Ekonomıka • 06 Jeltoqsan, 2019

Sýbsıdııanyń jańa talaptary

93 retkórsetildi

Búginge deıin ınvestısııalyq sýbsıdııaǵa qajet 28,5 mlrd teńge kóleminde bereshek ja­byl­ǵan bolatyn. Úkimet basshysy jaqyn arada mal sharýa­shy­lyǵyn sýb­sı­dııalaýǵa qajet 36,8 mlrd teńge, sondaı-aq ınves­tısııalyq sýbsıdııalar boıynsha 11,7 mlrd teńge somasyndaǵy qaryz qaldyǵyn jabý jóninde tapsyrma berdi.

Aýyl sharýashylyǵyna kór­se­tilip jatqan memlekettik qoldaý­dyń nátıjesinde salanyń ınves­tısııalyq tıimdiligi artyp, negizgi kapıtalǵa ınvestısııa­lar tartý boıynsha nysanaly ındıkatorlardyń orynda­lýy qamtamasyz etilmek. Qazirgi ýa­qytta jalpy somasy 4,4 trln teńgeni quraıtyn 113 ınves­tısııalyq joba ázirlenip, júzege asyrý prosesinde tur.

Taıaýda Úkimettiń kezekti otyrysynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi tıimsiz sýbsıdııa­lardan bas tartyp, nátıjege baǵdarlanǵan sýbsıdııalarǵa kóshý arqyly qoldanystaǵy memlekettik qoldaý sharalaryn jetildirýdi usynǵan bolatyn. Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Sapar­han Omarov memlekettik qol­daýdyń josparlanǵan krıte­rıılerin atap ótti. Onyń ishinde jańa ereje boıynsha tu­qym, tyńaıtqysh pen ósimdik­terdi qorǵaý quraldary quny­nyń bir bóligin arzandatýǵa ba­ǵyt­­talǵan bazalyq sýbsıdııa­lar qala beretinin aıtty. Sebebi sha­rýa­shylyq tyńaıtqysh qoldan­sa, sapaly tuqym satyp alsa, ýaq­tyly hımııalyq óńdeý júrgizse, túsimdilik kem degende ár gektardan 7-8 sentnerden joǵary bolatyny anyqtalyp otyr. Esesine, 2017 jyldan bastap ósimdik sha­rýa­shylyǵyndaǵy taýarlyq-spe­sıfıkalyq sýbsıdııalar azaıtyla bastady.

– Biz dándi daqyldardy, maı­ly jáne kókónis-baqsha daqyl­daryn sýbsıdııalaýdan bas tart­tyq. Endi iri qara etine, jumyrt­qaǵa, qymyz ben shubatqa, kúrish­ke, maqtaǵa arnalǵan sýbsıdııalardy alyp tastaýdy josparlap otyrmyz. О́ıtkeni bul taýarlar boıynsha elimizdiń ózin-ózi qam­tamasyz etý deńgeıi turaqty, − degen S.Omarov atalǵan azyq-tú­lik ónimderine bólinýi tıis qara­jat asyl tuqymdy analyq mal basyn satyp alýǵa, sondaı-aq ım­portqa táýeldi sút, qus eti, qant qyzylshasy sııaqty ónimderge bólinetinin aıtty.

Jańa erejege sáıkes ınves­tı­sııalyq sýbsıdııalar ma­shına-traktor parkin jańartýǵa basymdyq bermek. Sýbsıdııa­lanatyn baǵyttar qaıta qaralyp, tıimsiz baǵyttar anyqtaldy. My­saly, jaıylymdardy sýlan­dyrýǵa arnalǵan qudyqtar boıynsha sýbsıdııalar normatıvi 80%-dan 25%-ǵa deıin tómendetiledi. Osy­laısha, ınvestısııalyq pas­porttardy ońtaılandyrý esebi­nen shamamen 20 mlrd teńge aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy men jabdyqtaryn jańartý, taýar­ly-sút fermalary, etti baǵyt­taǵy qus fabrıkalary, baqtar, jylyjaılar, jemister men kók­ónis­terdi jáne t.b. saqtaý ınfraqurylymy sııaqty basym baǵyttarǵa qaıta bólinbek.

Sýbsıdııalaýdaǵy jańa­shyl­­dyqtarǵa oraı biz aýyl­sha­rýa­shylyq ónimin óndirýshi­ler­diń pikirin bilgen edik.

 Aıdarbek HODJANAZAROV, «Olja-Agro» JShS basshysy:

– Aýyl sharýashylyǵyn sýbsıdııalaýdyń jańa úlgisi Úkimet pen bıznestiń ózara pikir almasýy negizinde týyndap otyr. Sońǵy birneshe jylda alǵash ret kóptegen eskertýler eskerildi. Eń bastysy, bul sýbsıdııalar ónimdilikti arttyrýǵa baǵyttalyp otyr. Biz úshin memleket tarapynan tyńaıtqyshtardy, tuqymdardy sýbsıdııalaýǵa qoldaý kórsetilgeni asa mańyzdy. О́ıtkeni burynǵy erejeler kerisinshe, shyǵymy az tuqymdardy alýǵa májbúrleıtin. Bul jańa ereje nátıjeli jumys isteýge jol ashady.

 

Anatolıı RAFALSKII, «Taıynsha Astyq» JShS basshysy:

– Elimizdegi agrarshylar sońǵy jyldary memleket tarapynan zor qoldaýǵa ıe bolýda. Ásirese, sońǵy jyldary mal sharýashylyǵyn damytý baǵdarlamasyna kóńil bólinip, qatysýshylardyń qatary kóbeıip keledi. Jasyratyny joq, Qazaqstanda sútti baǵytta da, etti baǵytta da mal basy sany az. Meniń oıymsha, búgingi bizdiń negizgi mindetimiz – iri qara maldy tez ári tıimdi arttyrý. Bul baǵytta nátıjeli jumys atqarýǵa tolyq múmkindik bar.

Buǵan deıin kerekti-kereksiz barlyq baǵyttarǵa sýbsıdııa berilip otyrdy. Bul jaǵdaıdyń ózindik tıimdi tustary bolǵanymen eń negizgisi, mal basyn arttyrýǵa tıisti nazar aýdarylmaǵan edi. Endi Úkimettiń sheshimi boıynsha mal basyn arttyrý máselesine aıtarlyqtaı kóńil bólinbek. Eskeretini, buǵan deıin bólingen sýbsıdııalar qysqartylmaıdy, memleketke qaıtarylyp berilmeıdi. Tek basqa tıimdiligi joǵary baǵyttarǵa aýdarylady. Biz reseılik sapasyz sút, sút ónimderin tutynýǵa májbúrmiz. Sebebi ishki naryqty tolyq qamtamasyz ete almaı otyrmyz. Mal basynyń sany kóbeıse, bul másele de oń sheshimin tappaq.

Sońǵy jańalyqtar

iPhone 12 Pro renderi shyqty

Tehnologııa • Keshe

Uqsas jańalyqtar