Aımaqtar • 12 Aqpan, 2020

Qarjy pıramıdasynyń qurbandary qarajatyn qaıtara ala ma?

401 retkórsetildi

Aqtóbe qalasynda jeke bir adam emes, tutastaı kompanııanyń aldamshy, quıtyrqy, jalǵan ári jymysqy is-áreketterge barǵany jónindegi jaısyz derekter oryn alyp otyr. Atap aıtqanda munda «Gold» dep atalǵan kompanııanyń qos birdeı ókili Reseı azamattary Qazaqstan Respýblıkasynyń qylmystyq Kodeksiniń 217-babyna sáıkes jaýapqa tartyldy.

Olarǵa jalǵan qarjylyq pıramıda qyzmetin atqardy degen kúmán keltirilip, eki aı merzimge abaqtyǵa qamaýǵa alynǵan. Bul shara aıǵaq zattardy tárkileý nátıjesinde jasalǵan. Qazir sotqa deıingi tergeý amaldary júrgizilýde. Bul jóninde BAQ ókilderine Aqtóbe oblystyq ishki ister departamenti bastyǵynyń orynbasary Samat Aısov habarlady.

Onyń aıtýynsha atalǵan kompanııagyń bas keńsesi almaty qalasynda ornalasqan. Ony qurýshy Reseı Federasııasynyń azamaty Chernıaev degen bireý kórinedi. Áıtse de ol ómirde naqty bar adam ba, álde onyń laqap aty ma, bul jaǵy ázirge belgisiz. Máseleniń aq-qarasy tıisti tergeý men tekserý amaldarynan keıin belgili bolmaq. Qazirgi kúni qazaqstandyq Ishki ister qurylymy Chernıaevtiń jeke tulǵa retindegi deregi men túpkilikti meken-jaıyn anyqtaý úshin kórshi memleketke halyqaralyq qatynas qaǵazyn joldaǵan.

Al ázirge dál qazirgi kezde barlyq kelisim-sharttar men kvıtansııalarda jáne kiris-kassalyq qujattarda atalǵan azamattyń faksımıle, ıaǵnı kóshirme túrindegi shartty qoly tur eken. Iаǵnı ol naqty túrde esh ýaqytta eshteńege qol qoımapty. Sonymen birge kompanııanyń Aqtóbe qalasynda qamaýǵa alynǵan keńesshisi men basqarýshysynyń da qol qoıýǵa quqylary bolmaǵan. Alaıaq kompanııa az ýaqytyń ishinde elimizdiń alty qalasynda óz keńselerin ashyp, turǵyndardyń qomaqty qarajattaryn qymqyrǵanǵa uqsaıdy. Sol aımaqtaǵy jergilikti quqyq qorǵaý organdary bul jóninde tergeý jumystaryn júrgize bastaǵany belgili bolyp otyr.

Máseleniń mánisine kelsek, «Gold»  kompanııasynyń Aqtóbedegi ókildigi qtken 2019 jylǵy jeltoqsan aıynyń basynda ashylyp, áleýmettik jelilerde ashyq jáne belsendi túrde jarnama júrgize bastapty. Olar el-jurtqa bir aıdyń ishinde 40-50 paıyz mólsherinde ústemaqy berýge ýáde etken. Jalǵan sózge senip qalǵandar az emes. bul oraıda eń tómengi bastapqy salym mólsheri -300 myń tenge bolsa, eń joǵary kólemi 7 000 000 tengege deıin barǵan. Buǵan deıingi jasalǵan saraptaýlar aldamshy kompanııa qurbandarynyń basym bóligi jastar men zeınetkerler ekenin kórsetedi.

Ázirge mundaı quıtyrqylyq jóninde dál resmı derekter aıtyla qoımasa da, joǵaryda kórsetilen jáıtterge qarap, onyń mólsheri asa qomaqty ekenin ańǵarý qıyn emes sekildi. Aldyn-ala jasalǵan málimetterge qaraǵanda qarjy pıramıdasy qurbandarynyń sany -10 000 men 15 000 aralyǵynda ekenin esepke alsaq, turǵyndardyń zaıa ketip, jerge shashylǵan qarajatynyń kólemi budan ári aspandap kete beretini aıtpasa da túsinikti emes pe?!

