Qazaqstan • 12 Aqpan, 2020

Qylmyspen kúresýde turǵyndardyń da úlesi bar

39 retkórsetildi

Biz buǵan deıin Almaty oblysynyń Kóksý aýdanynda mal urlyǵy men basqa da qylmystyń azaımaı otyrǵany jaıynda jazǵan edik. Ahýalǵa alańdaýshylyq bildirgen turǵyndar pikiri aýdan ákiminiń esep berý jıynynda aıtylyp, quqyq qorǵaý organynyń jumysyna birqatar syn aıtylǵan bolatyn. 

Osy oraıda  Kóksý aýdandyq polısııa ​ bóliminiń bastyǵy, polısııa podpolkovnıgi Ramıl Gımadıev arnaıy habarlasyp, óńirdegi qylmyspen kúres jáne mal urlyǵynyń ashylýy jaıynda jańa derekterdi jarııa etti. ​Máselen,  jyl basynan Aınabulaq, Kóksý beketteri jáne Balpyq aýyldyq okrýgi aýmaǵynda jasalǵan mal urlyǵy jedel ashylǵan eken. Qazir qolǵa túsken qylmystyq top músheleri ​ ýaqytsha ustaý ızolıatoryna qamalyp, tergeý-tekserý amaldaryn júrip jatyr. Jalpy,  Kóksý aýdanynda mal urlyǵynyń aldyn alý jumystary men barymtashylardyń jolyn kesý jumystary kúsheıtilgen.

-Qylmys sanyn azaıtý úshin zańdar qataıdy. 2019 jyldyń sońynda Memleket Basshysy Qasym-Jomart Toqaev qylmystyq zańnamany jetildirýge arnalǵan zańǵa qol qoıdy. Keıbir qylmystarǵa jaza aýyrlady, aıyppuldar ósti. Mal urlyǵyna qatysty bólek bap bolady. Endi bul qylmys boıynsha «teris qylyq» pen «ortasha aýyr qylmys» degen anyqtama bolmaıdy. Al jazasy kúsheıtilip otyr. Jazanyń kúsheıtilýi urlyqtyń jolyn kesýi tıis, dedi polısııa podpolkovnıgi  Ramıl Gımadıev.

Sondaı-aq aýdan ortalyǵynda qylmystyń aldyn alý maqsatynda «Mal urlyǵy» «Páter urlyǵy» degen ataýmen profılaktıkalyq sharalar ótip jatyr eken. Munda polısııa qyzmetkerleri tarapynan túngi tekserý, baqylaý jumystary kúsheıtilgen. Nátejesinde qańtar aıynda tirkelgen qylmystyń basym kópshiligi ​ jedel ashylǵan. ​ Aýdannyń bas polıseıi keltirgen derekterge sáıkes, bıyl qylmystyq oqıǵa deregi ótken ​ jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda 2 esege azaıyp otyr. ​Máselen, 2018 jyly bolǵan qylmystyń 81 paıyzy ashylsa, bul kórsetkish 2019 jyly 89 paıyz bolǵan.

Jalpy, tártip saqshylary qylmysty ashýmen ǵana emes, onyń aldyn alýǵa da mán berýi tıis. Ol úshin polısııa men turǵyndar arasyndaǵy qarym-qatynasty jarııaly bolýy shart. Osy maqsatta aýdandyq polısııa bóliminde ashylǵan front-keńse turǵyndarǵa zańgerlik kómek kórsetip otyr. Bul jerge turǵyndar azamattyq alý, aıyppuldy anyqtaý, qarý-jaraq ustaýǵa ruqsat alý sııaqty suraqpen jıi júginedi eken. 

-Polısııa jumysyna qatysty aıtylǵan syn qyzmetkerlerdiń jumysyn baǵalaýǵa, ketken kemshilikterdi túzetýge oń yqpal etedi. Jalpy, qylmystyń aldyn alý barysynda biz únemi buqaraǵa arqa súıeımiz. Sondyqtan da turǵyndar nazaryna ótkir máseleni usynyp, qoldaý kútemiz. Mysalǵa, ​ mal urlyǵyn der kezinde ashý polısııa qyzmetkerlerine kóp qıyndyq týǵyzady. Kóp jaǵdaıda turǵyndar iri qarany uzaq ýaqyt qaraýsyz jiberedi de, maldyń qaı ýaqytta joǵalǵanynan beıhabar bolady.​ Polısııa qyzmetkerleri óz tarapynan tórt túlikti maldy qaraýsyz qaldyrmaýdy suraıdy. Tipti, múmkindik​ bolǵan jaǵdaıda mal basyna elektrondy syrǵa ornatýdy tájirıbege engizgen durys. Sondaı-aq páter urlyǵynyń tamyryna balta shabý maqsatynda kóshe men úı aýlasyna beınebaqylaý kameralaryn ornatýǵa da kóńil bólý kerek, - deıdi Kóksý aýdandyq polısııa  bóliminiń bastyǵy, polısııa podpolkovnıgi Ramıl Gımadıev. ​

 

Almaty oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Abaı murasyna arnalǵan kórme

Rýhanııat • Keshe

Jaǵa ustatqan jat qylyq

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar