Ekonomıka • 14 Mamyr, 2020

Qolma-qol tóleý azaıady

15 retkórsetildi

Memlekettik bıýdjettiń túsimderiniń eń basty kózi – salyq. Buǵan ekonomıkalyq teo­rııa turǵysynan qaraıtyn bolsaq, salyq júıesin Lafferdiń qısyq syzyǵy arqyly júıelendirýge bolady.

Aıtalyq salyqty odan ári kóbeıtý eńbek pen kásipkerlik yntasyn tómendetip, joǵary kólemdi salyq salý memlekettik tabysty nólge teńeıdi. Sebebi eshkim de tegin jumys istegisi kelmeıtini belgili. Bul tásil tájirbıe júzinde óte kúrdeli. Sodan da bolar, Qazaqstan álemdik praktıkadan sál-pál oqshaý keledi.

Eger Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev aıtqandaı, jeke kiris salyǵynyń údemeli ólshemin engizý məselesi pysyqtalsa, eńbekaqyny qolma-qol tóleý de azaıar edi. Eńbekaqy tóleýdiń meılinshe keń taraǵan «kóleńkeli tásili» de azaıýy múmkin.

Memleketke eń tıimdisi – halyqty salyq tóleýge yntalandyrý. Ol úshin osyndaı shara­lardyń keńinen nasıhattalǵany jón. Máse­len, kez kelgen turǵynnyń ekonomıkalyq saýat­tylyǵy joǵary deńgeıde emes. Qazirgi kúrdeli kezeńde olar barynsha salyqtan jaltarýǵa tyrysady. Mundaı jaǵdaıda jeke tulǵa kásibin órkendetý úshin beriletin arnaıy nesıeden qaǵylýy yqtımal.

Taǵy bir aıta ketetin jaıt, tótenshe jaǵdaı kezinde berilgen qarjylaı əleýmettik kómekti alǵan azamattardyń 40 paıyzdan astamy biryńǵaı jıyntyq tólemdi alǵash ret tólegeni anyqtaldy. Bul memlekettik kómekke muqtaj jandardyń kóptigin ǵana baıqatpaıdy, úlken jaýapkershiliktiń joqtyǵynan da habar beretindeı. Sol sebepti olardy ekonomıkaǵa barynsha tartý qajet. Qıyn-qystaý kezeńde memlekettik qoldaýǵa zańdy jumys istegen, tıisti salyǵyn tólegender ǵana qol jetkize alatyn bolady.

Qazirgi tańda elimizde ózin ózi eńbekpen qamtyǵan 1,5 mıllıon adam bar. Oǵan kóleńkeli ekonomıkada júrgenderdi qosyńyz. Olarǵa memleketke salyq tólemegen áldeqaıda tıimdi. Sondyqtan Prezıdent Q.Toqaevtyń tarapynan usynylǵan əleýmettik ədildik úshin jalaqy men basqa da kiris túrlerine qatysty jeke tabys salyǵynyń mólsherin tómendetý máseleni sheshýdiń ońtaıly joly dep oılaımyn. Salyq kólemi qysqarsa, eńbekke qulshynys artatyny anyq.

 

Jangeldi ShYMShYQOV,

ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty

 

Sońǵy jańalyqtar

Kaka «Qaıratpen» birge

Fýtbol • Búgin, 08:04

Mamyq-maýsym

Rýhanııat • Búgin, 07:57

Zańdy qaıta qaraý kerek

Saıasat • Búgin, 07:48

Mańyzdy sheshim

Pikir • Búgin, 07:43

Olqylyqtardyń ornyn toltyrýǵa serpin beredi

Rýhanııat • Búgin, 07:25

Úńgir (úshtaǵan)

Ádebıet • Búgin, 07:17

«Oqyǵan azamattyń» derti...

Ádebıet • Búgin, 07:15

Zulmattyń zardaby aýyr tıdi

Tarıh • Búgin, 07:10

Tarıhtyń taǵylymyna taǵzym

Tarıh • Búgin, 07:07

Endi sol zulmattar qaıtalanbasyn!

Pikir • Búgin, 07:00

Tramp býnkerge tyǵyldy

Álem • Búgin, 06:57

Temirtaýda qazaq baspasózi joq

Qoǵam • Búgin, 06:54

«Qazarhıv» basqarmasy qajet

Rýhanııat • Búgin, 06:52

Ár aýyl­dyń óz «Groz­nyıy» bolǵan

Rýhanııat • Búgin, 06:50

Táýelsizdik – eń qymbat qundylyq

Saıasat • Búgin, 06:50

Syrdaǵy eginniń sýsyz qalý qaýpi bar

Ekologııa • Búgin, 06:48

Maýsym shildede jalǵasady

Sport • Búgin, 06:40

Uqsas jańalyqtar