Rýhanııat • 11 Jeltoqsan, 2019

Altyn ordanyń aq tańy

47 retkórsetildi

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń 1269 jyly Talas quryltaıynda derbestigi tolyq moıyndalǵan Altyn Orda ımperııasynyń  750 jyldyq mereıtoıyn merekeleý týraly málimdemesine oraı Memlekettik Ortalyq mýzeıi «Nomad Life» AQ qoldaýymen mýzeı qorynan «Altyn Orda – qazaq memlekettiliginiń besigi» kórmesin ashty. Prezıdent óz málimdemesinde bizdiń elimizdiń baı mádenı murasyn dáripteýdiń mańyzdylyǵyna toqtalyp, kıeli nysandarǵa aınalýyna basymdylyq berdi.

Kórmeniń kelýshilerge usynyp otyrǵan Ortalyq mýzeıdiń qoryndaǵy  XIII-XIV ǵasyrlarǵa tán 300-ge jýyq  artefakti bar. Biregeı kolleksııa negizinde mýzeıge kelýshilerdi Altyn Orda kezeńiniń mádenıetimen, turmys-tirshiligimen tanystyrady. Kórmeniń bul jolǵy ózgeshiligi  Almaty oblysy, Sheńgeldi aýyly mańyndaǵy qabirden tabylǵan artefaktiler – XIII-XIV ǵasyrlardaǵy Shaǵataı áýleti shendileriniń biri – sarbazdyń jibekten tigilgen sándi kıiminiń kórinisteri alǵash ret kelýshilerge kórsetildi.

Búgingi kórmede bes aqparattyq keshenge jiktelip kórsetildi, onda mynadaı bólimder bar ekenin aıtýǵa bolady, máselen «XIII-XIV ǵasyrlardaǵy sarbazdyń kıimi, qarý-jaraǵy» bóliminde beldik áshekeıleri, qarý-jaraq, jebe ushtyqtary, semser, qylshan jáne basqa da artefaktiler usynyldy. Almaty oblysy, Sheńgeldi aýyly mańyndaǵy qabirden tabylǵan, kezinde arheolog Á.K. Aqyshev zerttegen qundylyq – XIII-XIV ǵasyrlarda jibekten tigilgen sándi kıiminiń kórinisteri osy bólimdegi asa mándi derek.

«XIII-XIVǵǵ. Qazaqstan aýmaǵyndaǵy altynordalyq qalalar» bóliminde  XIII-XIV ǵǵ. Saraıshyq, Otyrar, Quıryqtóbe sııaqty qala oryndarynanan tabylǵan arheologııalyq artefaktiler usynyldy. 

«Uly Jibek jolynyń baıyrǵy buıymdary. Monetalar» bóliminde Qazaqstannyń altynordalyq qalalarynyń ornynan tabylǵan baıyrǵy buıymdary jáne  sonymen qatar Saraıshyq qalashyǵynan tabylǵan Joshy ulysynyń jáne XIII-XIV ǵasrlardaǵy ózge memleketterdiń teńge saraılarynyń ónimderi – kúmis, mys monetalar kóz tartady.

«Dinder: táńirlik, ıslam, nestorıandyq, zoroastrızm, býddızm» bóliminde   nestorıandyq qulpytastar derekterimen tanysýǵa bolady.

«XIII-XIVǵǵ. Minájatttyq dinı ǵımarattar sáýleti» ekspozısııalyq bóliminde  Saraıshyq sekildi qalashyqtar ǵımarattarynyń  keskin-kelbetin, Joshy han, Alasha han, Bolǵan ana mazary, Qoja  Ahmet Iаsaýı kesenesi syndy  sáýlet óneri eskertkishteriniń órnekterin aıshyqtaıtyn dúnıeler qoıyldy.

Altyn ordanyń aq tańy araılap atqandaı bolady dersiz.

 

 

Sońǵy jańalyqtar

ShQO-da qar kóshkini júrdi

Aımaqtar • Keshe

Balalyq shaqtyń kórmesi

Qoǵam • Keshe

Uly hakim ulaǵaty urpaqqa úlgi

Rýhanııat • Keshe

Qazaqtyń tuńǵysh abaıtanýshysy

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar