Qoǵam • 18 Mamyr, 2020

Ana tili – arym deıtin jastar kóp

18 retkórsetildi

О́tken jyly Aqtóbe qalasynda QR-nyń «Til týraly» Zańynyń qabyldanǵanyna 30 jyl tolýyna oraı túri men mazmuny úılesim tapqan kóptegen is-sharalar júzege asty. Osy oraıda bir másele aıqyn deýge bolady.

Bul egemen elimizdiń tuǵyry memlekettik tilimen de bıik bola túsetindigi. Ana tilin erkin meńgerýi arqyly jastardyń boıynda týǵan jeri men elin sheksiz súıe bilý daǵdylary qalyptasady. Onyń tereń ıirimderine boılaı bilý – sanaly azamat bolyp qalyptasýdy qalaıtyn jastar men stýdentterdiń basty paryzy bolmaq.

Osy maqsatta Halyqaralyq Qazaq tili qoǵamy Aqtóbe qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Roman Rahıevtiń uıymdastyrýymen ótkizilip júrgen baıqaýlar týǵan tildiń tuǵyryn odan ári asqaqtata túskendeı áser qaldyrady. Memlekettik mekemelerde qyzmet jasaıtyn jastar men jas mamandar, oqý oryndarynyń stýdentteri jáne ózge de jas kásip ıeleri qatysqan basqosýlar olardyń týǵan tilge degen qurmeti sheksiz ekenin kórsetip keledi. Atalǵan baıqaýda olar jańasha oılaý men jańǵyrýdyń jarqyn úlgisin tanytyp júr. Mádı babamyz: «Jastyq shaq ótkir qylysh júzi emes pe, Qaırap sap qalyń jaýǵa sermegendeı» dep jyrlap ketti emes pe? Aqtóbelik jastardyń týǵan tilge degen umtylysy olardyń tula boıyndaǵy qaınar kúsh-qýatpen tamyrlasyp turǵany da baıqaýlar kezinde aıqyn baıqaldy.

Ana tildiń mártebesin kóterýdiń joldary men ádisteri san taraý. Sonyń biri ózge tildi etnos ókilderiniń memlekettik tilge degen qurmetin qalyptastyrý ekeni belgili. Ári osy arqyly ultaralyq tatýlyq pen birlikti odan ári tereńdete túsýge jol ashylmaq. Aqtóbe qalasynda dál osylaı bolyp júrgeni kóńilge rııasyz jyly nur quıady. О́tken jyly qurylǵanyna 150 jyl tolǵan elimizdiń batys óńirindegi iri shaharda «Qazaq eli –qutty mekenim» taqyrybynda ótkizilgen baıqaýlar men konkýrstardyń da aýqymy óte keń bolǵany qandaı ǵanıbet. Eń bastysy bul bastamalarda óńirdi mekendeıtin ózge etnos ókilderi jastary memlekettik tildi táp-táýir meńgergenderin kórsetip berdi. Atalǵan baıqaýlarda júldeger bolǵandardyń kóptigi sonshalyq ony tizip aıtyp berýge on saýsaq jetpeıdi. Bárin qosqanda qos paraqty tutastaı toltyrǵanyna da rızashylyǵymyz mol.

Olar ana tilimizdiń qudiretin pash etip, eldik pen birliktiń jarqyn ónegesin tanytty. Sonymen birge «Qazaq eli –qutty mekenim» taqyrybynda ótkizilgen baıqaý oǵan qatysýshylardyń bárine úlken serpilis pen qýanysh syılady. Onyń óte qyzǵylyqty, tartymdy ári tartysty ótkeni sonshalyq – júldegerlerdi anyqtaý ádilqazylar alqasyna da ońaı tıgen joq. Bıylǵy jyldyń basynda memlekettik máni bar osyndaı is-sharalarǵa ózge tildi ult ókilderi jastary janashyrlyq nıet bildirip, jappaı qatysqany bárimizdi qýantty deıdi Halyqaralyq Qazaq tili qoǵamy Aqtóbe qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Roman Rahıev.  

Bir sózben aıtqanda Aqtóbede memlekettik tildi erkin meńgergen ári ony ómiri men qyzmetiniń bir bólshegi dep sanaıtyn jastar qatary jyl sanap kóbeıip keledi. Joǵaryda aıtylyp ótkendeı olardyń arasynda ózge etnos ókilderi de jetkilikti.

 

AQTО́BE

Sońǵy jańalyqtar

Aqmolada joldar jóndeledi

Aımaqtar • Búgin, 09:12

Esilde 45 otbasy baspanaly bolady

Aımaqtar • Búgin, 09:10

«Qazarhıv» basqarmasy qajet

Rýhanııat • Búgin, 08:10

Kaka «Qaıratpen» birge

Sport • Búgin, 08:04

Mamyq-maýsym

Rýhanııat • Búgin, 07:57

Zańdy qaıta qaraý kerek

Saıasat • Búgin, 07:48

Mańyzdy sheshim

Pikir • Búgin, 07:43

Úńgir (úshtaǵan)

Ádebıet • Búgin, 07:17

«Oqyǵan azamattyń» derti...

Ádebıet • Búgin, 07:15

Zulmattyń zardaby aýyr tıdi

Tarıh • Búgin, 07:10

Tarıhtyń taǵylymyna taǵzym

Tarıh • Búgin, 07:07

Endi sol zulmattar qaıtalanbasyn!

Pikir • Búgin, 07:00

Tramp býnkerge tyǵyldy

Álem • Búgin, 06:57

Temirtaýda qazaq baspasózi joq

Qoǵam • Búgin, 06:54

Ár aýyl­dyń óz «Groz­nyıy» bolǵan

Rýhanııat • Búgin, 06:50

Syrdaǵy egin sýsyz qalýy múmkin

Ekologııa • Búgin, 06:48

Uqsas jańalyqtar