Úkimet • 15 Shilde, 2020

Prezıdent tapsyrmasy oryndalýǵa tıis

31 ret kórsetildi

Keshe Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Úkimettiń taıaýdaǵy keńeıtilgen otyrysynda bergen tapsyrmalaryn oryndaýǵa baǵyttalǵan sharalar legi qaraldy.

 

Koronavırýspen kúres reıtıngi iske qosyldy

Koronavırýs ınfeksııasynyń taralýyna baılanysty eldegi jaǵdaı týraly Densaýlyq saqtaý mınıstri Alekseı Soı baıandama jasady. Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda respýblıka boıynsha 61 755 naýqas tirkelgen. Onyń ishinde 25 448 adam em alýda, 35 911 adam emdelip shyq­ty, 396 adam kóz jumdy. Táýligine 1700-1800 adam COVID-19 vırýsyn juqtyrýda.

Jaǵdaıdy turaqtandyrý úshin óńirlerde júrgizilip jatqan sharalardyń tıimdiliginiń 17 kórsetkishine kún saıyn monıtorıng júrgi­ziledi. Qosymsha taǵy 4 ındıkatordy qosý týraly sheshim qabyldandy, onyń 2-eýi BAQ-pen jumys arqyly áleýmettik shıryǵýdy azaıtý jáne turǵyndardyń shaǵymdaryn ýaqtyly qarastyrýǵa arnalǵan. Dári-dármektiń jetki­likti bolýyna monıtorıng júrgizý jumystary men medısına uıymdarynyń ótinimderine Biryńǵaı dıstrıbıýtordyń jumysyn kór­setetin taǵy 2 ındıkator bar. Oǵan qosa aı­maq ákimdikteriniń jumysyn baǵalaý reı­tıngi ázirlendi.

«Reıtıngke sáıkes, 1-oryndy 2 oblys – Soltústik Qazaqstan jáne Shyǵys Qazaqstan oblys­tary alyp otyr, bul óńirlerde 17 ındı­katordyń 9-y boıynsha kózdelgen ındı­katorǵa qol jetkizildi. Reıtıngte 2-oryn­dy 5 oblys jáne Shymkent qalasy aldy – 8 ındıkatorǵa qol jetkizildi, 3-orynda – 3 oblys jáne Almaty qalasy ıelendi, munda 7 ın­dıkator boıynsha kórsetkishter túzeldi. Reı­tıngte sońǵy oryndy Atyraý oblysy alyp otyr, bul aımaqta 17 ındıkatordyń 5-eýi oryndalǵan», dedi A. Soı.

«Búginde COVID-19-ben kúresý jumys­taryna 46 myńnan asa maman tartylǵan. О́ńirlerde epıdemıologtar, ınfeksıonıs­ter, anestezıolog-reanımatologtar, pýl­monologtardyń jetispeýshiligi baıqalady. Mınıstrlik asa suranysqa ıe túlekterdi: 88 anestezıologty, 26 ınfeksıonısti, 7 pýlmonologty óńirlerge bóldi» dedi A.Soı.

Kadr tapshylyǵy máselesin sheshý úshin medısınalyq joǵary oqý oryndarynyń 2084 mamany men volonter jumysqa tartylyp, olar epıdemııalyq sharalarǵa jumyldyryldy. Sondaı-aq bul jumystarǵa stýdentter de atsalysýda. Koronavırýspen kúres sharalaryna atsalysqan medısına qyzmetkerlerine ústemeaqy tólenedi.

 

Oqýshylar qashyqtan oqytylǵany jón

Elimizde vırýs juqtyrǵan 60 myńnan astam adamnyń 1700-den astamy – balalar.

«Bilim mekemeleriniń oqýshylarynyń arasynda respıratorlyq ınfeksııamen aýy­rýdyń maýsymdyq ósýin jáne koro­na­vırýs ınfeksııasyna baılanysty epıdemııalyq qolaısyz jaǵdaıdy eskere otyryp, shaǵyn jınaqtalǵan mektepterdi qospaǵanda, oqý jylynyń birinshi toqsanynda orta bilim berý uıymdarynyń barlyq synyptaryn qashyqtan oqytýdy qarastyrǵan jón dep sanaımyz», dedi A.Soı.

Bilim jáne ǵylym mınıstri A.Aımaǵam­betov atap ótkendeı, pedagogter men oqýshy­lardyń koronavırýs ınfeksııasy men jiti respıratorlyq vırýstyq ınfeksııalardy juqtyrý qaýpi joǵary. Máselen, tek JRVI-men jyl saıyn oqýshylardyń 70%-yna deıin aýyrady. Osyǵan baılanysty mınıstr balalar úshin mektepterdi ashýǵa áli erte dep, ótken oqý jylynyń úshinshi jáne tórtinshi toqsanyndaǵy tájirıbeni qaıtalaýdy — qashyqtan oqytý formatyn jalǵastyrýdy usyndy. A.Aımaǵambetov osy baǵyttaǵy usynystardy táptishtep turyp ortaǵa saldy.

«Birinshi. Shalǵaıdaǵy aýyldardaǵy sha­ǵyn jınaqty mektepterdi eskermegende, 1 qyr­kúıekte oqý jylyn elimizdiń barlyq mektep­terinde 1-11 synyptar úshin qashyqtan oqytý formatynda bastaý. Ekinshi. Bastaýysh synyptardyń oqýshylarynyń ata-anasynyń ótinishi boıynsha tıisti múmkindikterge qarap, qatań sanıtarlyq sharalardy saqtaı otyryp, kezekshi synyptardyń jumys is­teýine múmkindik berý», dedi mınıstr.

Bul bastaýysh synyptardyń oqýshyla­rynyń jas erekshelikterine, óz betinshe bilim alý jáne ózin ózi tártipke salý daǵdylarynyń qalyptasa bastaýyna baılanysty. Biraq mundaı jaǵdaıda mektepterde sanıtarlyq qaýipsizdik sharalary barynsha kúsheıtiletin bolady.

«Balalar tek bir kabınette oqıdy, úzilis­teri ártúrli ýaqytta bolady, kireberiste dene qyzýyn ólsheýdi uıymdastyramyz, aýa­ny tazartý, kvarstaý jáne ylǵaldy tazalaý rejimi kúsheıtiledi. Áleýmettik qashyqtyqty saqtaý úshin oqytýdy aýysymdarǵa jáne bala sany 10-15 baladan aspaıtyn shaǵyn toptarǵa bólý, mektepte oqytý kúnderiniń kezegi jasalady. Desek te, bul balalar úshin pánderdiń bir bóligi qashyqtan oqytylady», dedi mınıstr.

Ol shalǵaıda ornalasqan shaǵyn aýyldyq mektepterde shtattyq formatta oqytý múm­kin­­digin usyndy. Bul jalpy oqýshylar sa­ny­nyń 4%-yn quraıdy. Osy krıterııge sáı­kes keletin 1934 mektepte 127 myń bala bar.

Mınıstr qashyqtan oqytýdyń tek jańa oqý jylynyń bastalýyna qatysty sheshim ekenin atap aıtty.

«Birinshi toqsan aıaqtalǵannan keıin epı­de­mııalyq jaǵdaıdyń turaqtalýyna baı­lanysty mektepterde kezeń-kezeńmen aralas oqytý jáne shtattyq formatta oqytý júrgi­ziledi», dedi ol. Úıde oqytýdyń eń osal toptary – erekshe bilim berýdi qajet etetin balalar jáne tabysy tómen otbasylardyń balalary, bastaýysh synyptardyń oqýshylary bolǵandyqtan, osy sanattaǵy balalarǵa ınklıýzıvti jáne qoljetimdi bilim berý qam­tamasyz etiledi.

Oqý jylyna ázirlik barysynda 35 myń kompıýter satyp alynǵan. Jer­gilikti atqa­rýshy organdar mektepterdi, muǵa­lim­derdi jáne oqýshylardy kompıýterlermen jáne ın­ternetke qosylýmen qamtamasyz etýge tıis.

Tórtinshi toqsannyń qorytyndysy bo­ıyn­sha pedagogterdiń jáne oqýshylardyń usynystary boıynsha Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ınternet-platformalardy jań­­ǵyrtý jumystaryn júrgizdi. Birinshi jáne ekinshi toqsandaǵy pánder boıynsha oqý materıaldary daıyn. Onlaın-oqytý úshin ákimdikter ár mektepte strımıng múm­kindigi bar ınternet-platformaǵa qosylý múmkindigin qamtamasyz etýi kerek.

Jańa oqý jylyn kolledjder de qashyqtan oqytý rejiminde bastaıdy. Dástúrli format jeke keste boıynsha óndiristik oqytýdy jáne kásibı praktıkany uıymdastyrý kezeńinde kóbine birinshi jáne bitirýshi kýrstardyń bilim alýshylary úshin, sondaı-aq shalǵaıda ornalasqan kolledjderde az kontıngent bolsa, sanıtarlyq normalardy saqtaı otyryp júrgiziledi.

«Jalpy, jańa oqý jylyna daıyndyq boıynsha is-sharalar keshendi túrde jalǵas­tyrylatyn bolady», dep túıindedi mınıstr.

 

О́ńdeý ónerkásibi órlep keledi

Ulttyq ekonomıka mınıstri Rýslan Dálenov Memleket basshysynyń tapsyr­malaryn iske asyrý jóninde sharalar ázir­lengenin aıtty. Sonyń ishinde Memleket basshysynyń ekonomıka salalaryn jáne halyqty qoldaýdyń qosymsha sharalar pake­tin qalyptastyrý jónindegi tapsyrmasyn oryndaý úshin Úkimet pen Ulttyq banktiń birlesken is-qımyl jospary jasalady. Tikeleı ınvestısııa tartýda turaqty ortany qalyptastyrý maqsatynda strategııalyq ınvestorlar úshin sharttardy saqtaýdyń turaqtylyǵyn qam­tamasyz etý boıynsha zań­namaǵa qajetti ózge­rister engizilip, Par­lament Májilisiniń qaraýyna berildi.

Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstri Beıbit Atamqulovtyń málimetinshe, 2020 jylǵy I jartyjyldyq qorytyndysy boıynsha óńdeý ónerkásibindegi óndiris kólemi 4,8%-ǵa ósken.

«Jyl sońyna deıin óńdeý ónerkásibi salalary boıynsha barlyq josparly kórsetkishke qol jetkizý josparlandy. О́ńdeý ónerkásibi salalarynda 1,7 trln teńge somaǵa 65-ten asa joba iske asyrylady. Bul 2025 jylǵa qaraı saladaǵy ımportty 20%-ǵa qysqartýǵa múm­kindik beredi», dedi mınıstr. «Nurly jol», «Nurly jer» jáne «Jumyspen qamtý jol kartasy» baǵdarlamalary boıynsha jalpy quny 3,7 mlrd teńgeni quraıtyn 6 202 ınfra­qurylymdyq joba iske asyrylýda, ondaǵy qazaqstandyq qamtý úlesi – 90%.

Sonymen qatar qurylys materıaldaryn shyǵarý boıynsha 33 joba iske asyrylýda, osynyń esebinen ımport úlesin 15%-ǵa azaıtý jáne turǵyn úı qurylysyndaǵy otandyq qurylys materıaldarynyń úlesin 90%-ǵa deıin jetkizý kózdeledi. Mınıstrlik qurylys salasynda qazaqstandyq qamtý úlesin ulǵaıtý boıynsha budan basqa da naq­ty sharalar qabyldaýda. Osy maqsatta bıýdjet esebinen qarjylandyrylatyn jobalarda otandyq materıaldardy mindetti túrde qoldaný boıynsha quqyqtyq baza quryldy. Saraptamadan ótken barlyq jobanyń jıyn­tyq resýrstyq vedomostary engizilgen portal ázirlendi.

Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlary qymbattamaýy úshin mınıstrliktiń ishki naryqty tolyqtyrý boıynsha josparly jumys júrgizip jatqanyn aıtty. Máselen, jer máselelerine qatysty Prezıdent Ákim­shiligi Qaýipsizdik Keńesiniń taldamalyq tobymen birlese otyryp, aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi paıdalanýdyń álem­dik tájirıbesine taldaý jasaldy. Keńinen talqylaýǵa shyǵarylatyn birqatar usynys ázirlendi. «4 óńirde ǵaryshtyq monıtorıng boıynsha qanatqaqty joba iske asyrylýda, onyń jaıylymdyq alqaptarǵa qatysty birinshi kezeńi aıaqtaldy, jyrtylǵan jerler boıynsha ekinshi kezeń bastaldy, jyl sońyna deıin aıaqtalady», dedi mınıstr.

 

Ekologııa ózekti bola tústi

Elimizdegi qazirgi ekologııalyq ahýal týraly Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Maǵzum Myrzaǵalıev baıandaǵanyndaı, qazirgi tańda elimizdegi 3,3 myń polıgonda 125 mln tonnadan asa qatty turmystyq qaldyq jınalǵan. Jyl saıyn 5 mln tonna qosymsha TQQ jınalady. Ony óńdeý úlesi 2018 jyly 11,5% bolsa, 2019 jyldyń qorytyndysy boıynsha 14,9%-ǵa ósti. Qaıta óńdeý kólemi Mańǵystaý, Almaty oblystarynda jáne Shymkent qalasynda joǵary, al tómen kórsetkishter Aqmola, Shyǵys Qazaqstan jáne Batys Qazaqstan oblystarynda tómen.

Mınıstrdiń aıtýynsha, jyldar boıy zańsyz qoqys tógý oryndarynyń kóbeıýi máselesiniń sheshimi tabylmaı keledi. «Qa­zaqstan ǵarysh sapary» AQ ǵaryshtyq monıtorıng sheńberinde 11 shildedegi jaǵdaı boıynsha elimizdiń barlyq óńirinde 7,5 myńnan astam osyndaı polıgon anyqtalǵan. Ákimdiktermen birlesip ony joıý jospary ázirlendi.

«Jańa zańsyz qoqys oryndarynyń paıda bolýyna barynsha jol bermeý qajet. Bul úshin qoǵamdyq reıdter ótkizip, anyqtalǵan faktilerdi jurtqa jarııa etýdi usynamyz. Alaıda osy máseleni júıeli túrde sheshý úshin jańa Ekologııalyq kodekste qoqys shyǵaratyn kólikterge GPS-datchıkterdi mindetti túrde ornatý sharalary kózdeldi», dedi M.Myrzaǵalıev.

Premer-Mınıstr Memleket basshysy qoıǵan mindetterdiń barlyǵy naqty oryndalýy tıis ekenin atap aıtty. «Árbir basshy onyń iske asyrylýyna jeke jaýapty bolady» dedi A.Mamın.

 

42 500 teńge taǵy bir aıǵa tólenedi

Otyrysta qaralǵan máselelerdi Úkimet basshysy Asqar Mamın qorytyndylady.

«Qatań karantındik shekteý sharalarynyń ekinshi aptasy ótip jatyr. Aýrýdyń taralý qarqyny turaqtalyp keledi. Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń usynysy boıynsha epıdemııalyq ahýaldy odan ári turaqtandyrý úshin elde shekteý sharalaryn taǵy 2 aptaǵa – 20 shildeden bastap 2 tamyzǵa deıin uzartý týraly sheshimdi qabyldap otyrmyz», degen Úkimet basshysy karantın talaptaryn qatań saqtaýǵa shaqyrdy jáne ortalyq memlekettik organdar men ákimdikterge karan­tındi odan ári saqtaýdyń barlyq sharalaryn iske asyrýdy tapsyrdy.

A.Mamın dári-dármektiń qajetti qory bar ekenin, ol únemi tolyqtyrylyp otyratynyn atap aıtty. Dári-dármekti dárihana jelileri men stasıonarlarǵa naqty bólý úshin barlyq sharalardy qamtamasyz etý qajet.

«Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha shekteý sharalary kezeńinde tabysynan aıyrylýǵa baılanysty beriletin áleýmettik járdemaqyny – eń tómengi jalaqy mólsherindegi 42 500 teńgeni bir aıǵa tóleý týraly sheshim qabyldap otyrmyz. Tólem karantın sharalarynyń kúsheıtilýine baılanysty jumysy shektelgen jumys berýshilerdiń, jeke kásipkerler men ózin ózi jumyspen qamtyǵandardyń ótinimi negizinde júrgiziledi», dedi A.Mamın.

Úkimet basshysy tótenshe jaǵdaı kezin­degideı, azamattardyń jekelegen sanattaryna (1 mıllıonnan astam adam) azyq-túlik ónimderin alýǵa aqshalaı kómek berýdi jalǵastyrýdy, úshinshi toqsanda ataýly áleýmettik kómek ta­ǵaıyndaýdy qolda bar derekter negizinde (128 myńǵa jýyq otbasy) aldyn ala júrgizýdi, son­daı-aq múgedektigin qaıta kýálandyrý merzimi karan­tın kezeńine tap kelgen adamdardyń (shamamen 30 myń adam) múgedektigin úsh aıǵa avtomatty túrde uzartýdy tapsyrdy.

Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń usyny­sy boıynsha tıisti mınıstrlikter men ákim­­dikterge jańa oqý jylynyń birinshi toqsa­nynda orta bilim berý uıymdarynyń qashyqtan oqytýǵa daıyndyǵyn qamtamasyz etý tapsyryldy. Áleýmettik-ekonomıkalyq ahýal nasharlaǵan jaǵdaıda halyq pen bız­nesti qoldaý boıynsha qosymsha is-qımyl jospary daıyndalatyn boldy. Bıýdjet qara­jatyn tıimdi jumsap, ınflıasııany 8-8,5% deń­geıinde ustaý úshin aqsha-nesıe saıa­satyn júrgizý kerektigi ataldy.

«Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi osy aptanyń sońyna deıin Jer reformasy jónin­degi komıssııany qurý týraly sheshim joba­­syn engizýge tıis. Komıssııa jer resýrstaryn odan ári paıdalaný boıynsha naqty usy­nystar daıyn­daýy qajet», dedi Premer-Mınıstr.

Otyrys barysynda Premer-Mınıstr tarapynan Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligine ákimdiktermen jáne «Atameken» UKP-men birlesip, taýarlardy satyp alý jáne qurylys jumystaryn júr­gizý kezinde jergilikti qamtý úlesin ulǵaıtý, sondaı-aq óńdeý ónerkásibiniń jobalaryn iske asyrýdy keńeıtý týraly tapsyrma berildi.

 

Sońǵy jańalyqtar

Atyraýda jol boıynda traktor aýdaryldy

Aımaqtar • Búgin, 19:11

Or ózenin ortaıtyp otyrǵan kimder?

Vıdeo • Búgin, 18:39

Shyǵysta jazýshy músini tuǵyrǵa qondy

Rýhanııat • Búgin, 17:37

Bas basylym tilshisi qurmetke bólendi

Oqıǵa • Búgin, 14:45

Alıment tólemegen áke qolǵa tústi

Aımaqtar • Búgin, 13:21

Almatyda Kók bazar jabylady

Aımaqtar • Búgin, 11:02

Demalys kúnderi aýa raıy qandaı bolady

Aýa raıy • Búgin, 11:00

Uqsas jańalyqtar