Qoǵam • 15 Qańtar, 2020

Dástúrli ónerdi dáripteı bileıik

36 retkórsetildi

Osy maqalany jazýyma túrtki bolǵan «Egemen Qazaqstan» jalpyulttyq respýblıkalyq gazetiniń byltyrǵy sandarynyń birinde jarııalanǵan «Dombyrany dáriptegen durys» taqyrybyndaǵy maqala edi. Kópten kókeıimde júrgen oılardyń ústinen dóp túskendeı boldy. Ulttyq qundylyqtarymyzǵa beıjaı qaraı almaıtyn azamat retinde qazirgi tańdaǵy ulttyq arnalarda dombyra úniniń sırek estilýi meni qatty tolǵandyrady. Sózben jetkize almaǵandy dombyranyń únimen jetkize bilgen dana halqymyzdyń ulttyq murasyna qoldaý kórsetý, júregi elim dep soqqan árbir azamattyń paryzy dep bilemin.

«Dombyra qazaqtyń jany, rýhy, tarıhy, salt-dástúri, búkil bitim-bolmysy dep aıtýǵa bolady. Kıeli aspap Uly dalanyń tósinde erte zamannan beri halqymyzben birge jasap kele jatyr. Bir kezderi Maıtóbeniń tusynan dombyranyń sýreti bar tańbaly tas tabylǵanyn bile­miz. Ǵalymdar bul sýret be­risi 4 myń arysy 6 myń jyl bu­ryn bederlengenin dáleldep otyr. Aral mańynda dombyra ustaǵan adamnyń músini de biz­diń dáýirimizdiń IV ǵasyrynyń mu­rasy bolyp esepteledi. Al Al­taıdan tabylǵan ata dombyra bizdiń dáýirimizdiń VI ǵa­sy­ryna tıesili. Kórip otyrsyz­dar ma, Altaıdan Atyraýǵa deıin búkil Qazaqstannyń dalasy 4-5 myń jyldan beri osy dombyranyń kúmbirlegen kúıin estigen. Qýanyshta da, óki­nishte de qazaqpen birge jasap kele jatyr. Ol búkil bizdiń dala­myzdyń, barlyq qazaqtyń qany da, jany da bir ekenin dálel­deıtin naqty nárse dep Tuń­ǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev aıtqandaı, IýNESKO-nyń sheshimimen dombyra men kúı adam­zattyń materıaldyq emes mádenı muralarynyń tizimine endi. Dombyra – qazaq halqynyń árbir úıinde bolýy mindetti jáne qajetti aspap bolyp eseptelgen.

Estradalyq ánderden góri dombyramen aıtylatyn dás­tú­rli ánder men kúılerdi tyńdaýǵa ási­re­se aldyńǵy býyn aǵalarymyz ben dombyranyń únin boıyna sińirip ósken ata-ájelerimiz muq­taj. Rýhanı jańǵyrýdy qur sózben urandatpaı, ulttyq aspap­tarymyzdy tańnan keshke deıin telearnalarymyzdan tyń­daı­tyndaı múmkindigimiz bolsa, nur ústine nur bolar edi.

Ulttyq brendimizge aınalǵan dom­byrany ulyqtaý aýyldan bas­taýyn alyp jatsa, ásirese ózi­mizdiń qarakózderimiz rýhanı azyq alar edi. Tek qalalyq jer­de emes, «Dombyra» ulttyq tele­arnasyn barsha Qazaq eli (ási­rese aýyldyq jerler) kóre ala­tyndaı múmkindik týyp jatsa, utpasaq utylmaıtynymyz anyq. «Dombyra» ulttyq telearnasynyń «OTAÝ TV» spýt­nıktik televızııalyq jeli­si­ne qosylýyna múmkindik ashylsa, ási­rese aýyl halqynyń qýanary anyq. Osy usynysymyz tıisti oryn­dar tarapynan qoldaý taýyp jatsa yqylasymyz sheksiz bolar edi.

 

 Sultan NURBOLAT

 

Túrkistan oblysy,

Báıdibek aýdany

 

Sońǵy jańalyqtar

Teatrdyń onlaın tartýy

Rýhanııat • Keshe

Úı janýarynan vırýs juǵa ma?

Koronavırýs • Keshe

Aqmolada taǵy bir naýqas anyqtaldy

Koronavırýs • Keshe

Uqsas jańalyqtar