Koronavırýs • 08 Sáýir, 2020

Jaman indet janaza kezinde juqqan

168 retkórsetildi

Álemdi sharpyǵan koronavırýs indetiniń jańa deregi kún sanap artyp keledi. О́kinishke qaraı, bul aty jaman indet elimizdi de aınalyp ótken joq. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen naý­ryz aıynda elimizde tótenshe jaǵdaı engizilip, qaýipti indettiń aldyn alý jumystary kúsheıtildi. Dese de, koronavırýs ınfeksııasy az ýaqyttyń ishinde óńirlerge de tarap úlgerdi. Naýryz aıynda indettiń alǵashqy deregi Jambyl oblysynda da anyqtaldy.

Indet belgileri Qyrǵyz, Reseı memleketterinen kelgen azamattardan tabylǵan bolatyn. Búginde oblys boıynsha shekteý sharalary engizilgen. Oblys ortalyǵy Taraz qalasy 7 sáýirden bastap karantınge jabyldy. О́ńirde qaýipsizdik sharalary barynsha kúsheıtilgen desek te, indettiń kún sanap kóbeıýi turǵyndardyń da tynyshyn ketirip otyrǵany jasyryn emes. Tıisti mekemeler halyqqa barynsha túsindirý jumystaryn júrgizip, eskertýler jasaýda.

Bıylǵy 6 sáýirde Jambyl oblysynda indet juqtyrǵan taǵy da 7 jaǵdaı anyqtalǵan bolatyn. Onyń bireýi Nur-Sultan qala­synyń turǵyny eken. Ol óz avto­kó­ligimen Taraz qalasynda turatyn ata-anasyna kelgen. Jambyl oblysy ákimdiginiń habarlaýynsha, qal­ǵan 6 derektiń bári de Qordaı aýdanynan tirkelgen. Indetti juq­tyr­ǵandar Qordaı aýdanynyń 1958, 1963, 1968, 1971, 1988 jáne 2001 jyly týǵan turǵyndary bolyp shyqty. Olarǵa indet 17 naýryz kúni jaqyn týysyn jerleý rásimine kelgen Nur-Sultan qalasynyń 30 jastaǵy turǵynynan juqqan. Búgingi tańda naýqastarmen baılanysta bolǵan adamdardy anyqtaý, olardy ka­ran­tındik stasıonarǵa ornalastyrý, zerthanalyq zertteý úshin taldaýlar alý boıynsha jumystar júrgizilýde. Sondaı-aq sanıtarlyq-epıdemııalyq qyzmeti olardyń tura­tyn jáne barǵan jerleri boıynsha da dezınfeksııalyq óńdeý sharalaryn júrgizýde.

Búginde adamdardyń bir jerge kóp jınalmaý kerektigi jóninde talap bar. Rasynda da, keseldiń kún sanap órship jatqany mynaý. Alaıda topyraqty ólim eshqandaı jaǵdaıǵa qaramaıdy. Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanynda indettiń 6 birdeı turǵynǵa janaza kezinde juqqany belgili bolyp otyr. Mundaı jaǵdaıda adamdar ne isteýi kerek, endi janazaǵa qatysýdyń múmkindigi qalaı qarastyrylady jáne óńirdegi jaǵdaılar boıynsha Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń Jambyl oblysy boıynsha ókili, oblystyq ortalyq «Hıbatýlla Tarazı» meshitiniń bas ımamy Qanat Jumaǵulǵa habarlastyq. «Eskertý boıynsha, bir kisi qaıtys bolsa, onyń janazasyna tek et jaqyn­da­ry ǵana kelýi kerek edi. Negizi ja­na­zaǵa kóp adam qatyssa, kúnási ke­shi­riledi degen nıetpen buryn kóp adam shaqyrylatyn. Endi mynandaı qıyn kezeńde kóp adam jınalýǵa bolmaıdy. О́ńirdegi ımamdardyń bárine de qaýipti indettiń aldyn alý úshin mundaı jerlerge adamdardyń kóp jınalmaýyn qadaǵalaýdy tapsyryp otyrmyz. Qazir indettiń taralýyna baılanys­ty, meshitte de namaz jamaǵatpen oqylmaıdy. Azan aıtylyp bolǵan soń da azamattarǵa namazdy úıde oqý kerektigin aıtýdamyz. Biraq jekelegen kisiler meshitte namazyn oqı berýine bolady», deıdi Qanat Jumaǵul.

Árbir adamnyń densaýlyǵy men amandyǵy qymbat. Bul rette azamat­tar­dyń ózderi de qaýipsizdik sharalaryn meılinshe saqtap, ortaq tártipke baǵynǵandary jón. Sońǵy derekter boıynsha, Jambyl oblysynda koronavırýs ınfeksııasyn juqtyrǵandar sany 40-tan asyp ketti. Ákimdiktiń málimetinshe, olardyń ishinde Nur-Sultan, Qostanaı qalalarynan kelgen azamattardan da indet belgileri anyqtalǵan. Bul rette Jambyl oblysy boıynsha taýarlar men kór­se­­tiletin qyzmetterdiń sapasy men qa­ýip­sizdigin baqylaý departamenti jer­­gilikti turǵyndardy qaýipsizdik talap­taryn saqtaýǵa shaqyrady. «Jambyl oblysy aýmaǵynda epıdemıolog mamandar koronavırýs ınfeksııasynyń aldyn alý maqsatynda táýlik boıy to­lassyz jumys atqarýda. Biraq bul jumystar turǵyndardyń qol­daý­­­la­rynsyz nátıje bermeıdi. Son­dyq­tan da árbir azamattyń pro­fı­lak­tıkalyq mindetterdi saq­ta­ýyn ótinemiz. Árbir turǵynnan bul máse­lege jaýapkershilikpen qaraý­dy su­raımyz», deıdi atalǵan depar­ta­ment­tiń baspasóz hatshysy Áıgerim Ábdirahmanova. Shynynda da indetti qarapaıym qaǵıdalardy qatań saqtaý arqyly da jeńýge bolady. Búgingi ýshyǵyp turǵan jaǵdaıda árbir aza­mat­tyń karantın talaptaryna da beı-jaı qaramaǵany durys.

Kesel qaıdan keledi? Tilsiz jaý turǵyndar arasyna da úreı salýda. Osy ýaqytqa deıin koronavırýs indeti Qyrǵyz, Reseı memleketterinen kelgen azamattardan anyqtalǵanyn aıttyq. Taǵy 3 sáýir kúni Úndistan memleketiniń Delı qalasynan «Áýlıe-Ata» áýejaıyna ushaq kelip qonǵan bolatyn. О́kinishke qaraı, Delıden ushyp kelgen biraz adamnan da indet belgileri tabyldy. Bul rette óńirde shekara qaýipsizdigine áli de qatań baqylaý qajet. Koronavırýs indetiniń aldyn alý maqsatynda ótken jıynda oblys ákimi Berdibek Saparbaev óńirdegi blok-beketterdiń jumysyn synǵa alǵan. «Statıstıka kórsetkendeı, aýyrǵandardyń basym bóligi bizdiń oblysqa ózge óńirlerden kelgender. Osyǵan oraı blok-beketterdegi jumysty kúsheıtý qajet. Men keıbir blok-beketterde bolyp, ondaǵy jumystardyń óte álsiz uıymdastyrylǵanyna kóz jetkizdim. Kólik pen azamattardyń qozǵalysyn baqylaý nashar júrgizilýde, kóbine salǵyrt qaraýda. Mundaıǵa jol berýge bolmaıdy. Ásirese Qyrǵyz Respýblıkasymen shekaradaǵy «Qa­ra­sý» jáne «Aısha bıbi» ótkizý pýnkt­teriniń jumysyn barynsha shıratý kerek», dedi ákim. Búginde oblys­ta­ǵy karantındik rejimdegi gospıtalda 1190 adam jatyr eken. Al úı karantınine 813 adam alynǵan. Oblys ákiminiń orynbasary Erjan Jylqybaev indet juqtyrǵandardyń bar­lyǵy respýblıkanyń ózge óńir­le­rin­de jáne shetelde bolyp kelgender ekenin aıtty.

Búginde óńirde indettiń aldyn alýǵa tıisti múmkindikter qaras­ty­ryl­ǵan. Infeksııanyń aldyn alý maq­s­atynda el Úkimetiniń rezer­­vi­nen Jambyl oblysyna me­dı­sınalyq pre­parattardy satyp alýǵa 536,9 mln teńge bólingen. Oǵan 3 myń ekspress-test satyp alynǵan. Sondaı-aq óńirdegi farmasevtıkalyq fab­rı­kada jáne shaǵyn sehtarda medı­sı­nalyq maskalar shyǵarylýda. Bul da turǵyndardyń qaýipsizdigin qam­ta­masyz etýde úlken kómek. Qazir­gi kezde oblystyń Qordaı aýda­nyn­da indetti juqtyrý deregi kóp tir­kelip otyr. О́tkende janaza ke­zinde indet juqtyrǵan 6 adam­nyń da osy aýdan turǵyndary bolyp shyq­qa­ny taǵy bar. Aýdan ákimi Rústem Dáýletke habarlasqanymyzda, ol blok-beketterdiń jumysyn jıi qa­da­ǵalap júrgenin, aýdanda meı­lin­she qaýipsizdik sharalarynyń kúsheıtilgenin jetkizdi. Al mundaı ke­zeńde dárigerlerdiń kómegi de kópke aýadaı qajet. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev basyn qaterge tigip, naýqastardy emdep júrgen dárigerlerdi qoldaıtynyn aıtqan bolatyn. Shynynda da medısına qyzmetkerleriniń eńbegi eren. Jambyl oblystyq kópbeıindi balalar aýrýhanasy bas dárigeriniń ınfeksııalyq jumys boıynsha orynbasary Serik Jetibaev ta indettiń aldyn alý maqsatynda kúresip júrgen dárigerdiń biri. Onyń aıtýynsha, búginde óńirde naýqastardy emdeý jumysyna 55 medısına qyzmetkeri ju­myldyrylypty. Olar tipti úı­le­rine de barmaı, naýqastardy aıyq­ty­rýdyń qamymen jantalasyp júr. Dárigerler de turǵyndarǵa qaýipsizdik sharalaryn qatań saqtaýdy eskertýde.

Búginde koronavırýs indetiniń aldyn alýda memleket tıisti jaǵdaıdy jasap otyr. Biraq kópshiliktiń kóńilin kúpti etken keseldiń aýyzdyqtalar túri joq. Bir ǵana Jambyl oblysynyń ózinde indet juqtyrǵandardyń sany 40-tan asyp ketýi kóńilge kirbiń salatyn jaıt. Dese de, árbir turǵyn qandaı jaǵdaıda da shekteý sharalaryna baǵynyp, qaýipsizdigin qamtamasyz etse, qaýiptiń seıiletin kúni de alys emes.

 

Jambyl oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Onlaın format ońtaılylyǵyn kórsetti

Aımaqtar • Búgin, 19:10

Maqtaaralǵa Oraldan taǵy kómek attandy

Aımaqtar • Búgin, 18:46

Erteń Qyzylordada kún kúrt ysıdy

Aımaqtar • Búgin, 17:22

Sımptomsyz naýqastar úıde emdele alady

Koronavırýs • Búgin, 15:45

ForteMobile uıaly baılanysy iske qosylady

Tehnologııa • Búgin, 15:22

Mınıstr muǵalimdermen kezdesti

Bilim • Búgin, 14:47

Lıonel Messıdiń mereıi ústem

Sport • Búgin, 14:37

Aqmolada 3 adam sýǵa ketti

Aımaqtar • Búgin, 13:42

Uqsas jańalyqtar