Qazaqstan • 12 Qańtar, 2020

Búgin Dinmuhamed Qonaevtyń týǵan kúni

277 retkórsetildi

Bıyl kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeriniń týǵanyna 108 jyl toldy.

Osydan 108 jyl buryn (1912) asa kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri, úsh márte Sosıalıstik Eńbek Eri, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń akademıgi, tehnıka ǵylymdarynyń doktory Qonaev Dinmuhamed Ahmetuly (1912-1993) dúnıege keldi.

Vernyı (qazirgi Almaty) qalasynda, qarapaıym qyzmetkerdiń otbasynda ómirge kelgen. 1930 jyly Almatydaǵy №14 orta mektepti bitirgennen keıin, 1931-1936 jyldary - Qazaqstan О́lkelik komsomol komıteti Dinmuhamed Qonaevty Máskeýdiń Tústi metall ınstıtýtyna oqýǵa jiberedi.

1936 jyly - Instıtýtty oıdaǵydaı bitirip, taý-ken ınjeneri mamandyǵyn alǵan D.Qonaev 1937-1939 jyldary Balqash mys qorytý kombınatynyń Qońyrat rýdnıgine jumysqa ornalasyp, onda burǵylaý stanoginiń mashınısi, seh bastyǵy, rýdnıktiń bas ınjeneri jáne onyń dırektory boldy.

1939 jyly - Ekinshi dúnıejúzilik soǵysynyń qıyn kúnderinde tyldaǵy jumysty uıymdastyrýda iskerligimen kózge túsip, «Altaıpolımetall» kombınaty bas ınjeneriniń orynbasary, Rıdder rýdnıginiń jáne KSRO qorǵasyn-myrysh ónerkásibiniń eń iri kásiporyndarynyń biri - Lenınogor ken basqarmasynyń dırektory qyzmetterin atqardy.

1939 jyly - KOKP músheligine qabyldandy. 1942-1952 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń tóraǵasynyń orynbasary bolyp qyzmet etti. Osynda júrgende Qazaqstan ǵalymdary oǵan zor senim kórsetip, ony Qazaq KSR Ǵylym Akademııasynyń akademıgi jáne onyń prezıdenti etip saılaıdy. Taý-ken isi salasynyń iri ǵalymy D. Qonaev respýblıka ǵylymynyń damýy jolynda zor eńbek sińirdi. Ǵylymı-uıymdyq jumystardy jaqsartý, ǵylymı zertteýlerdiń negizgi salalaryn bilikti kadrlarmen nyǵaıtý sharalary onyń basshylyǵymen júzege asyryldy.

1955-1960 jyldary - Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń tóraǵasy boldy.

1960-1986 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń Birinshi hatshysy qyzmetin atqardy.

1986 jyly 16 jeltoqsan kúni - Qazaqstan Ortalyq komıtetiniń birinshi hatshylyǵynan alynyp, ornyna Kolbın taǵaıyndaldy. Buǵan narazy bolǵan qazaq jastarynyń Jeltoqsan oqıǵasy oryn aldy. 1987 jyly - maýsymdaǵy plenýmda D.A.Qonaev «Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komıtetiniń Birinshi hatshysy bolǵanda respýblıka partııa uıymyn basqarýdaǵy jibergen qatelikteri úshin» degen syltaýmen KOKP OK músheliginen bosatyldy. Birneshe márte KSRO Joǵary Keńesiniń depýtaty bolyp saılandy. KOKP-nyń XIX-sezinen bastap, keıingi sezderiniń bárine delegat boldy. Parlament jáne partııa delegasııasyn basqaryp, áldeneshe ret shetelderde bolyp qaıtty.

1956 jyldan bastap, SOKP-nyń Ortalyq Komıtetiniń múshesi. Partııanyń XXIII-sezinde ol KOKP-nyń Ortalyq Komıtetiniń Saıası Bıýrosynyń músheligine kandıdat, al XXIV-sezde múshe bolyp saılandy. KSRO Joǵarǵy Keńesi Tóralqasynyń jáne Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi Tóralqasynyń múshesi boldy.

D. Qonaev óz zamanynyń uly saıasatkeri bola bildi. Ol bılik basynda bolǵan ýaqyt qaıshylyqty kúrdeli, qarama-qaıshylyqty bolǵanymen, eldiń ekonomıkasyn, áleýmettik salasyn, ǵylymyn, ulttyq mádenıetin damytý isine aıtýly eńbek sińirdi.

Dinmuhamed Ahmetuly Qonaev 1993 jylǵy tamyzdyń 22-sinde, 82 jasqa qaraǵan shaǵynda kenetten qaıtys boldy.

Sońǵy jańalyqtar

Senat Bıýrosynyń otyrysy ótti

Parlament • Búgin, 19:00

Muhtar Tólegen: Abaı úni - halyq úni

Aımaqtar • Búgin, 17:31

О́z qarjysyna kitaphana salǵan

Aımaqtar • Búgin, 10:08

Sabannan jasalǵan qalashyq

Aımaqtar • Búgin, 10:05

Mýngııamen judyryqtasýy múmkin

Sport • Búgin, 10:04

Almatydan 356 km qashyqtyqta jer silkindi

Aımaqtar • Búgin, 09:55

Otanǵa qyzmet – ortaq paryz

Qoǵam • Búgin, 09:48

Kóp balaly otbasylar baspanaly boldy

Aımaqtar • Búgin, 09:42

Aýylǵa kel, jas dáriger

Aımaqtar • Búgin, 09:37

Ashyq ári ádil áleýmettik saty

Qoǵam • Búgin, 09:12

О́lketaný órenderdiń óresin ósiredi

Aımaqtar • Búgin, 09:09

Tarıh. Tulǵa. Túrkistan

Rýhanııat • Búgin, 09:06

Adamdyqtyń qaınary

Rýhanııat • Búgin, 08:55

Berik Ýálı: Abaı men Alash

Rýhanııat • Búgin, 08:54

Qoǵamdyq uıym ókilderimen kezdesti

Qazaqstan • Búgin, 08:43

Uqsas jańalyqtar