Aımaqtar • 27 Mamyr, 2020

Karantındegi Almaty. Aldaǵy jospar qandaı?

637 ret kórsetildi

Dún-dúnıeni dúr silkindirgen pandemııanyń dúbiri qaı márege baryp toqtaıtyny ázirge belgisiz. Denesin dert dendegenderdiń sany eselep ósip jatyr. El aýmaǵyndaǵy naýqastanǵandardyń kórsetkishi boıynsha kósh basynda turǵan alyp  Almatynyń aldaǵy jaıy ne bolmaq? Megapolıs ekonomıkasyna serpin beretin negizgi salalardy kezeń-kezeńimen iske qosý qalaı júzege asyp jatyr?  Jýrnalıstermen onlaın rejimde dıdarlasqan shahar basshysy Baqytjan Saǵyntaev bul suraqtardyń jaýabyn saralap kórdi.

Tutas el kólemindegi  jalpy ishki ónimniń úshten birin qamtyp otyrǵan shahardyń ekonomıkasyn eseńgiretip almaý qala bıligi nysanaǵa alyp otyrǵan negizgi másele. Aıbatyna minip,  aıbarlanyp alǵan aýrýǵa  aýyzdyq salmasa taǵy bolmaıdy. Prezıdent aıtqandaı: «azamattardyń salamat-saýlyǵynan artyq eshteńe joq». Qalypty jaǵdaıǵa qadam basqan kásiporyndar men mekemelerge qoıylyp otyrǵan basty talap – saqtyq sharalaryn qatań saqtaý. Temirdeı tártip pen tegeýrindi talap qana «ógizdi de óltirmeı, arbany da syndyrmaı» alǵa jyljýǵa múmkindik bermek. Este bolsa, buǵan deıin jasaǵan málimdemeleriniń birinde «kim aýyrady dep kútip otyrmaı, indettiń aldyn alýǵa ózimiz bilek sybana kirisemiz» degen Baqytjan Saǵyntaev  qaladaǵy barlyq táýekel toptaryn PSR ádisimen jedel-testileý  bastalatynyn málimdegen edi. Kezekti júzdesýde ákim bul maqsat júıeli júzege asqanyn, Almaty qalasy boıynsha kúni búginge deıin 149 866 myń adamnan test alynǵanyn aıtty.

«Onyń 123 855-i polımerazdy tizbekti reaksııa (PTR),  26 myńǵa jýyǵy jedel test. Bul testileýde negizinen medısına, áskerı jáne áleýmettik sala qyzmetkerleri qamtyldy. Búgingi kúni 2353 oń nátıje bar, onyń 90 prosenti aldyn-alý sharalary kezinde anyqtaldy»,- dedi Baqytjan Saǵyntaev.

Qala qaqpalaryna qoıylǵan ótkizý beketteri burynǵysynsha jumys istep tur. Kóshelerde kólik sanynyń kúrt kóbeıgeni baıqalady. Jasyratyny joq,  bastapqyda kóńilin úreı bılegen jurttyń bul kúni «koronovırýs» degen sózge qulaǵy da, boıy da úırene bastaǵandaı kórinedi. Aýlalar men alańqaılarda qaýipsizdik dákesin taqpaǵan, dúkender aldynda toptasyp turǵan turǵyndardy kúnde kóresiz. Osyny eskergen qala bıligi qaýipsizdik talaptaryn saqtamaǵan jumys berýshi kásiporyndarǵa qomaqty aıyppul salyný qajet degen sheshimge kelip otyr.

Osyǵan jekeleı toqtalyp ótken ákim: «О́kinishke qaraı, almatylyqtardyń basym bóligi maskasyz júr. Biz túsindirýge tyrystyq. Endi shara qoldanamyz. Adamdar indet órship ketýi múmkin ekenin túsinýi kerek. Jabyq nysandarda bolǵandardyń barlyǵy mindetti túrde betperde kııýleri qajet. Olar – dárihanalar, dúkender, keńseler , medısınalyq uıymdar, HQKO, qoǵamdyq kólik, taǵy da basqa nysandar. Quramyna Taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaıtyn Departamenttiń aýdandyq basqarmalarynyń mamandary engen mobıldi toptar karantın rejimin buzǵan nysandardy anyqtaý úshin sol jerlerge arnaıy baryp, monıtorıng júrgizedi. Búgingi kúnge deıin bizdiń mamandarymyz ýaqytsha karantın talaptaryn saqtamaǵan azyq-túlik nysandaryna 69 ákimshilik aıyppul saldy jáne qoǵamdyq tamaqtaný oryndaryna 2 ákimshilik hattama toltyrylyp, sotqa jiberildi. Indetten saqtanýǵa yqpal etetin betperdelerdi tutyný juqtyrý táýekelin azaıtady. Qaladaǵy azyq-túliktik emes dúkender, quramyna ákimdiktiń, SEQ-tiń, «Atameken» RKP qyzmetkerleri engen jumys toby júzege asyratyn tekseristen múltiksiz ótkennen keıin ǵana ashylady. Bul nusqaýlyqtyń oryndalýy  qatań baqylanady. Bulardan ózge, sanıtarlyq-epıdemıologııalyq erejeler saqtalmasa saýda ortalyǵynyń ákimshiligi jaýapqa tartylady. Qajet bolsa ashylǵan saýda oryndaryn qaıta jabýǵa týra keledi» dedi B. Saǵyntaev.

123

Tótenshe jaǵdaı kezinde ózin-ózi oqshaýlaý men karantındik sharalardy iske asyrý jurtshylyqtyń jappaı indet juqtyrýyna tosqaýyl bolǵan. Sonyń arqasynda turǵyndar arasynda aýyr zardaptar oryn alǵan joq. Degenmen qaýip tolyq seıildi dep aıtýǵa erte. О́ıtkeni qalada áli de bolsa  150 indet oshaǵy bar. Alataý aýdanynda – 59, Medeý aýdanynda –24, Bostandyq aýdanynda –25. Koronavırýs juqtyrǵan alǵashqy adam tirkelgen ýaqytta qalada 613 aýrý oshaǵy bolǵanyn eskersek, táji-tajaldyń beti beri qaraǵanyn baıqaýǵa bolady.

Baspasóz konferensııasy barysynda B. Saǵyntaev Almatyda áleýmettik jaǵynan az qamtylǵan jandarǵa arnap salynyp jatqan  ortalyq týraly da aıtyp ótti. «Bir tereze» qaǵıdasy boıynsha jumys isteıtin ortalyq atalǵan sanattaǵy adamdarǵa keń kólemde qyzmet kórsetetin bolady. Jobany aǵymdaǵy jyldyń sońynda iske qosý josparlanyp otyr.

– Tótenshe jaǵdaı men karantın kezinde áleýmettik qoldaýǵa muqtaj qalalyqtarǵa qoldaý kórsetý isine úlken mán berildi.  Kommýnaldyq qyzmetterdi tóleýge 2,1 mlrd teńge bólindi.  Atalǵan kómekti alý úshin almatylyqtardan 198 myń ótinish tústi. Birinshi kezekte áleýmettik qoldaý múgedekterge, UOS qatysýshylaryna, olarǵa teńestirilgen otbasylarǵa, múgedek bala tárbıelep otyrǵandarǵa, kópbalaly otbasylarǵa, eń tómen zeınetaqy alatyndarǵa, jalǵyzbasty zeınetkerlerge, sonymen qatar AÁK alatyn azamattarǵa kórsetildi.  Osy qıyn sátte qala turǵyndaryna qoǵamdyq qorlar jáne Nur Otan partııasy aıtarlyqtaı kómek kórsetti, muqtaj jandarǵa azyq-túlik sebetteri taratyldy. «Jańa Alataý» qory azyq túlik sebetterin aparyp berdi. «Birgemiz» qory 52,1 myń adamǵa 2,6 mlrd teńgeniń bir retik kómegin kórsetti.Ákimdik deńgeıinde 1,9 mlrd teńgeniń qosymsha áleýmettik sharalary qarastyryldy, – deıdi Almaty ákimi Baqytjan Saǵyntaev.

Sóz sońynda shahar basshysy kúni keshe dúıim eldi dúrliktirgen qos birdeı polısııanyń ólimine de toqtalyp ótti. «Kásipkerler tarapynan azamatynan aıyrylǵan eki otbasyǵa 2 páter alyp berý týraly oılastyryp jatyrmyz. Sondaı-aq, týystary tarapynan aıtylǵan barlyq qarjylyq máselelerge barynsha kómek kórsetetin bolamyz» dedi ol. Atalǵan másele boıynsha Ishki Ister mınıstri Erlan Turǵymbaevtyń buıryǵymen birqatar laýazymdy tulǵalar jumystan shettelip, birqatary sógis alǵan bolatyn.

Qoryta aıtqanda, jańa jumys oryndaryn ashý, azamattarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý, kásipkerlikti qoldaý basty nazarda. Munyń bári aldaǵy ýaqytta kezeń-kezeńimen júzege asyrylmaq.

Sońǵy jańalyqtar

Eńbekteri elengen jandar

Oqıǵa • Keshe

"Teledáriger" jobasy ashyldy

Qazaqstan • Keshe

Túrkistan jasyl qalaǵa aınalýda

Ońtústik Qazaqstan • Keshe

Uqsas jańalyqtar