Rýhanııat • 10 Sáýir, 2020

Eki sportshymyz aldyńǵy lekte

17 retkórsetildi

Jýyrda shahmatshylardyń álemdik reıtıngi qaıta jańar­tylǵany belgili. Bir keremeti, qazaqtyń eki shahmatshy qyzy – Dınara Sádýaqasova men Jansaıa Ábdimálik dúnıe júziniń eń úzdik oıynshylary sanatynda. Bul jaǵdaı barsha qazaqstandyq jan­kúıerlerdi qýantyp otyr.

Qazaqstannyń shahmat­shy qyzdary arasynda eń úz­dik nátıje 23 jastaǵy Dınara Sá­dýaqasovaǵa tıesili. Qorjy­nynda 2500 upaıy bar arýymyz FIDE reıtınginde 12-oryndy oljalaýda. Kezinde 14, 17, 18 jáne 20 jastaǵylar arasynda álem chempıony atanǵan ol byltyr jazda jerlesterimizdiń arasynan alǵashqy bolyp áıelderdiń Azııa birinshiliginde top jardy. Dınaranyń basqa da tolyp jatqan ataqtary taǵy bar.

20 jastaǵy Jansaıa Ábdi­má­liktiń de júrip ótken jo­ly barsha qazaqstandyq jankúıer­lerdiń kóz aldynda. Balaýsa shaǵynan-aq dara talantymen oqshaýlanǵan ol kóptegen bıik belesterdi baǵyndyrdy. Túrli jas erekshelikteri bo­ıyn­sha ótken álemdik jáne qur­lyqtyq dodalarda bas júl­deni oljalaǵan qandasymyz 2015 jyly Reseıdiń Hanty-Man­sıısk qalasynda ótken 20 jasqa deıingi shahmatshylardyń álem birinshiliginde qola medal­dy ıelenip, tórtkúl dúnıe jurt­shylyǵyn tamsandyrǵan bolatyn. Ol kezde Jansaıa áli 15 jasqa da tolmaǵan edi. Keıin­nen de úlken tabystarǵa qol jet­kizgen qazaq qyzy bul kúnderi álem­dik reıtıngte 2778 upaımen 16-orynǵa taban tiredi. Sonymen qatar Ábdimáliktiń 20 jasqa deıingi shahmatshylar arasynda álem­dik reıtıngte kósh bastap turǵanyn da aıta ketý abzal.

Mine, eki shahmatshymyzdyń búgingi tańdaǵy tabysy barsha qazaqstandyqtardy tam­­sandyryp otyr. Aldaǵy ýa­qytta osy sulýlarymyz álemdik táj úshin talasyp jatsa, esh tań­­danbaımyz. Sonymen qatar 16 jasar Bıbisara Asaýbaevanyń da alar asýlary alda degen oıdamyz. Qazirgi kezde ol úzdikter tizi­minde 100-oryndy ıelenýde.

Áıelderdiń álemdik reıtın­gine kóz júgirtsek, búgingi tańda Hoý Infanǵa teń keler eshkim joq. 26 jastaǵy qytaı qyzy áıelder arasynda tórt ret (2010, 2011, 2013, 2016) álem chempıony atansa, komandalyq saıysta úsh márte (2007, 2009, 2011) bas júldeni oljalady.

Ekinshi orynda – Hampı Ko­nerý. 32 jastaǵy Úndistan óki­liniń myqtylar sanatynda júr­genine talaı jyldyń júzi boldy. Al úshinshi oryndy reseılik Aleksandra Gorıachkına ıelenýde. 21 jastaǵy Orynbor óńiriniń týmasy byltyr úmitkerler týr­nırinde top jaryp, Szıýı Venszıýnmen álem chempıony ataǵy úshin talasý quqyǵyna ıe bolǵan edi. Biraq bul tartys qy­taılyq shahmatshynyń paıdasyna sheshildi.

Sondaı-aq «TOP-10» oıyn­shynyń qataryna Szıýı Ven­szıýn (Qytaı), Katerına Lag­no (Reseı), Marııa men Anna Mýzychýk (Ýkraına), Nana Dzag­nıdze (Grýzııa), Donovallı Na­rıao (Úndistan) jáne Tan Chjýnı (Qytaı) syndy myq­tylar endi.

Búgingi tańda «TOP-50» shah­matshynyń sanatynda Qytaıdyń – 10, Reseıdiń – 9, Grýzııanyń – 5, Ýkraınanyń – 4, AQSh-tyń – 3, Úndistan, Qazaqstan, Fransııa, Polsha, Ispanııanyń – 2, Iran, Germanııa, Shvesııa, Bolgarııa, Túrkııa, Ázerbaıjan, Rýmynııa, Mońǵolııa jáne Belarýstyń bir-birden ókili bar.

Erlerdiń álemdik reıtınginde Reseı shahmatshylarynyń qar­qyny óte kúshti. Qazirgi kezde kór­shiles memlekettiń 14 ókili «TOP-50» oıynshynyń sanatyna erkin enip otyr. Sondaı-aq AQSh pen Qytaıdyń – 6, Úndistannyń – 3, Ázerbaıjan, Majarstan, Polsha, Ispanııa, Anglııanyń – 2, Norvegııa, Fransııa, Armenııa, Nıderland, Bolgarııa, Iran, Chehııa, Vetnam, Ýkraına, My­syr jáne Grýzııanyń bir-bir óreni úzdikter tiziminde bar.

Sol úzdikter arasynda 29 jastaǵy norvegııalyq Magnýs Karlsenge teń keler eshkim joq. Ol bul kúnderi FIDE reı­tınginde jeke-dara kósh bas­tap tur. 2013 jyly álem chempıo­ny ataǵyn jeńip alǵan Skan­dınavııanyń sańlaǵy sol kezden beri altyn tájdi eshkimge bergen emes.

Ekinshi orynda – Fabıano Karýana. Italııada dúnıege kelip, keıinnen AQSh-qa qonys aýdarǵan 27 jastaǵy jigit 2018 jyly úmitkerler týrnırinde top jaryp, álem chempıony ataǵy úshin talasý quqyǵyna ıe bolǵan edi. Alaıda sheshýshi synda ol Magnýs Karlsenge ese jiberdi.

Úshinshi orynǵa 27 jastaǵy qytaılyq Dın Lıjen jaıǵassa, Iаn Nepomnıashıı (Reseı), Maksım Vashe-Lagrav (Fransııa), Alek­sandr Grıshýk (Reseı), Levon Aronıan (Armenııa), Ýeslı So (AQSh), Teımýr Radjabov (Ázer­baıjan) jáne Anısh Gırı (Nı­derland) syndy sańlaqtar ozyq ondyqtyń qatarynda.

Qazaqstannyń shahmatshylary arasynda eń úzdik kórsetkish Rınat Jumabaevqa tıesili. 30 jastaǵy shymkenttik sportshy álemdik reıtıngte 90-oryndy qanaǵat tutyp otyr. О́kinishke qaraı, «oılylar oıynyn» serik etken ózge oıynshylarymyzdyń qarqyny ázirge báseń.

Sońǵy jańalyqtar

Jazýshylyqtan maqtanǵa deıin

Ádebıet • Búgin, 17:40

Qurdym (tórttaǵan)

Ádebıet • Búgin, 17:20

Talǵat Qalıev jańa qyzmetke taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 17:05

«Memorıal» servısiniń mańyzy zor

Aımaqtar • Búgin, 16:45

Sıfrlandyrý barysyn pysyqtady

Qazaqstan • Búgin, 16:29

Jańa formattaǵy jyr keshi

Rýhanııat • Búgin, 16:25

О́tken jyly 59,8 myń jup ajyrasqan

Qazaqstan • Búgin, 16:12

Túrkistandyq ustazdar marapattaldy

Aımaqtar • Búgin, 15:27

Týrızm salasy qalypqa kele bastady

Qoǵam • Búgin, 14:43

Tún tynyshtyǵyn buzatyndar kóp

Aımaqtar • Búgin, 14:28

Akademık Keńesbaı Musaev dúnıeden ótti

Rýhanııat • Búgin, 14:10

Qyrylmasaq, 40 mıllıon bolar edik

Qazaqstan • Búgin, 14:05

Júrekke salǵan jaralar óshpeıdi

Rýhanııat • Búgin, 12:58

Almatyda esirtki zerthanasy anyqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 12:45

Uqsas jańalyqtar