Aımaqtar • 26 Qarasha, 2019

О́ńir damýynda oń ózgeris bar

33 retkórsetildi

Qyzylorda oblysynyń ákimi Qýanyshbek Ysqaqov Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde buqaralyq aqparat quraldary ókilderine arnap baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Brıfıngte el Prezıdentiniń Qazaqstan halqyna Joldaýyn júzege asyrý aıasyndaǵy jumystar jaıly aıtylyp, óńirdiń osy jyldyń 10 aıyndaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndysy týraly sóz boldy

Oblys ákimi qyzmetine taǵaıyndal­ǵaly beri respýblıkalyq BAQ ókilderi­men alǵash ret kezdesip otyrǵanyn atap ót­ken Qýanyshbek Dosmaıyluly óńir­diń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy, mem­lekettik jáne salalyq baǵdarla­ma­lar­dyń iske asyrylýy týraly qysqa­sha baıan­dady.

Jyl basynan oblys ekonomıkasyna 288 mlrd teńge ınvestısııa tarty­lyp, ótken jyldyń osy merzimimen salys­tyrǵanda bul kórsetkish 42 paıyzǵa art­qan. Mekemelerdiń memlekettik bıýdjet­ke ıek artpaı, óz esepterinen ınvestısııa salýy da 1,5 esege ósipti. Osynyń nátı­jesinde oblysta qurylys kólemi 2 esege artyp, 556 myń sharshy metr turǵyn úı paı­dalanýǵa berildi.

 Aýyl sharýashylyǵy salasynda da negizgi kapıtalǵa salynǵan qarjy kólemi 4,1 ese kóbeıip, ónim kólemi 3,5 paıyzǵa art­ty. Osy kezeńde jumys istep turǵan sha­ǵyn bıznes sýbektileriniń sany 9 paıyzǵa kóbeıdi.

Degenmen, ónerkásip ónimi kóleminiń tómendeýi áli de jalǵasyp keledi. Bıyl­ǵy 10 aıda bul kórsetkish 9,8 paıyzdy kór­setip otyr. О́ńir basshysynyń aıtýynsha, buǵan munaı ónimderin óndirý kóle­miniń kúrt tómendeýi sebep.

– Sońǵy 6 jylda kenishterdiń sar­qylýynan munaı óndirý kólemi 4,3 mln tonnaǵa azaıyp ketti. Osy jyly taǵy 1-1,2 mln tonnaǵa kemıdi dep boljap otyr­myz. On aıda 4,7 mln tonna munaı óndi­rildi. 2018 jylmen salystyrǵanda bul 12,3 paıyzǵa nemese 700 myń tonnaǵa kem, – dedi aımaq basshysy.

Bul ekonomıkanyń barlyq salasyna, ásirese munaıshylardyń tapsyrysta­ryn oryndaıtyn kásiporyndar qyzme­tine jáne osy salaǵa qyzmet kórsetetin kásip ıeleri tabysyna áser etýde.

Osydan da qazir óńirde munaı ken oryn­daryn izdestirý, osy salaǵa jańa teh­nologııalardy engizý, gaz óndirý men óńdeý baǵytyndaǵy máseleni sheshý bas­­tamalary qolǵa alyndy. Bıyl jyl basynda ótken Qaýipsizdik Keńesiniń oty­rysynda oblystyń damý máseleleri qaralyp, kómirsýtek shıkizatynyń jańa ken oryndaryn barlaý jáne gaz óndirý men óńdeý jaıly basa aıtyl­dy. Aımaqtyń keshendi damýyna qatysty birqatar másele 2019-2022 jyldarǵa arnalǵan oblystyń áleýmettik-eko­nomıkalyq damýynyń keshendi jos­pa­ryna engizilip otyr. Qazaqstan Res­pýblıkasy Úkimetiniń qaýlysymen beki­tilgen osy jospar nátıjesinde 2020 jyly Shý-Sarysý shógindi basseıni boıyn­sha munaı-gaz perspektıvaly qury­lymdaryn zertteý bastalady.

Ishki aımaqtyq ónimniń – 35, ónerkásip ón­dirisiniń 70 paıyzy munaı-gaz salasyna tikeleı baılanysty bolyp turǵan qa­zir­gi kezde tyǵyryqtan shyǵýdyń bir­den-bir joly ındýstrııalandyrý arqy­ly ekonomıkany ártaraptandyrý. Soń­ǵy 5-6 jylda bul baǵytta birshama dı­namıkalyq ósý bar. О́nerkásiptiń shı­kizattyq emes sektoryndaǵy ónim ósimi bıyl 5,4 paıyzdy qurady. On aı qorytyndysynda oblys elimiz boıyn­sha damý qarqyny joǵary aımaqtar qataryna qosyldy.

Indýstrııalandyrý baǵdarlamasy ar­qyly iske qosylǵan 24 jobanyń 18-inde jobalyq qýatty ıgerý 90-100 paıyz­ aralyǵyn qamtıdy. Baǵdarlamanyń ekin­shi besjyldyǵy sheńberinde jyl aıa­ǵyna deıin taǵy 2 óndiris orny iske qo­sylyp, 200-den astam jańa jumys orny ashylady.

– Indýstrııalandyrý baǵdarlama­synyń ıgiligi «Araltuz» AQ kásiporny ju­mysynan aıqyn kórinedi. Mekeme 2 ıs­pandyq seh ornatyp, ónim óndirý men taratýdy 3 esege deıin ulǵaıtty. Búginde tabysty kásiporyndar qatarynan taby­latyn «Araltuz» óniminiń 79 paıyzyn Reseı Federasııasynyń 82 qalasy men Ýkraına, Ázerbaıjan, Grýzııa men Qyr­ǵyzstan memleketterine eksportqa jó­nel­tip otyr. Qazir Qazaqstandaǵy tuz­dyń 65, al Reseı naryǵyndaǵy osy ónimniń 18 paıyzy «Araltuz» kompanııasyna tıesili, – dedi oblys basshysy.

Búginde kásiporyn úshinshi seh salý­dy oılastyrýda. Jospar oıdaǵydaı oryn­dalsa, ónim kólemin jylyna 500 myń tonnaǵa deıin jetkizip, onyń basym bóli­gi shetelge eksportqa shyǵarylady. Al 2022 jylǵa qaraı tuz óndirý taǵy da artyp, 700 myń tonnaǵa deıin jetkizilmek .

 Qýanyshbek Dosmaıyluly brıfıngte Qyzylorda qalasynyń irgesindegi shyny zaýytynyń qurylysy jaıly da aıtyp ótti. Quryltaıshylar ara­syn­daǵy kelispeýshilik kesirinen zaýyt qurylysynyń uzaqqa sozylǵany ras. Soǵan qaramastan merdiger mekeme «Chaına trıýmf» kompanııasy qu­ry­lys-montaj jumystaryn bıyl jel­toqsan aıyna deıin aıaqtaýdy josparlap otyr. Brıfıngte byltyrdan beri ju­mys isteı bastaǵan tamponajdy sement zaýytynyń ónimi aımaqpen qatar kór­shiles oblystarda da suranysqa ıe eken­digi aıtyldy. Osy jazda zaýyt 17 myń tonna sementti shetelge eksportqa jiberdi.

 Indýstrııalandyrý kartasy aıasynda júzege asqan jobalar ónimi nátıjesinde óńirdegi óndiris kólemi 21%, al olardyń eks­porty 49 paıyzǵa ósti.

Kez kelgen bıznesti órkendetetin kór­set­kish – ónimniń syrt memleketter­ge shyǵýy. О́tken jyldyń qorytyndysymen aýyl sharýashylyǵy óniminiń eksport kólemi 28 paıyzǵa ósti. Kórsetkish bıyl da osy mejeden kem túspeıdi.

– Memleket basshysy Qasym-Jo­mart Toqaevtyń Qazaqstan halqyna Jol­daýyndaǵy aýyl sharýashylyǵyna basa mán berip, agroónerkásip ónimderin eks­porttaýǵa baılanysty jumystardy kúsheıtý tapsyrmasyna sáıkes shıkizat óńdeýdi qamtamasyz etý jáne syrtqy naryqqa joǵary sapaly daıyn ónimmen shyǵý bastamasyn qolǵa aldyq, – dedi Qýanyshbek Dosmaıyluly.

Osy maqsatta bıyl halyqaralyq standarttarǵa saı keletin, ónimi eksport­qa baǵyttalǵan et kombınatynyń qury­ly­sy bastaldy. Kombınat jylyna 5 myń tonna et óńdeıtin aımaqtaǵy iri kásip­oryndardyń biri bolmaq.

Sonymen birge qus sharýashylyǵy, jylyjaı, jemis-jıdek daqyldary ón­dirisi, maıly daqyldar óndiretin sharýa­shylyqtar sııaqty salalardy damytý da umyt qalǵan joq.

Bıyl oblys kúrishshileri ár gektardan 60,3 sentnerden ónim jınap, 530,5 myń tonna ónim qambaǵa quıyldy. Sonymen qatar kúrish tuqymyn saýyqtyrý já­ne vegetasııasy qysqa, básekege qabi­letti otandyq suryptardyń úlesin art­ty­rý boıynsha da birqatar joba is­ke asyrylýda. Osyndaı izdenister nátı­jesinde jańadan shyqqan «Syr sulýy», «Aı-Kerim» atty jergilikti suryptar bir­neshe sharýashylyqta egildi.

