Saıasat • 08 Aqpan, 2020

Asanáli Áshimov: «Eldi beıbitshilikke shaqyramyn»

101 retkórsetildi

Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanynda oryn alǵan qaıǵyly jaǵdaıdy estidim. Endi bári de adam balasy ári jerlester bolǵan soń, qabyrǵam qaıysty, janym aýyrdy. Qandaı qıyn jaǵdaı bolsa da, adam qansha ashýǵa minse de ózi sııaqty adamdardy ólimge jiberýi asa jaqsylyq emes. Aýyldy jerlerde turatyn qarapaıym halyq qoı. Bárinen de solarǵa qıyn. Biraz adam shyǵyny bolǵan eken. О́lgen adamdar, órtelgen ǵımarattar, osynyń bárin bilip otyryp janyń syzdaıdy. 

    Elimizde búginde túrli ulttar men ulystardyń ókilderi turady. Bári de tatý-tátti, yntymaqty kún keship otyr. Osy ulttardyń basynda qazaq halqy tur. О́ıtkeni el men jer bizdiki, qazaqtiki. Elimizde qandaı jaǵdaı oryn alsa da, áýeli aty bizge keledi. Biz qazaqtyń atyna jaman at keltirmeýimiz kerek. Qaqtyǵys bostan-bosqa shyqpaıdy ǵoı. Dúngender qazaqtyń namysyna tıetin birdeńe aıtty ma, jasady ma degen de oı keledi. Qalaı bolǵanda da azamattar mundaıǵa barmaýy kerek edi. Otan úshin, el men jer úshin bolǵan soǵys bir basqa. Otan soǵysyna ákemizdi berdik. О́rimdeı jas kúninde, jıyrma bes jasynda opat boldy. Ákemizdiń beınesi de esimizde joq. Biz solaı qıyn-qystaý kezeńde óstik. Tynyshtyq pen beıbitshiliktiń qadirin bildik. Qazaq kezinde qalmaqpen de, basqasymen de Otan úshin, namys úshin, urpaqtyń bolashaǵy úshin soǵysty. Qazaq namysty halyq, basyna eshkimdi de shyǵarǵan emes. Biraq, Qordaıdaǵy jaǵdaı bul tóbeles. El men jerdi qorǵaý úshin bolǵan qaqtyǵys emes. Bir jerde turyp, bir jerdiń aýasyn jutyp, sýyn iship otyrǵan soń azamattar birin-biri jaqsylyqqa, bitimgershilikke shaqyrý kerek edi. Ata-babalarymyzdyń danalyǵy osyndaı kerek. Hakim Abaı «Adamzattyń bárin súı, baýyrym dep» degen joq pa edi?!. Azamattar aqylǵa kelsin, janjal, urys-keris, tóbeles degen nárse osymen toqtatylsyn dep tileımin.

  Elimizdiń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev málimdeme jasap, kópshilikke basý, toqtaý aıtyp jatyr. Qaqtyǵystyń neden bolǵanyn anyqtaý úshin Úkimettik komıssııa quryp, komıssııaǵa máseleni anyqtaýdy mindettedi. Memleket basshysynyń bul málimdemesi de kópshilikti sabyrǵa, aqylǵa shaqyrar dep oılaımyn. Qazaq negizi jaratylysynan qyzýqandy el ǵoı. Namysshyl, ór halyq. Degenmen, keshirimdi. «Aldyńa kelse, atańnyń qunyn kesh», dep dana babalarymyz aıtpaqshy, mundaı jaǵdaıda da keshirimdi bolǵanymyz abzal. Biraq, aýyldaǵy eldiń qasıetine, jerdiń kıesine qaramaı, tipti bala-shaǵanyń kózinshe de osyndaı tóbelestiń bolyp ketýi durys emes. Dúngender tarapynan da qatelik ketken bolýy múmkin. Ol anyqtala jatar. Biraq, uly babalarymyzdyń uly sózderi árdaıym esten shyqpaý kerek. Bekzat bolmysty, ór rýhty qazaqtyń boıynan men maıdalyqty kórgim kelmeıdi. Qartaıǵan shaǵymyzda bul jaǵdaı bizge de ońaı bolyp otyrǵan joq. Bul ózimizdi-ózimiz óltirý ǵoı. El bolǵan soń kelispeýshilik bolmaı turmaıdy. Alaıda adam ólimine deıin alyp baratyn tóbeles óte qaýipti. Bul kásipke aınalyp ketip júrmesin dep tileıik. Osyndaı kezderde arandatýshylar da paıda bolady. Azamattarǵa aıtarym, ondaıǵa ilesip, arandap qalmaý kerek. Elimizdiń quqyq qorǵaý organdary istiń aq-qarasyn anyqtaıdy. Eldi beıbitshilikke shaqyramyn.

  О́zim de Jambyl óńirinde týyp-ósken soń, munyń namysy bizge de keledi. Osy jaǵdaıǵa men de namystanyp otyrmyn. Namyssyz el – el bolmaıdy. Eldiń muń-muqtajyna ortaqtasýǵa árdaıym daıynmyn. Eshkim de uly Áýlıeata ólkesine, kıeli Taraz jerine kir keltirmesin. Osy qaqtyǵysta qaıtys bolǵan adamdardyń otbasylary úshin qaıǵyryp otyrmyn. Jesir áıelder men jetim balalardyń jaıyn oılap qaıǵyramyn. Biraq amal ne? Tynysh tirlikte mundaı óreskel jaǵdaıdy boldyrmaý kerek. Jaıshylyqta qan tógilý de durys emes. Sondyqtan da sabyrly, keshirimdi bolyńdar aınalaıyndar, degim keledi.    

 

 

   

   

 

   

 

  

Sońǵy jańalyqtar

Beıqamdyqqa jol berilmeýi kerek

Rýhanııat • Keshe

Koronavırýssyz Qostanaı

Aımaqtar • Keshe

Kúrish eksportyna kedergi joq

Aımaqtar • Keshe

Álem únemdele bastady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar