledi

Aımaqtar • Búgin, 16:40

Týberkýlez derti eki saǵatta anyqtalady

Medısına • Búgin, 12:20

Aýyr atletter Katarǵa attanady

Aýyr atletıka • Búgin, 12:08

Jaqsy aýdanyndaǵy jaqsy ister

Aımaqtar • Búgin, 11:49

Kópbalalylarǵa kómek

Aımaqtar • Búgin, 11:41

Keńeste jastar máselesi talqylandy

Aımaqtar • Búgin, 11:15

Ken alybynda qaıǵyly oqıǵa boldy

Aımaqtar • Búgin, 10:58

Qazaq kúresinde qapy qalmady

Kúres • Búgin, 10:23

Kıeli jerlerge saıahat sabaǵy ótti

Aımaqtar • Búgin, 10:13

Kúlki kerýeni № 22

Rýhanııat • Búgin, 09:45

Qazaq úshin Jeltoqsan jyldyń basy...

Qazaqstan • Búgin, 09:21

Farıza aqynnyń ustazy

Rýhanııat • Búgin, 07:41

Armenııamen yntymaqtastyq damıdy

Parlament • Búgin, 07:37

Joldaýdyń tıimdiligi arttyrylýy tıis

Prezıdent • Búgin, 07:34

Uqsas jańalyqtar