О́ńir basshysy agroónerkásiptik sek­tordyń damýy azyq-túlik taýarlary baǵasynyń negizsiz ósýin boldyrmaǵanyn aı­ryqsha atap ótti. Oblystaǵy azyq-tú­lik taýarlarynyń ındeksi ortasha res­pýblıkalyq kórsetkishten tómen. Sonymen qatar bólshek saýda aınalymynda oń dınamıka qalyptasyp otyr. Bul halyqtyń satyp alý qabiletiniń artqanyn kórsetedi.

Brıfıngte halyqty aýyzsýmen qam­tama­syz etý, gaz tartý sekildi mańyzdy máse­lelerdiń de jaı-japsary aıtyldy. Bul baǵytta qazir júıeli jumys bar. Osy­larmen qatar medısına, bilim berý salalaryna da aıryqsha mán berilip otyr.

Aımaq mádenıeti úshin de bıylǵy jyl tabysty boldy. Osy jyly Syrda túr­kitildes elderdiń «Qorqyt jáne Uly dala sazy» halyqaralyq óner festıvali besinshi ret ótkizildi. Oǵan Túrkııa, Iran, Serbııa, Saha, Tatarstan, Ázerbaıjan jáne basqa da elderden belgili ǵalymdar qatysyp, 200-ge jýyq ónerpaz ben shy­ǵar­mashylyq ujym keldi.

Sondaı-aq ejelgi jáne ortaǵasyrlyq Sy­ǵanaq, Jankent, Sortóbe, Shirik-Rabat, Jent, Bábish-mola, Qyshqala qala­shyq­taryna arheologııalyq qazba jumys­tary jalǵasýda. Syǵanaq qa­lashaǵynan HIII-HIV ǵasyrlar murasy sanalatyn altyn buıymdar tabylyp, ǵylymı zertteýge jiberildi.

Oblysta áleýmettik máselelerdi mem­­le­ket-jekemenshik áriptestigi arqy­ly sheshýdiń jaqsy tájirıbesi bar. Osy­nyń nátıjesinde ótken jyldary «Bala­pan» baǵdarlamasy merziminen buryn oryndaldy.

Búginde densaýlyq saqtaý, bilim be­rý, mádenıet, sport, qoǵamdyq tártip, tur­ǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy jáne taǵy basqa salalarda osyndaı 142 joba bar. Olardyń 42-si boıynsha ın­ves­torlar­men kelisimshartqa qol qoıyl­dy.

Brıfıng sońynda BAQ ókilderi óńir basshysyna saýaldar qoıdy. Qýanyshbek Ysqaqov tilshilerdiń SARATS-2 jobasy, azyq-túlik baǵasyn turaqtandyrý, «Qor­qyt ata» áýejaıy, gaz baǵasy, birikken kásip­oryndar jumysy men qoǵamdyq kó­lik máselesi jaıly suraqtaryna tu­shym­dy jaýap berdi.

Sońǵy jańalyqtar

Kúlki kerýeni № 25

Rýhanııat • Búgin, 12:49

Almatyda patrıottyq ánder keshi ótti

Rýhanııat • Búgin, 10:16

BQO-da jastar syılyǵy tabystaldy

Aımaqtar • Búgin, 10:01

Irgeli jobalar júzege asty

Qoǵam • Búgin, 07:47

Jastardy jete tanýǵa jol ashty

Qoǵam • Búgin, 07:46

Qoldaý ǵylymǵa qajet

Qoǵam • Búgin, 07:39

Pleı-off kezeńine shyqqandar belgili

Fýtbol • Búgin, 07:37

Apta úzdigi atandy

Hokkeı • Búgin, 07:35

«Altyn tobylǵy» ıegerleri anyqtaldy

Rýhanııat • Búgin, 07:33

Súıispenshiliktiń anasy – yqylas

Rýhanııat • Búgin, 07:26

О́nim men ósim eselendi

Aımaqtar • Búgin, 07:18

Tartymdylyq tereńdeı túspek

Aımaqtar • Búgin, 07:16

Úlken ómir jolynyń kezeńderi

Ekonomıka • Búgin, 07:13

Shardara GES-i tolyq jańǵyrady

Ekonomıka • Búgin, 07:05

Nagradalar tapsyryldy

Qoǵam • Búgin, 06:57

«Klassıktiń keshikken mahabbaty»

Kıno • Búgin, 06:51

Qushaǵy keń, júregi jumsaq

Rýhanııat • Búgin, 06:49

Túbir astyndaǵy teńdeýdiń sheshimi

Rýhanııat • Búgin, 06:45

Saltanatty is-sharaǵa qatysty

Prezıdent • Búgin, 06:37

Prezıdent el azamattaryn marapattady

Prezıdent • Búgin, 06:30

Uqsas jańalyqtar