Taǵy bir aıta keterlik másele Aqtóbede atalǵan fırmanyń ádilet organdaryna tirkelgeni jónindegi qujattar da joq ekendigi. Tek joǵaryda atalǵan ekeý ǵımaratty jalǵa alyp, ózderiniń arbaýy men aldaýyna senip qalǵan turǵyndardan aqsha jınaýdy ádetke aınaldarǵan. Olar býhgalterlik esep júrgizý isin de qajet dep tappaǵan. Aqshany qabyldap alý men berý jáne keri qaıtarý jónindegi aktilerdi de belderinen bir-aq basqan. «Gold» qarjy aýdarý tártibin múldem ysyryp tastap, tek qolma-qol aqshamen jumys istegen. Sondyqtan da bul máselege qatysty qujattar tym qurǵaq, jalań –tek salymshylardyń aty-jónderi men soma mólsheri jazylǵan kúıinde ǵana bolyp otyr. Tipti eń berisi aqsha qabyldaıtyn kassırlermen de eńbek sharty jasalmapty. Qazirgi kezde elimizdegi birqatar  ishki ister departamentteri atalǵan fırmada tıisti lısenzııamen bank shotynyń bar-joǵy ekendigin anyqtaýǵa qatysty memlekettik kiris organdary men Ulttyq bankke suranys talap joldaǵanyna da osy materıaldy gazet óndirisine ázirleý barysynda kóz jetkizdik. Buǵan «Gold» kompanııasynda olardyń óńirlerdegi ókildikterinde de Qazaqstan bankterinde shottary joq degen aıqyn ári naqty jaýaptar qaıtarylypty.

Búgingi ýaqytta Aqtóbe oblystyq ishki ister departamenti ǵımaratyna qaraı baǵyt alyp júrgen turǵyndar az emes. Olar aı men kúnniń amanynda aldamshy kompanııaǵa jem bolǵandaryn úlken ókinish pen qynjylys ústinde jetkizýde. Dál búgingi kúni qarjy pıramıdasy qurbandarynyń qabyrǵalaryna qara tastaı batyp júrgen bir ǵana másele bar. Bul olardyń óz ańqaýlyqtary men ańǵyrttyqtarynan joǵaltqan aqshalaryn qaıtaryp alý qajettiliginen týyndaıdy. Mundaı múmkindik bola ma álde joq pa? Eger bola qalsa bul sát qaı kezde júzege asady. Ázirge bul saýaldardyń jaýaby basy ashyq kúıinde tur. О́ńirdegi bas polıseı orynbasarynyń málimdeýinshe tergeý jumystary aıaqtalǵan soń, onyń bir jaýaby qaıtarylmaq.

Mundaı oqys oqıǵa árkimnen de aldy-artyn bajaılap, saq, óte muqııat, ańǵarympaz bola bilý kerektigin uǵyndyrady. Ásirese mundaı baıqampazdyq «Gold» sekildi is-áreketteri men qımyldary kúmán týǵyzatyn qarjy kompanııalaryna qarjy aýdarǵan kezde asa qajet ekeni haq.

Bir qyzyǵy áleýmettik jeliler men votsap messendjeri arqyly el-jurttan jınalǵan qarajattayń qaıtarylyp beriletindigi jónindegi málimdemeler de aıtylyp qalyp júr. Sony maldanyp, isti bolǵan ekeýdi bostandyqqa shyǵarý kerek shyǵar degen oıǵa berilip júrgen turǵyndar da joq emes. Mundaı jalǵan málimdemeler men ýádelerge senýdiń qajeti joq deıdi Aqtóbe oblystyq Ishki ister departamenti basshysynyń orynbasary Samat Aısov.

Búgingi materıalymyzdy túıindeı kele, atalǵan másele Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýratýrasy men Ishki ister mınıstrliginiń baqylaýynda turǵanyn aıtqymyz keledi. Quqyq qorǵaý organdarynda aldamshy kompanııanyń qurbany bolǵan salymshylardyń barlyq málimetteri bar ekeni de úmit pen senim ahýalyn týǵyzbaı qoımaıdy. Atalǵan is boıynsha olardyń bári de osy iske shaqyrýshylardyń qatarynda qala bermek.

 

AQTО́BE  

Sońǵy jańalyqtar

Tarıhta qalǵan indetter

Tarıh • Búgin, 00:40

Ulttyq kınodaǵy karantın

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar