Tanym • 29 Sáýir, 2020

Snarıad jarqynshaǵy úıde saqtaýly tur

4 retkórsetildi

Atamyz Malgajdar Zaıyruly (keıbir qujattarynda Zaırov dep jazylǵan) – Uly Otan soǵysynyń ardageri. 1923 jyldyń 5 naýryzynda Tarbaǵataı aýdanynyń Qamysty fermasynyń joǵarǵy jaǵyndaǵy Zaıyr qystaýynda dúnıege kelgen.

1942 jyldyń qańtar aıynda maıdanǵa shaqyrylyp, Aıagóz stansasynda jasaqtalǵan 310-shy atqyshtar polkinde jaýyngerlik jáne saıası daıyndyqtan ótedi. Bir aıdan keıin, ıaǵnı 1942 jyl­dyń aqpanynda Máskeýdiń qasyn­da­­ǵy Fomıno, qazirgi Naro-Fomınsk qalasynda ornalasqan 108-shi atqyshtar dıvızııasynyń 444-atqysh­tar polkyna túsedi. Sol jerde bólimshe komandıri bo­lyp, serjant ataǵyn alady. Qan maıdannyń ortasynda júr­gen atamyz batyr Tólegen Toq­ta­rov­pen qalaı kezdeskeni týrasynda áńgi­me­lep, anamyzǵa: «Tólegen Toqtarov alasa boıly, shapshań qozǵalatyn jigit edi» dep sýrettep bergen eken.

1943 jyldyń qazan aıynda qatty jaraqat alyp, gospıtalge túsip, jazylǵannan keıin 115-shi jeke atqyshtar brıgada­sy­­na aýysady. 1944 jyly 29 maý­­­symda snarıadtyń jaryly­sy­­nan qatty jaraqat alyp, №3640 evakýasııalyq gospıtal­ge túsedi. Gospıtalda sol jyl­dyń 7 qyrkúıegine deıin emde­lip, soǵysqa jaramsyz dep tanyl­ǵandyqtan elge qaıtady. Snarıad­tyń jarqynshaǵy júrekke jaqyn tıgendikten ota jasap alý qaýipti bol­ǵan. Keıin elge oralǵanda sol jar­qynshaq jyldar óte kele qol­tyǵynyń astyn tesip shy­ǵyp­­ty. Bul jarqynshaq qazir me­niń qolymda. Arnaıy sarap­­tama jasatyp, qujatpen beki­tip alsam ba degen oıym bar. Er­li­gimen kózge tús­ken atamyz sol kezderi ekinshi dáre­je­li «Dańq» ordenimen, kóptegen medaldarmen marapattalady.

Soǵystan keıin sovhozda zeı­net­kerlikke deıin eńbek etti. Qa­mysty fermasynda esep­shi, qoı­shy boldy. Eńbegi elenip, kóp­tegen marapattarǵa ıe boldy. Úıimizde atamyzdyń medal­da­ry­nyń kýálikteri saqtalǵan.

El ishinde atamyz óziniń kir­pııaz, tazalyǵymen aty shyǵyp, «Chaqaı seri» atanyp edi. Kózi tiri­sinde qurdastary men zaman­das­tarynyń qurmetine bólendi. Eńbek etýge kelgende aldyna jan salmaıtyn, aýyrtpashylyqtan qoryqpaıtyn, esh nársege moıymaıtyn qatal jan kóringenimen, ázilge jýyq, aqkóńil adam bolatyn. Ásirese soǵys týraly su­ra­ǵa­nymyzda: «Onyń betin ári qylsyn, biz keshken, biz kór­gen qandy qyrǵyndy sender kórmeńder, bolashaqtaryń jar­qyn bolsyn» dep otyratyn.

Men atam barda tym kish­kentaı bolsam da, keıinnen ol kisiniń qan­daı adam bolǵan­dyǵyn úlken­der­­den estigenimde boıymdy maq­­tanysh sezimi kernep, ózimniń tegim­niń Mal­gaj­dar bolǵanyna qýa­na­tynmyn. Atamnyń aýylǵa úlgi bolyp, onyń soǵystaǵy erlik jol­darynyń keıingi urpaqqa este­lik retinde bolsa da qalǵany, artynda qalǵan urpaqtarynyń taǵzym eter alyp tulǵasyna aı­nal­­­ǵany biz úshin zor mártebe.

Surapyl qan maıdanda qan­sha­ma qazaq batyrlary Otan úshin jan qıyp, sheıit bolsa, Mal­gaj­dar atamyzdyń baýyrlary Sádýaqas, Oqas degen kisilerdiń iz-tússiz ketkenderi jaıly úıdegi úlken­derdiń aýzynan estıtin edik. О́kinishke qaraı, aǵaıyndylar týraly osy kúnge deıin eshqandaı máli­met joq.

 

Nurjan Malgajdarov,

«Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵynyń Qaharman Q.Qaısenov atyndaǵy 27943 áskerı bóliminiń ıdeologııalyq jumystar, arnaıy nasıhat jáne memlekettik-quqyqtyq daıyndyq boıynsha aǵa ofıseri, kapıtan

 

О́SKEMEN

 

Sońǵy jańalyqtar

Búgin «Tarzannyń» týǵan kúni

Sport • Búgin, 16:29

Aptap ystyqta qalaı qorǵanamyz?

Aımaqtar • Búgin, 14:57

Balalar arasynda baıqaý uıymdastyryldy

Aımaqtar • Búgin, 13:27

Úsh oblysta egis jumystary aıaqtaldy

Aımaqtar • Búgin, 13:00

«Baqytty balalyq» onlaın konserti ótti

Aımaqtar • Búgin, 12:20

Qaraǵandy oblysynda 24 adam KVI juqtyrdy

Aımaqtar • Búgin, 12:13

Qazaqstanda jol sapasy qashan jaqsarady?

Qazaqstan • Búgin, 12:00

Aqmolada joldar jóndeledi

Aımaqtar • Búgin, 09:12

Esilde 45 otbasy baspanaly bolady

Aımaqtar • Búgin, 09:10

«Qazarhıv» basqarmasy qajet

Rýhanııat • Búgin, 08:10

Kaka «Qaıratpen» birge

Sport • Búgin, 08:04

Uqsas jańalyqtar