Qoǵam • 03 Jeltoqsan, 2019

«Qutydan shyqqan bala» ana boldy

1122 retkórsetildi

Jasyratyn nesi bar, bul kúnde EKU arqyly sábı súıý qalypty jaǵdaıǵa aınalsa da, «qutydan shyq­qan» bala kádimgi baladaı deni saý, aqyl-esi bútin bola ma degen saýal olardyń ata-analaryn da, mamandardy da az alańdatpaǵany anyq.

Osyǵan qaramastan álemde búginge deıin EKU arqyly 6,5 mıllıonnan astam adam dúnıege keldi. 42 jyl buryn sátti júzege asyrylǵan EKU ádisi qazirgi tańda úıren­shikti jaǵdaıǵa aınalyp qana qoımaı, min­detti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý baǵdarlamasyna da engizildi. Biraq áli de bolsa EKU tehnologııasynyń aınalasynda qaýeset pen daqpyrt kezip júr.

Sonymen bıyl qazan aıynyń qaq ortasynda elimizde ekstrakorporaldy uryqtandyrý arqyly osydan 22 jyl buryn dúnıege kelgen qazaqstandyq qyz ana atanyp, dúnıege ózi tabıǵı jolmen perzent ákeldi. Osylaısha EKU arqyly dúnıege kelgen adamdar da ata-ana bola alatyny kezekti ret dáleldenip, kúdik pen qorqynysh seıile tústi.

Dárigerler áıeldiń tabıǵı jolmen bo­sanǵanyn, náreste ýaqtyly jáne deni saý bolyp dúnıege kelgenin qýana habarlady. Sábıdiń salmaǵy da qalypty – 3,200 gramm.

Degenmen, osy arada oqyrmandy adastyrmaý úshin aıta ketken jón. Bastapqyda keıbir BAQ ókilderi «Qazaqstanda osydan 24 jyl buryn EKU arqyly dúnıege kelgen alǵashqy qyz ana atandy» dep aqparat taratqan bolatyn. Munyń anyq-qanyǵy tómendegideı.

– EKU kómegimen týǵan balalardyń ózderi tabıǵı jolmen balaly bola ala ma degen suraq talaılardy mazalaıdy. Qazaqstanda EKU-dan týǵan birinshi qyz bala 1996 jyly bizdiń áriptesterimizdiń kómegi arqyly dúnıege kelgen. Biraq ol áli turmysqa shyqqan joq. 1997 jyly bizdiń ortalyqta Alesıa Shın týyldy. Mine, sol qyz tabıǵı jolmen bizdiń ortalyqtyń 22 jyldyq tarıhynda alǵashqy  ana bolyp otyr, – deıdi joǵary sanattaǵy dáriger-reprodýktolog, Reprodýktıvtik medısına ortalyǵynyń medısınalyq dırektorynyń orynbasary Lıýdmıla Badelbaeva. 

Lıýdmıla Badelbaeva 1996 jyly uzaq ýaqyt boıy bedeýlikpen alysyp, ana bolýdan kúderin úze bastaǵan pasıentine EKU baǵdarlamasyn júrgizedi. Birinshi uryq­tandyrý sátsiz aıaqtalǵanyna qaramastan, kelesi aıda birden oǵan ekinshi múmkindik berilip, júktilikke qol jetkizilgen. 

Oraıy kelip turǵanda aıtý paryz. 1995 jyly 18 sáýirde elimizdiń tanymal embrıo­log-reprodýktology bedeýlikti emdeý bo­ıynsha emhanasyn qurǵany aıan. Shyndyǵynda, elimizdegi eń alǵashqy EKU arqyly jaryq dúnıe esigin ashqan qyz Alesıa Shınnen bir jyl buryn kishkentaı ǵana osy laboratorııada qursaqqa bitedi. Al bul balanyń «avtory» – Saltanat Baıqoshqarova. Bul jurttyń bárine málim oqıǵa. Onyń arhıvtik beınejazbalary men fotomaterıaldary, sol kezde eldi eleń etkizgen jańalyq jarııalanǵan gazet-jýrnaldardy muraǵattardan ońaı tabýǵa bolady. Qazaqstandaǵy alǵashqy «qutydan shyqqan» qyzdyń jasy búginde 23-te. Ulybrıtanııada joǵary bilim alyp júrgen jaıy bar. Deni saý. Ázirge turmysqa shyqpaǵandyqtan, balaly bolýdy da josparlaı qoımaǵan.

Sońǵy jańalyqtar

Uly dala eliniń eń ulyq merekesi

Qazaqstan • Búgin, 13:28

Basylym basshylary - Muhtar ÁÝEZOV (11.1921-12-1921)

Basylym basshylary • Búgin, 13:06

Qarshadaı qyzdyń qaısarlyǵy...

Rýhanııat • Búgin, 12:55

Almatylyq qarııalarǵa arnalǵan kesh ótti

Rýhanııat • Búgin, 12:47

Ábish Kekilbaevty eske alý keshi ótti

Rýhanııat • Búgin, 11:05

Ýspen aýdany dástúrli ánshilerdi shaqyrdy

Rýhanııat • Búgin, 09:10

Tulǵaǵa taǵzym jasaldy

Rýhanııat • Búgin, 08:49

«Báıterek» basyndaǵy qaýyshý

Qoǵam • Búgin, 08:45

Jalpy esepte úzdik úshtiktemiz

Sport • Búgin, 08:44

«Astana» maýsymdy aıaqtady

Fýtbol • Búgin, 08:40

Baǵyndyrǵan belester baıyptaldy

Aımaqtar • Búgin, 08:37

Taýar tasý jıiligine shekteý bolmaıdy

Ekonomıka • Búgin, 08:33

Jeltoqsan... Erkindik... Azattyq

Qoǵam • Búgin, 08:21

Azattyq jolyndaǵy tarıhı qadam

Rýhanııat • Búgin, 08:17

Qazaq elin álem tanydy

Álem • Búgin, 08:15

Qıyn sátte de birge bolǵanbyz!

Qazaqstan • Búgin, 08:12

Táýelsizdik hám túrki jurty

Qazaqstan • Búgin, 08:03

El abyroıyn asyrǵan jahandyq bastamalar

Qazaqstan • Búgin, 08:01

40 páterdiń kiltin tapsyrdy

Aımaqtar • Búgin, 07:58

Túrkııada toılandy

Qazaqstan • Búgin, 07:57

Ekonomıka qarqyndy ósýde

Ekonomıka • Búgin, 07:51

Mereke qarsańyndaǵy mereıli sát

Qoǵam • Búgin, 07:48

Memlekettik nagradalar tapsyrdy

Parlament • Búgin, 07:44

Almatyda Abaı klýby ashyldy

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar