Álem • 13 Qańtar, 2020

Merkel Máskeýge nege keldi?

47 retkórsetildi

Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın men Germanııa kansleri Angela Merkel Máskeýde kezdesip, eki el arasyndaǵy birqatar máseleni talqylady. Jospar boıynsha áńgime barysynda eki elge qatysty túıtkilder talqylanýy tıis-tuǵyn. Alaıda, áńgime aýany jer jahandy dúr silkindirgen jańalyqtarǵa oıysty.

 

Ásirese jańa jyl bastalǵaly tynyshy ketken Taıaý Shyǵystaǵy ahýal tóńireginde oı qozǵady. V.Pýtın óńirdegi jaǵdaı aýqym­dy áskerı qaqtyǵysqa ulas­­paýyna senim bildirdi. Reseı pre­­zıdentiniń paıymdaýynsha, aımaq­taǵy soǵys álem ekonomıkasyna keri áser etpek.

Kezdesý barysynda Irannyń ıadro­lyq baǵdarlamasy da sóz boldy. Kreml basshysy da, býndeskansler de buǵan deıin­gi kelissózderdiń mańyzy zor eke­nine kelisip, ony saqtap qalý­dyń tıimdiligin atap kórsetti. A.Merkeldiń aıtýynsha, Ger­manııa tarapy osy maqsatta búkil kúsh-jigerin sarp etpek.

Budan bólek, memleket basshylary Tegeran mańynda qu­laǵan ýkraınalyq Boıng 737 usha­ǵyna qatysty pikir almasty. A.Merkel Iran bıligi óz kinásin moıyndaǵandyqtan apattyń sebebi men saldaryn egjeı-tegjeıli anyqtaýdyń qajettigin atap ótti.

Jalpy, josparlanǵan kezde­sýdiń negizgi maqsaty «Soltústik aǵyn – 2» jobasynyń júzege asyrylýy bolatyn. Atalǵan qu­byr jelisi Reseıdiń gazyn Bal­tyq teńizi arqyly Germanııaǵa jetkizedi. Ekijaqty kezdesý barysynda býndeskansler joba qurylysyn toqtatpaýǵa shaqyrdy.

Osy oraıda, nemisterdiń Reseı gazyna qanshalyqty muqtaj ekeni aıtpasa da belgili. Soltústiktegi kór­shimizge muhıttyń arǵy betin­degi alyp derjava AQSh túrli sank­sııa salǵan-dy. Soǵan baılanysty Eýropanyń damyǵan elderi Reseımen qarym-qatynasyna uqyp­tylyq tanytýy tıis. Biraq A.Merkel AQSh-tyń áreketin qoldamaıtynyn bildirdi.

«Germanııa da, basqa da Eýro­pa elderi «Soltústik aǵyn – 2» bastamasynyń qyzyǵyn kóre­di. Bári gaz jetkizý qyzmetin jetil­dirýdi kózdeıdi, biraq jobanyń mańyzy erekshe», dedi kansler.

Qysqasy, A.Merkel Kreml­degi kezdesýde eń aldymen óz eli­niń múddesin joǵary qoıatynyn anyq baıqatty. Sondyqtan alys Amerıkadan kelgen sanksııadan buryn halyqty gazben qamtamasyz etýdi jón sanaıdy.

Alda-jalda «Soltústik aǵyn – 2» júzege asyp jatsa, Re­seı gazynyń qyzyǵyn jalǵyz Ger­manııa ǵana emes, Fınlıandııa, Danııa jáne Shvesııa da kóredi. En­deshe kim mundaı «maıly shelpekten» aırylyp qalýdy kózdesin?!

Basqosý barysynda Lıvııa­daǵy ahýal tóńireginde de áńgime qoz­ǵaldy. Reseı prezı­denti V.Pýtın «Lıvııa ulttyq áskeri» men «Ult­tyq kelisim úkimetiniń» oq atýdy toqtatýǵa kelisýdiń mańyzyn aıt­ty. Kreml basshysynyń piki­rinshe, Lıvııadaǵy jaǵdaıdyń shıe­lenisýi eldegi qarapaıym halyq­qa ǵana emes, búkil Eýropaǵa áser etedi.

Ekijaqty kelissózderden keıin memleket basshylary bas­pasóz jıynyn ótkizetini belgili. Kremldegi is-sharada nemis jýrnalısteriniń biri Reseıge salynǵan AQSh sank­sııasynyń áseri týraly suraǵan-dy. A.Merkel múdirmesten Germa­nııa men Eýropa óz múd­desin qorǵaı­tynyn jetkizdi.

A.Merkeldiń bul sózi Tramp ákimshiliginiń shamyna tıetini anyq. Býndeskanslerdiń Reseıge saparmen baratyny anyqtalǵan sátten bastap amerıkalyqtar alańdaýshylyq bildirdi. О́ıtkeni Aq úı basshysy D.Tramptyń áreketterinen keıin, AQSh pen Eýropanyń damyǵan elderi arasynan qara mysyq júrip ótkendeı kóringen. A.Merkel de, Fransııa prezıdenti Emmanýel Makron da buǵan deıin birneshe ret Tramptyń sheshimderin synaǵan-tuǵyn. Máse­len, úsh jolaqty eldiń basshysy NATO-ny «aqylsyz» qaldy dep málimdep, AQSh-ty sıpaı qamshylap ótti.

Onyń ústine, D.Tramptyń Iranǵa qatysty sheshimderi Reseı úshin yńǵaıly bolyp tur. Kasem Sýleımanıdiń óliminen keıin Taıaý Shyǵysta Máskeýdiń yqpaly artýy ábden múmkin. Aq úı basshysy halyqqa joldaýynda NATO áskerin óńirge kóbirek kirgizýge úndeý tastaǵan. Biraq mundaı málimdemeni A.Merkel men E.Makronnyń qoldaı qoıýy ekitalaı. Sondyqtan ekeýi de alystaǵy AQSh-tan arbalaǵansha, jaqyndaǵy Reseıden dorbalaǵandy jón sanaıtynyn ańǵarý qıyn emes.

 

Sońǵy jańalyqtar

Ystyq tamaq taratty

Qazaqstan • Keshe

Betperde kıgen kóktem

Tanym • Keshe

Uqsas jańalyqtar