Álem • 13 Naýryz, 2020

Ankarada Maǵjan Jumabaevtyń shyǵarmalary tanystyryldy

57 retkórsetildi

Ankarada Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Elshiliginiń jáne EkoEýrazııa qaýymdastyǵynyń uıymdastyrýymen «Túrkistannan Anadolýǵa Maǵjan Jumabaı» atty jıyn ótti. Bul týraly Syrtqy ister mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti habarlady.

Qazaqctannyń tabıǵı kórkemdigin sýretteıtin kórmemen bastalǵan atalmysh sharaǵa Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Elshisi Abzal Saparbekuly, TUUM májilis depýtaty, burynǵy premer-mınıstrdiń orynbasary Iyldyrym Týǵrýl Túrkesh, Kechıoren mýnısıpalıtetiniń meri Týrgýt Altynok, Ahmet Iаssaýı atyndaǵy Qazaq-túrik ýnıversıteti ókiletti keńesiniń tóraǵasy prof. Mýsa Iyldyz, EkoEýrazııa tóraǵasy Hıkmet Eren, Eýrazııa jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy dos. Iаkýp О́meroǵlý jáne aqyn-jazýshy Alı Akbash, Ankara Hadjy Baıram Ýálı ýnıversıtetiniń oqytýshysy prof. Hýlııa Hasapoǵlý Chengel, ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderi, kásipkerler,Túrkııada bilim alyp jatqan qazaqstandyq stýdentter men BAQ ókilderi qatysty.

Is-shara EkoEýrazııa qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Hıkmet Erenniń alǵy sózimen ashyldy. Hıkmet Eren Maǵjannyń shyǵarmalaryndaǵy oılardyń mańyzdylyǵyn jáne qazirgi tańdaǵy da ózektiligin atap ótti. О́z sózinde, Alash qozǵalysynyń qaıratkeri, qazaqtyń uly zııalysy, túrki álemine ortaq aqyn, Túrkistannyń kórnekti ókili sanalatyn Maǵjan Jumabaıdyń ondaǵan jyl boıy qýǵynda jáne túrmelerde ómir súrýge májbúr bolǵandyǵyn ataı otyryp, Maǵjannyń shyǵarmalary men oılary máńgi este saqtalatyndyǵyn atap ótti. Hıkmet Eren, Maǵjannyń túrki halyqtarynyń tegi bir tutastyǵy men birligi týraly oılarynyń astyn syzyp, sózin Zııa Gokalptiń «Otan degenimiz túrikterge Túrkııa emes, Túrkistan emes otanymyz, baıtaq jáne birge máńgi ómir súretin elimiz ol – Turan» dep jalǵastyrdy.

Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Elshisi Abzal Saparbekuly alǵy sózinde qazaq halqynyńkórnekti ókili, memlekettik qaıratker, jaryq juldyz-aqyny Maǵjan Jumabaıdyń «Túrkistan», «Alystaǵy baýyryma», «Jer júzinde», «Paıǵambar» óleńderine nazar aýdara otyryp, túrki halyqtarynyń tegi bir tutastyǵy men birligin jalyndy júregimen jyrlaǵan tulǵa ekendigin atap ótti. Elshi A.Saparbekuly, «Ult júreginiń sımvoly ispetti Maǵjannyń oıy da, sózi de, ottaı mazdaǵan, qorǵasynnan quıǵandaı kesek-kesek» dep, aqynnyń «Biz aıtyp júrgen shyǵarmashyl ıntellıgensııaǵa shyndyq pen týrashyldyq jetpeıdi Al shyndyq pen aqıqat bolmaǵan jerde, erkindik pen táýelsizdik bolmaıdy. Biz jalǵan dúnıeni ózimiz jazǵanymyzben qoımaı, jurtty soǵan úıretip jatyrmyz. Jalǵan nárse jarǵa jyǵady, ótirik eshkimge abyroı ápermeıdi. Eń qaýiptisi – arsyzdyq. Eger ulttyń ar-ojdany saqtalsa, ondaı halyq pen ultqa myna álemde eshqandaı da qaýip tónbeıdi» sózin mysalǵa keltirdi. Sondaı-aq, Qazaqstan Elshisi aqynnyń óleń joldaryndaǵy fılosofııalyq-psıhologııalyq sıpattarǵa kemeldigimen ózgeshelenetindigin basa aıtty. «Túrik balasy óziniń ata-babasyn bilgen saıyn úlken isterge kúsh salady» dep Atatúriktiń sózinen úzindi aıtqan Elshi, túrki halyqtarynyń birligi úshin janyn pıda etken tulǵanyń túrik elinde de keńinentanystyrylýy kerek ekendigine toqtala otyryp, «Maǵjan qalamymen túrki halyqtaryn bir shańyraq astyna jınady» dep sózin jalǵastyrdy.

Atalmysh shara Túrik tili uıymy ǵylymı komıtetiniń múshesi, Ankara Hajy Baıram Velı ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy, prof. dok. Hýlııa Kasapoǵlý Chengeldiń Maǵjan Jumabaevqa arnalǵan keń kólemdi baıandamasymen óz jalǵasyn tapty. Professor óz baıandamasynda, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda Qazaqstanda rýhanı qundylyqtarymyzdyń qaıta jandanyp kele jatqandyǵyna toqtalyp, qazirgi qazaq ádebıetindegi lırızm jáne de bul aǵymnyń Maǵjan Jumabaevpen bastalǵandyǵyn atap ótti. Sonymen qatar, Álıhan Bókeıhan bastatqan Alash qozǵalysynyń mańyzdylyǵy týraly sóz qozǵady. Maǵjannyń Alash qozǵalysynyń qaıratkeri retinde, qazaq halqynyń táýelsizdigi men bostandyǵy úshin kúreskendigin tilge tıek etti. Hýlııa Kasapoǵlý Chengel Maǵjan Jumabaevtyń óleńderiniń ereksheligine toqtaldy. Baıandamasynda, Maǵjan men túrik aqyndarynyń óleńderin salystyryp, uqsastyqtaryna taldaý jasady.

Baǵdarlama sońynda qazaq jáne túrik jastary uly aqynnyń óleńderin jatqa oqyp, kórermenniń ystyq yqylasyna bólendi.

Is-sharadan keıin uly aqyn Maǵjan Jumabaıdyń óleń-shyǵarmalaryn túrik tiline aýdarǵan aqyn Alı Akbash shyǵarǵan «Alystaǵy baýyryma» kitaby qol qoıý rásimi ótip, atalǵan týyndy avtor tarapynan tartý etildi.

Sońǵy jańalyqtar

Juma: Almatyda 28 indet oshaǵy karantınde tur

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Almatyda zerthanalar sany artady

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar