Qazaqstan • 30 Naýryz, 2020

2020 jyly Qazaqstannyń JIО́ ózgerissiz qalady

199 retkórsetildi

Basqasha aıtqanda, sarapshylardyń boljamynsha JIО́ kórsetkishi óspeıdi, ne tómendemeıdi. Qoldanbaly Ekonomıkalyq Zertteý Ortalyǵynyń (AERC) basqarýshy dırektory Oljas Tóleýov  el ekonomıkasynyń ósý qarqyny 1998 jyldan bastap tómen bolǵanyn eske túsirdi.  

Sonymen qatar, sarapshy JIО́ ósýine áser etetin eki faktordy da atap ótti.

«Biz negizgi eki faktordy bólip alamyz. Qazaqstannyń negizgi saýda seriktesteri bolyp tabylatyn elderdegi ekonomıkalyq belsendiliktiń tómendeýi saldarynan eksporttyq ónimderge degen suranysty azaıtady. Sondaı-aq karantındik sharalar ishki naryqqa áser etedi» deıdi O. Tóleýov. 

Tóleýov sonymen birge Qazaqstannyń JIО́ 2021 jyly qalpyna kelý múmkin ekenin de aıtyp ótti. Biraq munyń bári syrtqy suranystyń qanshalyqty tez qalpyna kelýine baılanysty eken. «Munaı baǵasy barreline 50 dollardan asatyn bolsa, onda 2021 jyly Qazaqstandaǵy ekonomıkalyq ósim bizdiń aldyn-ala boljamymyz boıynsha, ol 2-4% deńgeıinde damıdy», - dep túsindirdi Tóleýov.

Táýelsiz ekonomıst Erlan Ibragım kómirsýtekterdiń ǵalamdyq baǵasy tómen bolyp, Qazaqstanda karantın birneshe aı boıy jalǵassa, el ekonomıkasy quldyraýdy kútýi múmkin ekenin aıtty.

«Naýryzda Qazaqstan ekonomıkasy eki aýyr kúızelisti bastan keshirdi: Oǵan kómirsýtekterdiń álemdik baǵasynyń quldyraýy jáne elde engizilgen karantınniń saldary sebep boldy. Arzan munaı Qazaqstan ekonomıkasyn negizgi tabysynan aıyrdy, karantındik sharalar halyqtyń tabysyna aıtarlyqtaı zııan tıgizdi. Ázirge osy eki faktordyń áseri qansha ýaqytqa sozylatyndyǵy belgisiz. Eger olardyń munaı baǵasy birneshe aıǵa deıin qymbattamasa, karantın merzimi uzarsa, ishki jalpy ónim tómendeıdi», dep atap ótti E. Ibragım.  

Sonymen birge ol 2021 jyly JIО́ ósýiniń qalpyna kelýi ábden múmkin dep aıtýǵa erte ekenin aıtty. Bizdiń ishki jalpy ónim karantınniń uzaqtyǵy men munaı baǵasyna táýeldi ekenin taǵy da eske salyp ótti. Eger karantındik sharalar uzaq ýaqytqa sozylmasa jáne munaı baǵasy daǵdarysqa deıingi deńgeıge oralsa, kelesi jyly biz IJО́ ósýine kýá bolamyz. Biraq  bul ssenarııdiń  oryndalý múmkindigi ázirge tómen.

Fınam sarapshysy Sergeı Drozdov keshe onlaın jıynda  ekonomıkadaǵy quldyraý birinshi jáne ekinshi toqsanda bolýy múmkin ekenin eskertip ótti. Al Qazaqstannyń JIО́ dınamıkasy bıliktiń áreketine baılanysty. Qazaqstannyń ekonomıkalyq múmkindikteri eskerilip qabyldanǵan sheshimder ósimge áser etedi. Koronavırýs epıdemııasymen kúres, ónerkásiptik aýdandar men qalalardy jaýyp, zaýyttar men fabrıkalardy toqtatady, eksport pen ımportty shekteıdi. I jáne II toqsanda Qazaqstan ǵana emes,  jahandyq IJО́ quldyraýdy bastan keshedi.

«Sondyqtan  energııaǵa degen suranystyń tómendeýiniń álemdik daǵdarysqa áseri az. Ol jekelegen memleketter múddesiniń teke-tiresi nemese saıası shoý. Dál qazir onyń jalǵasa berýine eki el de múddeli emes. Sebebi qazir álemdik kataklızmdi bastan keship jatyrmyz. Saýd Arabııasy Reseıdiń OPEK + kelisimine qosylýdan bas tartqannan keıin bastalǵan baǵa soǵysy Qazaqstannyń negizgi eksporttyq ónimderiniń biri - munaı baǵasyna qosymsha qysym jasap jatyr. Biz qazir qosarlanǵan qysymnyń qursaýynda qaldy. Qazirgi sátte Qazaqstannyń JIО́-niń shyǵynyn baǵalaý óte qıyn, onyń deńgeıi bılik organdarynyń óz ekonomıkalaryn qorǵaý áreketterine baılanysty bolady»,  dep túsindirdi Drozdov.

Eske salsaq, Ulttyq ekonomıka mınıstri Rýslan Dalenov úkimet 2020 jylǵa qaraı JIО́ ósý boljamyn qaıta qaraıtynyn, esepteý birinshi toqsan aıaqtalǵannan keıin jasalatynyn aıtqan bolatyn.

Sońǵy jańalyqtar

Jazýshylyqtan maqtanǵa deıin

Ádebıet • Búgin, 17:40

Qurdym (tórttaǵan)

Ádebıet • Búgin, 17:20

Talǵat Qalıev jańa qyzmetke taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 17:05

«Memorıal» servısiniń mańyzy zor

Aımaqtar • Búgin, 16:45

Sıfrlandyrý barysyn pysyqtady

Qazaqstan • Búgin, 16:29

Jańa formattaǵy jyr keshi

Rýhanııat • Búgin, 16:25

О́tken jyly 59,8 myń jup ajyrasqan

Qazaqstan • Búgin, 16:12

Túrkistandyq ustazdar marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 15:27

Týrızm salasy qalypqa kele bastady

Qoǵam • Búgin, 14:43

Tún tynyshtyǵyn buzatyndar kóp

Aımaqtar • Búgin, 14:28

Akademık Keńesbaı Musaev dúnıeden ótti

Rýhanııat • Búgin, 14:10

Qyrylmasaq, 40 mıllıon bolar edik

Qazaqstan • Búgin, 14:05

Júrekke salǵan jaralar óshpeıdi

Rýhanııat • Búgin, 12:58

Almatyda esirtki zerthanasy anyqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 12:45

Uqsas jańalyqtar