Ekonomıka • 28 Naýryz, 2020

Qazaqstan ekonomıkasyn qoldaýǵa 1 trln teńgeden astam qarajat bólindi

21 retkórsetildi

Eldegi tótenshe jaǵdaı kezinde Ulttyq bank ulttyq valıýtany turaqtandyrý jáne ekonomıkanyń salalary men sektorlarynyń qarjylyq turaqtylyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda halyqtyń jáne kásipkerlerdiń qarjylyq jaǵdaıyn qoldaý sharalaryn qabyldady.

Bul maqsatqa jetý úshin el ekonomıkasyna 1 trln teńgeden astam qarajat bólindi. Atap aıtqanda, koronavırýstyq pandemııanyń taralýy saldarynan eldegi tótenshe jaǵdaı saldarynan zardap shekken ShOB jáne jeke kásipkerlerge qoldaý sharalaryn qarastyratyn shaǵyn jáne orta bıznesti jeńildetilgen nesıeleý baǵdarlamasy qabyldandy.
Ulttyq bankte aıtylǵandaı, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý úshin jeńildetilgen nesıe baǵdarlamasyna 600 mıllıard teńge qarastyrylǵan. Sonymen qatar, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń  tapsyrmasymen ekonomıkanyń basym sektorlaryn jeńildetilgen nesıeleý baǵdarlamasy aıasynda  Ulttyq Bank azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý jáne ımportqa táýeldilikti azaıtý úshin qosymsha 400 mlrd bólindi.

Baǵdarlamanyń jalpy somasy, buryn bólingen 600 mlrd teńgeni eseptegende, 1 trln teńge.

Halyqtyń qarjylyq jaǵdaıyn qoldaý jáne teńgedegi depozıtterdi qorǵaý sharalary:

1) «7-20-25» jáne «Baspana HIT» ıpotekalyq baǵdarlamalary boıynsha aı saıynǵy tólemder 90 kúnge deıin keıinge qaldyryldy. Bul sharalar koronavırýstyq ınfeksııalyq pandemııaǵa baılanysty halyqtyń qarjylyq jaǵdaıyn qoldaýǵa baǵyttalǵan.  Baǵdarlamalarǵa tolyqtyrýlar koronavırýstyq pandemııanyń taralýy jáne elde tótenshe jaǵdaı engizý áser etken qaryz alýshylar úshin aıyppuldar men aıyppuldarsyz 90 kúntizbelik kúnge deıin negizgi qaryzdy nemese syıaqyny tóleý merzimin keıinge qaldyrýdy qamtıdy.

2) Qazaqstandyq depozıtterge kepildik berý qory teńgemen jınaqtalǵan, merzimdi jáne merzimdi emes depozıtter boıynsha usynylatyn shekti mólsherlemelerdi arttyrdy, búgin keıbir depozıtter boıynsha shekti mólsherlemeler qaıta qaraldy. Bankter depozıtterdi neǵurlym joǵary mólsherlememen qabyldaýǵa quqyly.

Baǵdarlamalarǵa tolyqtyrýlar koronavırýstyq pandemııanyń taralýy jáne elde tótenshe jaǵdaı engizý áser etken qaryz alýshylar úshin aıyppuldar men aıyppuldarsyz 90 kúntizbelik kúnge deıin negizgi qaryzdy nemese syıaqyny tóleý merzimin keıinge qaldyrýdy qamtıdy.

2) Qazaqstandyq depozıtterge kepildik berý qory teńgemen jınaqtalǵan, merzimdi jáne merzimdi emes depozıtter boıynsha usynylatyn shekti mólsherlemelerdi arttyrdy, búgin keıbir depozıtter boıynsha shekti mólsherlemeler qaıta qaraldy. Bankter depozıtterdi neǵurlym joǵary mólsherlememen qabyldaýǵa quqyly.

Usynylǵan maksımaldy paıyzdyq mólsherlemelerdi qaıta qaraý aqsha naryǵyndaǵy ózgermeli jaǵdaıǵa, bazalyq mólsherlemeniń 9,25 paıyzdan 12 paıyzǵa deıin aıtarlyqtaı ósýine jáne bazalyq stavka boıynsha paıyzdyq mólsherlemeniń +/– 0,5 paıyzdyq tarmaqqa keńeıýine reaksııa bolyp tabylady. 

Uzaq merzimdi jınaq salymdary eń tıimdi bolyp qala beredi. 1 jylǵa tolyqtyrylmaı jınaq salymdary boıynsha usynylatyn eń joǵary mólsherleme 15,1% -ǵa deıin, eki jyl ishinde - 15,5% deıin, bul aldyńǵy mánderden 1 paıyzdyq tarmaqqa joǵary. Jınaq salymdaryna degen suranys báseńdemeıdi jáne aqsha qunynyń ózgerýine baılanysty.  

Aqshany kez-kelgen ýaqytta tolyqtyratyn jáne alýǵa bolatyn merzimdi emes salymdar jappaı ónim bolyp tabylady: mundaı depozıtter barlyq bankterdiń depozıttik jelisinde bar. О́tken aptada bazalyq stavkanyń paıyzdyq dıapazonynyń keńeıýine baılanysty merzimdi emes depozıtter boıynsha usynylǵan maksımaldy mólsherlemeniń máni qaıta qaralǵannan keıin, búgingi tańda  bazalyq stavka boıynsha  0,5 paıyzdan 1 paıyzdyq tarmaqqa deıin arttyrady. Búginnen bastap bankter 13% deıingi mólsherlememen merzimdi depozıtterdi qabyldaýǵa quqyly. 

Ulttyq valıýtany turaqtandyrý boıynsha sharalar qabyldandy.

Olarǵa mynalar jatady:

1) Ulttyq Bank rezıdent zańdy tulǵalardyń Qazaqstan Respýblıkasynyń ishki valıýta naryǵynda qolma-qol aqshasyz shetel valıýtasyn satyp alý jáne satý tártibin ózgertti.

Ulttyq valıýtany turaqtandyrý boıynsha sharalar qabyldandy. Olarǵa mynalar jatady:

1) Ulttyq Bank rezıdent zańdy tulǵalardyń Qazaqstan Respýblıkasynyń ishki valıýta naryǵynda qolma-qol aqshasyz shetel valıýtasyn satyp alý jáne satý tártibin ózgertti. Túsindirilgendeı, zańdy tulǵalarǵa qatysty syrtqy saýda operasııalaryn tirkeýdiń shekti mólsherin anyqtaý jáne balamasy 50 myń AQSh dollaryna teń nemese odan asatyn shetel valıýtasyn satyp alý kezinde rastaıtyn qujattardy usyný úshin biryńǵaı tásil quryldy.
Túsindirilgendeı, zańdy tulǵalarǵa qatysty syrtqy saýda operasııalaryn tirkeýdiń shekti mólsherin anyqtaý jáne balamasy 50 myń AQSh dollaryna teń nemese odan asatyn shetel valıýtasyn satyp alý kezinde rastaıtyn qujattardy usyný úshin biryńǵaı tásil quryldy. 

Zańdy tulǵalardyń ishki valıýta naryǵynda qolma-qol aqshasyz shetel valıýtasyn satyp alý tártibi naqtylandy. Satyp alynǵan shetel valıýtasy kórsetilgen maqsat úshin 10 jumys kúni ishinde paıdalanylýy kerek, eger ol paıdalanylmasa, ony qaıta satý kerek. Qaýlymen engizilgen túzetýler jeke tulǵalardyń valıýtalyq operasııalaryn júrgizý tártibine áser etpeıdi.

Zańdy tulǵalardyń ishki valıýta naryǵynda qolma-qol aqshasyz shetel valıýtasyn satyp alý tártibi naqtylandy. Satyp alynǵan shetel valıýtasy kórsetilgen maqsat úshin 10 jumys kúni ishinde paıdalanylýy kerek, eger ol paıdalanylmasa, ony qaıta satý kerek. Qaýlymen engizilgen túzetýler jeke tulǵalardyń valıýtalyq operasııalaryn júrgizý tártibine áser etpeıdi. 

Zańdy tulǵalardyń ishki valıýta naryǵynda qolma-qol aqshasyz shetel valıýtasyn satyp alý tártibi naqtylandy. Satyp alynǵan shetel valıýtasy kórsetilgen maqsat úshin 10 jumys kúni ishinde paıdalanylýy kerek, eger ol paıdalanylmasa, ony qaıta satý kerek. Qaýlymen engizilgen túzetýler jeke tulǵalardyń valıýtalyq operasııalaryn júrgizý tártibine áser etpeıdi. Zańdy tulǵalardyń ishki valıýta naryǵynda qolma-qol aqshasyz shetel valıýtasyn satyp alý tártibi naqtylandy. Satyp alynǵan shetel valıýtasy kórsetilgen maqsat úshin 10 jumys kúni ishinde paıdalanylýy kerek, eger ol paıdalanylmasa, ony qaıta satý kerek. Qaýlymen engizilgen túzetýler jeke tulǵalardyń valıýtalyq operasııalaryn júrgizý tártibine áser etpeıdi.

 2) Ulttyq valıýtanyń aıyrbastaý baǵamyn turaqtandyrý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti 2020 jyldyń 25 naýryzynda kvazımemlekettik sektor sýbektileriniń eksporttyq valıýtalyq túsimderiniń bir bóligin ishki valıýta naryǵynda satýǵa sheshim qabyldady.

Bul sheshim jarǵylyq kapıtalynda memleket úlesi 50% -dan asatyn eksporttaýshy kásiporyndarǵa qatysty, onyń ishinde «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory »AQ jáne tótenshe jaǵdaı kezinde qoldanylady.

Qabyldanǵan sharalar valıýta baǵamyn turaqtandyrýǵa, valıýtanyń usynylýyn qamtamasyz etýge, negizsiz qubylmalylyqtyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan jáne fýndamentaldy baǵyttyń qalyptasýyna kedergi bolmaıdy, dep túsindirdi Ulttyq Bank.

3) Ulttyq Bank aıyrbastaý pýnktteri arqyly júrgiziletin operasııalar úshin shetel valıýtasyn teńgege satý baǵamynan aýytqý shekterin belgiledi. Qujat ýákiletti bankterdiń jáne ýákiletti uıymdardyń aıyrbastaý pýnktteri (banktik emes aıyrbastaý pýnktteri) arqyly júzege asyrylatyn operasııalar boıynsha shetel valıýtasyn satý baǵamynan aýytqý boıynsha lımıtterdi belgileıdi:

3) Ulttyq Bank aıyrbastaý pýnktteri arqyly júrgiziletin operasııalar úshin shetel valıýtasyn teńgege satý baǵamynan aýytqý shekterin belgiledi. «Qujat ýákiletti bankterdiń jáne ýákiletti uıymdardyń aıyrbastaý pýnktteri (banktik emes aıyrbastaý pýnktteri) arqyly júzege asyrylatyn operasııalar boıynsha shetel valıýtasyn satý baǵamynan aýytqý boıynsha lımıtterdi belgileıdi: 

1) AQSh dollary - 6 teńge;

2) eýro - 7 teńge.

«Bul sharalar tótenshe jaǵdaı kezinde engizildi jáne ishki valıýta naryǵyna syrtqy faktorlardyń turaqsyzdandyrýshy áserin shekteýge jáne qarjylyq turaqtylyqty qamtamasyz etýge baǵyttalǵan» dep qorytyndylady Ulttyq Bank.

Sońǵy jańalyqtar

Úndistanda 47 gradýs ystyq boldy

Álem • Búgin, 09:37

80 jyldan keıin ıesin tapqan hat

Rýhanııat • Búgin, 09:22

Taldyqorǵanda úshem dúnıege keldi

Aımaqtar • Búgin, 09:06

Munaı-gaz sektorynyń syn saǵaty

Ekonomıka • Búgin, 07:22

Qomaqty qarjy bólinedi

Pikir • Búgin, 07:20

Mal baqqanǵa bitedi

Aımaqtar • Búgin, 07:10

Jatyr moıny obyrynyń aldyn alady

Medısına • Búgin, 06:57

Zulmat zardaby

Tarıh • Búgin, 06:54

Qala damýyna qarqyn beredi

Ekonomıka • Búgin, 06:46

Dala danyshpany

Abaı • Búgin, 06:43

Turar Rysqulov tálim alǵan mektep

Tarıh • Búgin, 06:38

Halyq únemdeýge kóshti

Ekonomıka • Búgin, 06:35

Indetti tártip jeńedi

Koronavırýs • Búgin, 06:31

Uly náýbet: qasireti men taǵylymy

Tarıh • Búgin, 06:30

Tyńaıtqysh topyraqty qunarlandyra ma?

Ekologııa • Búgin, 06:27

Abaı murasy Bishkekte talqylandy

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar