Ekologııa • 20 Aqpan, 2020

Hımııalyq zattar qalaı retteledi?

42 retkórsetildi

Qazaqstanda hımııalyq zattardy tıimdi retteý júıesi jolǵa qoıylmaǵan. Sońǵy jyldardaǵy statıstıka kórsetkendeı, qorshaǵan ortadaǵy ózgeristiń saldarynan balalar arasynda juqpaly emes aýrýlardyń kóbeıgenin baıqaýǵa bolady. Bul týraly bas shaharda ótken hımııalyq zattardy retteý men qaýipsiz jumys isteýge arnalǵan semınarda BUU Damý baǵdarlamasy jobasynyń menedjeri Inna Gor aıtty.

Elimizdegi ekologııalyq ahýaldy jaq­sartý maqsatynda BUU Damý baǵdar­lamasy Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi, sondaı-aq Den­saýlyq saqtaý jáne Syrtqy ister mınıstr­likterimen birlesip qanatqaqty jobany qolǵa alypty. Bul baǵytqa shamamen 300 myń dollar qarajat jumsalady. Onyń kómegimen tıisti normatıvtik-quqyqtyq aktiler ázirlenip, ekologııalyq zańnamany jetildirý kózdelip otyr deıdi BUU DB Ýrbanızasııa jáne turaqty damý departamentiniń jetekshisi Arman Qashqynbaev.

– Eń bastysy, bul joba halyqtyń densaýlyǵyn jaqsartýǵa arnalǵan. Ony júzege asyrýdy úsh birdeı mınıstrliktiń qoldap otyrǵany qýantady. Hımııalyq zattardy tıimdi basqarý BUU jarııalaǵan turaqty damýdyń 17 maqsatynyń ishine kiredi. Bul bastamany Qazaqstan da qoldaıtyny málim. Sondyqtan atalǵan máseleniń qanshalyqty mańyzdy ekenin ańǵarý qıyn emes. Álbette, osymen toqtap qalý oıymyzda joq. Sebebi Qazaqstandaǵy hımııa óndirisiniń jaǵdaıy belgili. Alda atqarylatyn sharýa shash etekten. Bul baǵytta basqa da vedomstvolarmen áriptestik ornatý josparymyzda bar. Aldymen álemdegi ozyq tájirıbelerdi zerttep, Qazaqstanǵa engizýdiń joldaryn qarastyramyz. Hımııalyq zattardy óńdeýge baılanysty tyń tehnologııalar tańdalmaq. Árıne jergilikti erekshelikter eskeriledi, – dedi A.Qashqynbaev.

Degenmen de elimizde hımııalyq zattardy tıimdi retteý júıesi áli de jolǵa qoıylmaǵan deıdi sarapshylar. Máselen, mamandar sońǵy jyldary juqpaly emes aýrýlar kúrt artty dep dabyl qaǵyp otyr. Ásirese eresekterge qaraǵanda, balalardyń arasynda aýrý-syrqaý kóbeıip barady eken. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetteri boıynsha qazaqstandyqtar kóbine tynys alý joldary aýrýlarynan zardap shegedi. Atap aıtqanda, 2017 jyly tynys alý aýrýlaryna shaldyqqandar 42,9%-dy qurady. 2009-2016 jyldary aralyǵynda balalar arasyndaǵy demikpe – 2,6 ese, al isik aýrýlary 60 paıyzǵa artqan. Týa bitken aýrýlardyń da beleń alǵany baıqalady.

 

Sońǵy jańalyqtar

Shymkent: Sıfrly otbasynyń bir kúni

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar