Rýhanııat • 04 Qarasha, 2019

Qarjastaǵy qazaq zıraty

368 retkórsetildi

Reseı tarıhshylary Omby qalasynyń sol jaǵalaýyndaǵy eski shaǵyn aýdanda birneshe ǵasyr Qarjas dep atalatyn qazaq aýyly bolǵanyn anyqtady. Bul  týraly «Habar 24» tilshisi habarlady.

Osydan 500 jyldaı buryn, bul ólkede birneshe iri qazaq aýyly qonystanǵany eski  qorymdardan belgili boldy. Keıin aýmaly-tókpeli zamandardan soń jergilikti turǵyndar ata-qonysyn jáne ata-baba zıratyn tastap, jaıly meken izdep, údere kóshken. Ýaqyt óte kele bul mańaı qalalyqtardyń úı janýarlaryn qydyrtatyn, ýaqyt óte  ólgen janýarlardy kómetin  jerge aınalǵan.

Omby qalasynyń  turǵyny Nurǵalı Shalov  «Habar 24»  tilshisimen kezdesken kezde qala basshylyǵy jershilikti qazaqtardyń ótinishine túsinistikpen qaraǵanyn, tarıhı ataýyn qaıtaryp berýge kelisim bergenin aıtypty.

Bul mekenge qazaqtardyń qonystanýy jonǵar shapqynshylyǵynan soń bastalypty.  Qalanyń HVIII  ǵasyrdaǵy kartasyndaǵy qazaq rýyna tıesili eski zırattardyń sýreti kórsetilgen. Qazir ol qorym túgeldeı joıylyp ketken.  Arheologtar bul jerden orta ǵasyrlarǵa, odan arydaǵy temir dáýirine tıesili qundy derekter tapqan. Aıta ketý kerek, bul aýylǵa kúni búginge deıin birde-bir arheologııalyq qazba jumystary júrgizilmegen.    Tarıh ǵylymdarynyń doktory Sholpan Ahmetova jýrnalıstermen kezdesken kezde qazir HVIII  ǵasyrdaǵy qorymnyń bizdiń zamanymyzǵa jetken bóligin saqtap qalý úshin  ony qorshap qoıý kerektigin aıtqan. Aýyldyń izi ýaqyt óte kele topyraq úıindilerine aınalyp ketken. Tarıhshylar bul nysan – Omby qalasynyń qurdasy bolýy ábden múmkin dep otyr. Qorymdaǵy belgilerge qarap, onyń tarıhyn  300 jylǵa ary jyljytýǵa bolady.  «Tek qana qorshap qoıý az. Eskertkish ornatý kerek. Bul qorym Omby qalasynyń tarıhı memorıaldy keshenine aınalýy tıis. Sebebi Ombyda qalanyń qurdasy bolyp tabylatyn eskertishter az» deıdi  tarıhshy Sholpan Ahmetova.    

Qazir qoǵam belsendileri osy máselemen aınalysyp jatyr. Olar aımaqtyń basshylyǵyna usynyspen shyǵyp, orta ǵasyrlardaǵy qazaqtardyń tarıhynan syr shertetin aımaqty zertteý nysanyna aınaldyrýdy ótinip otyr.

Bul jerge úsh ǵasyr buryn ata-babalarymyz kóship baryp, turaqtap qalypty.  Ertis óńirinen qonys aýdarǵan qazaqtardyń urpaqtary sol eldi mekenniń baıyrǵy turǵyndary eken. Qazirgi Reseı quramynda,  al ótken tarıhta qazaqtyń ejelgi qonystary bolyp sanalǵan Astrahan, Orynbor, Omby HH ǵasyrdyń 20-30 jyldary el jadynda qazaq jeriniń quramdas bóligi boldy. Qazir  ólkelerdiń keńes tusyndaǵy tarıhy dala ólkesinen tys jerler bolǵandyqtan bolar, qazaq zertteýshileriniń nazarynan tys qalyp kelgen edi. Sebebi KSRO kezinde orys tarıhshylary «ótken tarıhtaǵy qazaq faktoryna» múldem nazar aýdarmaı  kelgen edi.

«Qazirgi ýaqytta ombylyq qazaqtardyń qurmetine aýylǵa kirer jolda avtobýs aıaldamasy ashyldy. Oǵan osy rýdyń ataýy berilgen» dep habarlaıdy  «Habar 24»  tilshisi.

Sońǵy jańalyqtar

Túlkibasta «Ana men bala» monýmenti ashyldy

Rýhanııat • Búgin, 16:41

Termınge saýattylyq kerek

Qoǵam • Búgin, 15:33

Keńeıtilgen alqa otyrysy ótti

Qoǵam • Búgin, 09:05

Erlikti el bilýi tıis!

Qoǵam • Búgin, 08:53

Sapardaǵy syr

Rýhanııat • Búgin, 08:51

Turǵyndar qaýipsizdigi – basty nazarda

Aımaqtar • Búgin, 08:47

Aǵalardyń jas shaǵy

100 • Búgin, 08:42

Aqańnyń amanaty

Rýhanııat • Búgin, 08:40

Taralym hám qaralym

100 • Keshe

Tarhan tekti redaktor

100 • Keshe

Júz jyl

100 • Keshe

Uqsas jańalyqtar