Aımaqtar • 20 Aqpan, 2020

Atqarylǵan ister aýqymdy

18 retkórsetildi

Keshe oblys ákimi Danıal Ahmetov óńir turǵyndaryna esep berdi. Jalpy, 2019 jyldyń 12 aıynda oblysta barlyq salada alǵa jyljý baıqalady. Aımaqta ótken jyly áleýmettik salaǵa basa mán berilgen. Oblysta densaýlyq saqtaýdy damytýdyń keshendi jospary júzege asyrylyp jatyr.

 

Úsh jyl ishinde 1086 joǵary tehnologııaly jabdyq alynǵan. Robothırýrgııa men transplantologııa, polıtravma jáne ortopedııa, sondaı-aq oftalmohırýrgııa ortalyqtary ashyldy. Semeı qalasyndaǵy jedel medısınalyq járdem aýrýhanasy negizinde neırohırýrgııaǵa arnalǵan al­ǵashqy gıbrıdti operasııalyq bólme jumysyn bastady. Altaı jáne Aıagóz aýdandarynyń or­talyqtarynda II deńgeıdegi ınsýlt ortalyqtary quryldy. Dárigerlerdi daıarlaýdyń úsh deńgeıli baǵdarlamasy júzege asyrylýda. Úsh jyl ishinde 5511 dáriger oqytyldy, onyń 276-sy álemniń jetekshi klınıkalarynda biliktiligin arttyrǵan.

Oblys ákimi atap ótkendeı, bıyldan bastap medısına kadr­laryn oqytý merzimi 3 aıdan 1 jylǵa deıin uzartylǵan. «Qa­byldanǵan sharalar medısınalyq qyzmetterdiń sapasyn jaqsartýǵa jáne dıagnostıkalaý men emdeýdiń 130-dan astam jańa ádisterin engizýge múmkindik berdi. Onkologııalyq aýrýlardy erte kezeńde anyqtaý 6 paıyzǵa artty, náreste ólimi – 28, qan aınalymy júıesi aýrýlary – 7, týberkýlez 66 paıyzǵa tómendedi. Bıyl densaýlyq saqtaý uıymdaryn jańǵyrtýdy jalǵastyramyz, dárigerlerdi turǵyn úımen jáne kóterme járdemaqymen qam­tamasyz etemiz. Bul oblystyń densaýlyq saqtaý salasynda sapaly ózgerister jasaýǵa múmkindik beredi», dedi D.Ahmetov.

Bilim berý salasynda da bir­qatar joba qolǵa alynǵan. Shyǵys Qazaqstan «Meniń mek­tebim» jobasy boıynsha oblystyń 648 mektebin IT-sy­nyptarmen jabdyqtaǵan jalǵyz óńir. Oqýshylar robottehnıka, 3D-modeldeý jáne baǵdarlamalaý boıynsha tegin bilim alady. 2019 jyly 3 mektep pen 2900 orynǵa shaqtalǵan qosymsha mektep ǵımaratynyń qurylysy aıaqtalǵan. Al 2020 jyly Abaı aýdanynda, О́skemen, Semeı jáne Rıdder qalalarynda jalpy sany 5500 oryndyq 7 mektep salý josparlanǵan. «Bi­likti maman» jobasy aıasynda úshinshi jyl qatarynan óńirge qajetti mamandardy oqytý úshin joǵary oqý oryndarynda oblys ákiminiń granttary bólinip keledi. Nátıjesinde, 3 jyl ishinde túlekterdiń sheteldiń joǵary oqý oryndaryna ketýi 1800-den 535 adamǵa, ıaǵnı 3 esege tómendedi.

Kóp balaly, áleýmettik tur­ǵydan az qamtylǵan otbasylardy qoldaý sharalarynyń keshendi baǵdarlamasy iske asyrylýda. О́ńirde az qamtylǵan jáne kóp balaly otbasylarynyń balalary 100 paıyz tegin ystyq tamaqpen jáne mektep formasymen qamtamasyz etilgen. 3,8 myń bala balabaqshalarǵa tegin barady. Az qamtylǵan jáne kóp balaly otbasylardan shyqqan 4200 túlek kolledjderdiń jáne joǵary oqý oryndarynyń grant­taryna ıe boldy. Kezekte turǵandar qatarynan 523 kóp balaly otbasyna páter berilgen.  Sonymen qatar bıyl qoǵamdyq kólikte jeńildikpen júrý úshin 21,5 myń balaǵa oblystyq bıýdjetten 418 mln teńge bólindi. Aımaq basshysy eseptik kezdesý barysynda qala jáne aýdan ákimderine, sondaı-aq Bilim berý, Jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmalaryna kóp balaly otbasylaryna ýaqtyly kepildi áleýmettik qoldaý kórsetýdi tapsyrdy.

