21 Naýryz, 2020

Kóktem meni taýyp alar... (Aqerke Ábdikárim)

282 retkórsetildi

«Adamzattyń ómirinen ádebıetti alyp tastasa, syqyrlaǵan qarý men syńǵyrlaǵan tıyndar ǵana qalady». Sol sebepti de álemdi alańdatyp otyrǵan aýyr ahýalǵa qaramastan búgin dúnıejúzilik poezııa kúni ekenin eske salǵymyz keledi. Eń alys jol – ǵashyqtardyń bir-birine jete almaǵan joly. Eń sýyq mezgil – jaqyndardyń arasyndaǵy salqyndyq. Shaıyr júregi osylaı jyrlaıdy. Sizderdiń nazarlaryńyzǵa usynyp otyrǵan jas aqyn, jańa esim Aqerke Qalambaıqyzynyń júreginen tamyp túsken laǵyl óleńder bizge osy kúıdi keshtirgendeı. Siz de jaýqazyn jyrlarǵa den qoıyp kórińiz. Qalam ushynda qaltyraǵan názik oılarǵa shomyńyz. Marhabat.

Aqerke Qalambaıqyzy Ábdikárimova  1998 jyly 23 jeltoqsan kúni О́zbekstan respýblıkasy, Naýaı oblysy, Kenımeh aýdanynda dúnıege kelgen. E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetiniń túlegi.

***

Kúnderim joǵaldy alańsyz,

Deýshi edim ózimdi erkinmin.

Siz maǵan beıtanys adamsyz,

Men kimmin?

 

Jóni joq sálemdi alýdyń,

Adamdyq bolǵan ba tym qunsyz?

Men sizge beıtanys arýmyn,

Siz kimsiz?

 

Qaı mezgil ketti eken tanys qyp,

Qys pa, jaz, kóktem be, múmkin, kúz?

Beınemiz sýyqtaý hám ystyq,

Biz kimbiz?

1

Siz

Eń sońǵy ret sizdi kórsem dep edim,

Múmkin, endi toǵyspas ta jolymyz.

Men ózime taýyp alam keregin,

Siz baqytty bolyńyz…

 

О́tken kúnder oralmaıdy qaıtadan,

Meni oılaýmen ótpesinshi túnińiz.

Muńaımaımyn dep ózimdi aıta alam,

Siz kúlimdep júrińiz…

 

Ketsem-daǵy kózden,

Qalam kóńilde,

Batar kezim jetti-aý bolsam «Kúnińiz»,

Men ótsem de kúlip ótem ómirden,

Uzaq ómir súrińiz…

Siz…

 2

Ǵashyqtyq hattar

I

Eńsemdi bulaı túsirmegem-di,

Daýa joq shyǵar esh maǵan,

Saǵyndyrǵany úshin men endi,

Qaraǵandyǵa kesh baram.

 

Kesh baram endi, kúlip netesiń?

Qaıran joq keler ot kúzden.

Búgin keshkisin júrip ketetin,

Bıletimdi de ótkizgem.

 

Eshkim: "Keldiń be,Kúnim?" demeıdi,

Janyma bara salmaıdy.

Eshbir jan qarap kúlimdemeıdi,

Eshkim de kútip almaıdy.

 

Túngi kelbetin tanyp dalanyń,

Atyp jatqanda tań kúlip...

Kúzdi ózimmen alyp baramyn,

Sońyma jazdy qaldyryp.

 

II

 

Men kúzdi alyp keldim,

Armanǵa jol aldym da...

Kózimdi tanyp der kim?:

«Erke qyz, oraldyń ba?».

 

Saǵynysh tolǵan keýde,

Jaqsy ánmen bir me edi ishki ún?

Jańbyr bop jaýǵan Jerge,

Tamshymen birge tústim.

 

Jan-jaqqa alańdap em,

Jaýtańdap kózderge kóp.

Kel, kútip alam degen,

Ápkem de, jezdem de joq.

 

Beretin kúnde keńes

Jaqyndar jat pa menen?

Men endi túnde emes,

Kún shyqqan shaqta kelem…

3 

***

Meniń «Siz»-im sizdik «Men»-nen joǵary,

Ekeýmizdiń kórerimiz kóp áli.

Peshenege taǵdyrymyz jazylǵan:

Kim baqytsyz, kim baqytty bolary.

 

Siz de, men de ózgelerden ushqyr ek,

Mendik «Qııal» sizdiń «Oıdan» kúshtirek.

Kógershinge men ǵashyqpyn degen em,

Aldyńyzdan talaı márte ushty kep.

 

Taǵdyr zańy — ǵashyqtardy teń etpeý,

Sózińizden ishki oıym bólekteý.

Maǵan qıyn shyn súıemin dep aıtý,

Sizge ońaı tek sen ǵana kerek deý.

 

P.S

Keshir deýmen úzip kepsiz taǵy gúl,

Jek kórý men súıý — ómir zańy bul.

Unatyp em, umytamyn sizdi endi,

Aıaǵyma jyǵylyńyz, BÁRIBIR!

 4

***

Terezemnen qaraıynshy jolǵa myń,

Kóńilime kókten túsken jyrlar tán.

Sátsizdigim sáttilikten bolǵanyn

О́leń aıtyp tur, qalqam!

 

Túsim shyndyq sál ótirik óńimnen,

О́liarada týǵan jyrdy jattap qal.

О́leń jazyp alǵanymsha,

tógilgen

erimeshi, appaq qar…

 

Kózderimnen qulap túsip tamshylar,

Aq qys appaq mańdaıymnan ópsin kep.

Múmkin meni túsinetin qar shyǵar,

Kiná artpaımyn kópsiń dep.

 

Tylsymyńa, tabıǵat, ne teń keler…

Appaq álem, aq qaǵazda ǵajap mór.

Qys qadirin túsinbeıtin pendeler,

Terezemnen qarap kór!

 5

***

Tireý bolmaı qabyrǵalar,

Úsigimen tońdyrsa da kún sýyq.

Kóktem meni taýyp alar,

О́z mezgilin izdeı bersin tirshilik.

 

Qaıǵyńdy da tatyp kórem,

Muńdy da iship ólmeıtindeı shamam bar.

Meni Táńiri baqytty eter,

Sender kúlip júrińdershi, adamdar!

Meniń jalǵyz Qudaıym bar...

 6

***

Dúnıeden taba almaı táýir ustam,

Súıdim,kúıdim degenge bári qushtar.

Eki júrek sendelip alyp-ushty-aý,

Mahabbat joq,

Tek

 uly

SAǴYNYSh bar!

 

Sulý kózder taıdyryp muratyńnan,

Qulatýǵa túsirer, jylatýǵa.

Tiri bolyp kóringen kil aqynǵa

"Ǵashyqtyq" joq,

Tek qana

UNATÝ bar.

7

Sońǵy jańalyqtar

Taraz qalasy karantınge jabylady

Aımaqtar • Búgin, 21:48

Asqar Altaı. VIRÝS-MÝTANT (Novella)

Ádebıet • Búgin, 19:07

Tankerlerdiń qaıda baratyny belgisiz

Ekonomıka • Búgin, 18:32

Ár teńge úshin esep berýge daıynbyz

Ekonomıka • Búgin, 17:01

Esik nege «tesik»?

Qoǵam • Búgin, 15:25

Betperde kıgen kóktem - 5

Qoǵam • Búgin, 15:10

Qyzylorda oblysy: Taǵy 3 adam vırýs juqtyrdy

Koronavırýs • Búgin, 13:31

COVID-19 vırýsy mysyqtan tabyldy

Álem • Búgin, 12:03

Syrdarııaǵa jylanbalyq qaıdan kelgen?

Aımaqtar • Búgin, 11:32

Koronavırýs hám kóshe sýretteri

Álem • Búgin, 10:51

Uqsas jańalyqtar