О́ńirde jol-kólik ınfra­qurylymyna da erekshe kóńil bólingen. Aǵymdaǵy jyly jol salasyna 102,8 mlrd teńge ınves­tısııa quıylady. Onyń 82,3 mlrd teńgesi respýblıkalyq mańyzy bar «Taldyqorǵan – Qalbataý – О́skemen» jáne «Qalbataý –Maıqapshaǵaı» baǵyttaryna, 20,5 mlrd teńgesi jergilikti mańyzy bar joldarǵa baǵyttalmaq. Oblysta halyqaralyq qar­jy ınstıtýttarynyń ınvestısııalaryn tartý boıynsha da belsendi jumys júrgizilýde. Aımaqta memleket-jeke­men­shik áriptes­tigi aıasynda 222 mlrd-tan astam teńgeni quraıtyn 267 joba júzege asyrylýda. Eýropa qaı­ta qurý jáne damý bankimen 75 mlrd teńgege 12 joba boıyn­sha sharttar men aldyn ala keli­simder jasalǵan. О́skemen jáne Semeı qalalaryn jylý, sýmen jabdyqtaý jáne sý burý júıelerin jańǵyrtý boıynsha 4 joba iske asyrylýda. Qalalardyń, sondaı-aq aýdan ortalyqtarynyń kósheleri jaryqtandyrylýda. Esterińizge sala keteıik, jaqynda EQDB-men О́skemen jáne Semeı qalalarynda qaldyqtardy óń­deýdiń ıntegrasııalanǵan keshen­deri men jańa sanıtarlyq polıgondar salý týraly kelisimge qol jet­kizildi.

Esepti kezdesýde óńir tur­ǵyn­daryn sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý máselesi de aıtyldy. 2019 jyly qolǵa alynǵan 69 joba boıynsha 18 nysan qoldanysqa berilgen. Sonyń nátıjesinde 2015 jyldan beri aýyldyq eldi mekenderdi aýyz sýmen qamtý kórsetkishi 42-den 67 paıyzǵa deıin ósken. Sonymen qosa 77 shaǵyn aýylda sý tazartý jáne taratý blok-modýldi stansalary ornatylǵan. Bıyl 30 sýmen qamtý jáne sý tartý nysanyn qoldanysqa berý, 50 shaǵyn aýylda sýdy tazartý jáne taratý blok-modýldi stansalaryn ornatý josparlanyp otyr.

Eseptik kezdesý sońynda oblys turǵyndary aımaq basshysyna ózderin tolǵandyrǵan suraqtardy qoıdy. Janar Jeńisova esimdi Semeı qalasynyń turǵyny vıdeo arqyly: «12 jastaǵy múgedek balam bar. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qalamyzǵa saparmen kelgen kezde Ońaltý ortalyǵyn salý kerektigin aıtqan edi. Sol ortalyq qashan salynady?» dep saýal qoıdy. «Memleket basshysynyń tapsyrmasy mindetti túrde oryndalady. Qazirgi ýaqytta saraptama jumystary júrgizilýde. Aıtalyq Semeıde 1304 múmkindigi shekteýli bala bar. Onyń ishinde 489 bala Ońaltý ortalyǵyna qaralýy tıis. 140 balaǵa stasıonarlyq kútim qajet. Mamyr aıynda taldaý jumystary tolyq aıaqtalady. Sodan keıin qurylys jumysyna kirisemiz. 2021-2023 jylǵa qaraı Ońaltý ortalyǵy halyq ıgiligine beriledi», dedi Danıal Ahmetov.

 

Shyǵys Qazaqstan oblysy

Sońǵy jańalyqtar

Shymkent: Sıfrly otbasynyń bir kúni

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar