Aımaqtar • 31 Shilde, 2020

Aty jaman indettiń aptyǵy basyla bastady

13 ret kórsetildi

Maýsym aıyndaǵydaı emes, shildede Shymkentte epıdemııalyq jaǵdaı retke kele bastady. Aty jaman indettiń aptyǵy basyldy. Osylaısha, úshinshi shaharda koronavırýs ınfeksııasy men pnevmonııa indetiniń taralý qarqyny báseńdedi.

«Búginde Shymkent qalasynda Sovid-19 vırýsyn juqtyrǵan azamat­tardyń sany 4 708-di qurasa, onyń ishinde 2 938 azamat emdelip shyqty. Maýsym aıynyń alǵashqy bes kúninde kúnine 84-100 adam vırýs juqtyryp, ósimi 2,5-3­ paıyzdy quraǵan. О́tken táýlikte 54 vırýs juqtyrǵan adam tirkeldi. Osy aıdyń basymen salystyrǵanda eki ese tómendegeni baıqalady», dedi qala ákimi Murat Áıtenov.

Shahar basshysynyń aıtýynsha, jedel járdem shaqyrý 43 paıyzǵa azaıyp, stasıonarlarda em alýshylardyń sany 56,9 paıyzǵa tómendep otyr. So­ny­men qatar bastapqy medısınalyq sanı­tarlyq kómek kórsetý jumystary kúsheıtildi. Máselen, Shymkentte qosym­sha 197 mobıldi brıgada qurylyp, 16 myńǵa jýyq naýqasqa úıge arnalǵan stasıo­narlyq qyzmet kórsetilgen. Mobıl­di brıgada qyzmetteri arqyly 45 074 azamatqa úılerine dári-dármek jetkizilgen.

1

«Turǵyndardy dári-dármekpen qamtý máselelerin retteý jónindegi Qasym-Jomart Kemelulynyń tapsyrmasy aıasynda qala qoımalarynda bir aılyq dáriniń qory jasaqtaldy. Búginde shet memleketten 2 mln 676 myń flakon birinshi kezektegi dáriler men 16 mln 700 myń betperde jetkizildi. Sondaı-aq qosymsha 58 ókpeni jasandy tynystandyrý, 250 «Bobrov» tynys alý apparaty jáne 26 reanımasııalyq monıtorlar alyndy. Qazirgi tańda reanımasııalyq orynnyń 88,7 paıyzy О́JT apparattarymen qamtylyp otyr», dedi Murat Dúısenbekuly.

Sonymen qatar ottegimen turaqty túrde qamtamasyz etý máselesi de sheshimin taýyp keledi. Ottegimen qamtylǵan oryn sany 861-ge jetken. Qosymsha 2 aýrýhanada ottegi stansasy iske qosylsa, bir aı ishinde taǵy 3 aýrýhana atalǵan quryl­ǵymen jabdyqtalmaq.

Al indettiń taralý qarqyny tómendedi dep bosańsyp qalǵan jergilikti bılik joq. Kún ótken saıyn saqtyq sharalaryn kúsheıtip, zararsyzdandyrý jumystaryn myqtap qolǵa alypty. О́tken demalys kúnderi shaharda jalpyqalalyq aýqymdy dezınfeksııa jumystary júrgizildi. Qala ákimi M.Áıtenovtiń tapsyrmasyna sáıkes, jalpyqalalyq aýqymdy dezınfeksııalaý jumystaryna barlyǵy 94 arnaıy tehnıka jumyldyrylyp, 170 («Shymkent jasyl qala» – 50, Áskerı qyzmetshiler – 40, servıstik mekemeler – 80) sý búrikkish jabdyq, 5 tonna hlor eritindisi, 600 lıtr sirke qyshqyly ázir­lenip, paıdalanyldy.

Shymkent qalasy tótenshe jaǵdaılar departamenti tarapynan 27 birlik tehnıka jumyldyryldy. Onyń ishinde Abaı aýdany – 7, Ál-Farabı aýdany – 6, Eńbekshi aýdany – 7, Qarataý aýdany 7 tehnıkasyn dezınfeksııa jumysyna qosty. Ortalyq kóshelerdi arnaıy mamandandyrylǵan mekemeler tehnıkalarmen, al demalys oryndary, kóp qabatty turǵyn úılerdiń aýlasy, oıyn alańdary, ishki oramdyq kóshelerdi áskerı qyzmetshiler men servıstik mekeme jumysshylary sý bú­rik­kish jabdyqtarmen zararsyzdady.

1

Atalǵan is-sharada jalpy 2 myńnan asa kóshe, 1147 aıaldama, 45 kópshilik dema­lys oryndary (saıabaq, gúlzarlar) jáne 2171 kóp qabatty úı aýlalary tolyǵymen qamtylady. Jáne de qala aýmaǵyndaǵy barlyq kásipkerlik nysandardy dezınfeksııalaý nysan ıelerimen kelisim negizinde atqarylady.

Indetten de qıyn bir dúnıe bar. Bul – úreı. Úreıdi jeńgen adam ǵana dertti eńserip shyǵady. Osy baǵytta Shymkent qalasy densaýlyq saqtaý basqarmasy júıeli jumys isteýde. Basqarma basshy­sy­nyń mindetin atqarýshy Tımır­han Varzılovtyń aıtýynsha, indetke shaldyq­qan naýqastarǵa onlaın psıhologııalyq kómek kórsetilýde.

«Bul «1430» mobıldi qosymshasynda bilikti psıhologter toby jumys isteıdi. Mamandar koronavırýs ınfeksııasy­nan jazylyp shyqqan naýqastarǵa psıhologııalyq ońaltý jumystary bo­­ıyn­sha onlaın túrde keńes beredi. Atal­ǵan indettiń neırotoksıkalyq áseri bolǵandyqtan, naýqastyń boıynda úreı qalady. Sol sebepti kúızelisten aryltyp, qalypty ómirine beıimdeý úshin bul kómektiń mańyzy erekshe», dedi Tımırhan Varzılov.

Aıta keterligi, «1430» onlaın keńes berý mobıldi qosymshasy osy jyldyń 15 shildesinen bastap iske qosyldy. Búginde qosymshaǵa tirkelgen epıdemıo­log, ınfeksıonıst, pýlmonolog syndy beıindi mamandardan bastap jalpy sany 692 dáriger halyqqa onlaın túrde óz qyzmetterin kórsetýde. Atalǵan keńes tobyna habarlasyp jatqan naýqastardyń sany kúnnen-kúnge artyp, qashyqtan konsýltasııalyq keńes berý jumystary qarqyndy júrýde.

 

Mobıldi brıgadalar táýlik boıy jumys isteıdi

Elimizde engizilgen tótenshe jaǵdaı kezinde Shymkent qalasynyń ákimi Murat Áıtenovtiń tapsyrmasymen emhanalar janynan táýlik boıy jumys isteıtin 58 mobıldi top qurylǵan bolatyn. Azamattardyń qaýipsizdigin es­kere otyryp, Murat Dúısenbekuly mo­bıl­di brıgadalar sanyn áli de arttyrý qajet ekenin aıtty. Sol sebepti olar­­dyń sany búginde 197-ge jetti. Bul týraly Shymkent qa­la­lyq densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń mindetin atqarýshy Tımırhan Varzılov málimdedi.

«Shymkent qalasyndaǵy emhanalar janynda buǵan deıin 58 mobıldi top jumys istep kelgen bolsa, búginde onyń sany 197-ge jetti. Olar 16 myńǵa jýyq naýqasqa úıge arnalǵan stasıonarlyq qyzmet kórsetken. Sonymen birge 45 myń pasıentke mobıldi brıgada qyz­meti arqyly úılerine dári-dármek jet­kizildi. Atqarylǵan jumystar qala­daǵy epıdemııalyq jaǵdaıdyń jaq­­sarýyna óz áserin tıgizdi. Naqtyraq aıtqanda, jedel járdem kómegin shaqyr­týshylar sany kúnine 38 paıyzǵa azaıdy», dedi Tımırhan Varzılov.

Sondaı-aq brıfıngte salaǵa jaýapty mamandar stasıonarlarda em alýshy naýqastardyń sany kúrt tómendegenin málimdedi. Sońǵy on kúnniń ishinde naý­qas­tar sany 2882-den 1240-qa deıin azaı­ǵan. Nátıjesinde, stasıonarlardaǵy oryndar júktemesi 78,7 paıyzdan 33 paıyzǵa deıin kemip otyr.

 

Pnevmonııamen aýyrǵandardyń 80 paıyzy jazyldy

Shymkent qalasynda pnevmonııa aýrýy­na shaldyqqan naýqastardyń 80 paıyzy emdelip shyqty. Jyl basynan beri pnevmonııa aýrýyna shaldyqqan 12 595 naýqas tirkelgen bolsa, qazir onyń 10 263-i emdelip shyqty. Bul týraly Shym­kent qalasynyń densaýlyq saqtaý basqarmasy basshysynyń mindetin atqa­rý­shy Tımırhan Varzılov málimdedi.

«Shymkent qalasyndaǵy medısı­nalyq uıymdarda qosymsha eki aıǵa jetetin dári-dármek bar. Qosymsha dári-dár­mekter qorynda 328 027 dana temperatýrany tómendetetin preparat bar. Buǵan qosa qorda vırýsqa qarsy preparattardyń 70 570 danasy, 135 myńnan astam antıbıotık, 79800 antı­kogýlıant, 110 532 dana emge qajetti vıtamın bar», dedi Tımırhan Varzılov.

Sondaı-aq 1 shildeden bastap osy aralyqta kúnine túsetin shaqyrtýlar sany 65 paıyzǵa tómendegen. Búginde «103» qyzmetinde 100 jedel járdem brıgadasy halyqqa shuǵyl medısınalyq kómek kórsetýde.

 

Temirdeı tártipti talap etedi

Qatań tártip indettiń keńinen taralyp ketýiniń aldyn alady. Sebebi munyń aldyndaǵy karantın sharalary kezinde salǵyrttyq saldarynan elimizde koronavırýs indeti órshı túsken bolatyn. Osy­ny der kezinde túsingen qala ákimdigi men qalalyq polısııa departamenti shahar­daǵy tártip máselesin myqtap qol­ǵa aldy. Bul týraly qalalyq Polısııa depar­tamentiniń basshysy polısııa general-maıory Eraly Jumahanbetov baıandady.

Departament basshysynyń málim­deýinshe, qala aýmaǵynda karantındik talaptardyń saqtalýyn baqylaý maq­satynda arnaıy monıtorıngtik toptar jumys istep jatyr. Árbir toptyń quramyna ýchaskelik polısııa ınspektory, aýdan ákimdikteriniń, aýmaqtyq taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentiniń, qalalyq prokýratýranyń ókilderi bar.

«Jalpy, qalada 30 mobıldi top reıd­tik is-sharalar júrgizip, karantın talap­taryn, sondaı-aq gıgıenalyq normatıvterdi buzý boıynsha 299 jaıtty anyqtady. Tártip buzýshylyqtar saý­da ortalyqtarynda, dúkenderde, dámhana, tamaqtandyrý mekemeleri men basqa da qoǵamdyq oryndarda oryn aldy. So­nymen qatar eskertý is-sharalaryn ótkizý boıynsha 11 fakti anyqtaldy. Qazir qaýip­ti derttiń taralý qaýpi áli seıilmeı tur. Osy oraıda, qala turǵyndaryna aı­tarym, qabyldanyp jatqan sharalar, eń aldymen, indettiń taralýyna jol bermeýge jáne azamattardyń ómiri men densaýlyǵyna qaýip tóndirmeýge baǵyt­talǵan. Sondyqtan karantın talaptaryn barynsha qatań saqtaýǵa shaqy­ramyn», dedi E. Jumahanbetov.

Polısııa departamentiniń basshysy zańsyz dári-dármekterdiń baǵasyn qymbattatyp satý faktileri de oryn alǵanyn atap ótti.

«2020 jyldyń 5 shildesinen bastap búginge deıin polısııa departamentimen jedel profılaktıkalyq sharalar júrgizý barysynda dári-dármek tapshylyǵy men qymbat satylýy jáne ınternet je­lisi arqyly jarnamalaý faktileri anyq­­taldy. Qala boıynsha zańsyz dári-dármektiń baǵasyn kóterýde 15 fakti belgili boldy. Atalǵan faktiler Qyl­mys­tyq kodekstiń 214-baby boıynsha qylmystyq ister sotqa deıingi tergep, tekserý biryńǵaı tizilimine tirkeldi. Zer­deleý jumystary qatań baqylaýda», dedi qalanyń bas saqshysy.

1

 

Oqý jylyna daıyndyq pysyqtaldy

Epıdemııalyq jaǵdaıdyń qalypqa túsýine oraı Shymkentte jańa oqý jylyna daıyndyq sharalary da qolǵa alyna bastady. Eń áýeli el bolashaǵy – jasóspirimderdiń alańsyz bilim alýy úshin Shymkent qalasynda osy jyly 6 myń oryndyq 9 mektep paıdalanýǵa berilmek. Onyń ishinde beseýi jańa mektep bolsa, úsheýi – qosymsha qurylys. Bulardyń qatarynda Beket batyr-Táshenov kósheleriniń qıylysynda ornalasqan
1 óner mektebi de bar. Nátıjesinde, apatty mektepter sany bireýge kemip, úsh aýysymdy mektepter sany 19-dan 14-ke azaıady.

Jalpy, 2020 jyly qalada 13 bilim nysanynyń qurylysy júrse, onyń ishinde 4 mekteptiń qurylysy kelesi jyly aıaqtalady. Karantındik shekteý­lerge qaramastan Shymkentte salynyp jatqan áleýmettik nysandar qurylysy kestege saı júrgizilýde. Jalpy, nysan­dar­dyń qurylysyna 620 jumysshy jumyl­dyrylǵan. Sonymen qatar Shym­kent qalasynyń bilim uıymdarynda aǵym­daǵy jóndeý aıaqtalyp, 15 mekeme kúrde­li jóndeýden ótti, 17 mekemede sport alańdary jáne 36 mektepke ishki ájethanalar ornatyldy. Al mektepterge 18 myń jańa parta ákelinip, sońǵy úlgi­degi beınebaqylaý kameralary men 30 mekt­ep­ke týrnıketter ornatý josparlanýda.

Bıyl Shymkent qalasynyń bilim uıymdary jańa oqý jylyn 222 myńnan asa oqýshymen bastaǵaly otyr. Bul týraly bilim basqarmasynyń basshysy Janat Tajıeva jańa oqý jylyna daıyndyq barysy týraly ótken baspasóz máslıhatynda atap ótti.

Basqarma basshysynyń málimetinshe, birinshi synypqa 24 myńnan asa oqýshyny qabyldaý josparlanǵan. Búginge deıin 17 401 ótinish berilgen. Qujattar Egov.kz portaly jáne mektep.shymkent.edu.kz saıty arqyly qabyldanyp jatyr.

«Shymkent qalasy jańa oqý jylyn 745 bilim berý mekemesimen basta­ǵaly otyr. Olardyń qatarynda mektep, balabaqsha, kolledj ben qosymsha bilim berý mekemeleri bar. Qaladaǵy 172 mektepke 18 myń jańa parta, sońǵy úlgidegi beınebaqylaý kameralary men 30 mektepke týrnıketter ornatý josparlanýda. Al bilim mekemeleriniń jylytý júıelerin jóndeý, qysymdaý jumystary tolyq aıaqtaldy. Jeke qazandyqpen jylytylatyn 25 mekemege 4 793 tonna qatty jáne 190 tonna suıyq otyn tasymaldanýda», dedi basqarma basshysy.

Jańa oqý jylynda 11-synyptardy oqý­lyqtarmen 100 paıyz jáne qalǵan synyp oqýshylaryn qosymsha kitappen qamtamasyz etý úshin baspalarmen tolyq kelisimshart jasalyp, oqýlyqtardy tasymaldaý bastalǵan. Kitappen qamtý jumystary 25 tamyzǵa deıin jalǵasady.

Jyl saıyn dástúrge aınalǵan qaıy­rymdylyq aksııasy bıyl da jalǵasyn tappaq. Shymkent qalasynda áleýmettik kómekti qajet etetin 42 368 balaǵa «Mek­tepke jol» qaıyrymdylyq aksııasy aıasynda 30 myń teńge kóle­min­de bir ret­tik kómek beriledi. Bul kómek­ti ataýly áleýmettik kómek alatyn otba­sylardyń bala­lary jáne aı­lyq kúnkóris kórsetkishi tómen otbasy­lar alady. Ol úshin ata-analar qujattaryn bilim uıym­daryna usynýy kerek. Al jetim jáne jartylaı, kóp balaly otbasy balalaryna mektepter­degi qamqorshylyqtyń sheshi­mine sáıkes bir rettik kómek belgi­lenedi.

Basqarma basshysy sonymen qatar qajet­tilikti qamtý maqsatynda 24 955 otba­­­syna kompıýter beriletinin atap ótti.

«Bıyl qyrkúıek aıyna deıin jergi­likti bıýdjet esebinen 4 800 kompıýter satyp alý josparlanýda. Nátıjesinde, jalpy kompıýter sany 25 myńdy qu­rap, az qamtamasyz etilgen otbasy ba­la­laryn esepke almaǵanda 24 955 otbasy jańa jabdyqpen qamtylady», dedi J.Tajıeva.

Búginde qalada áleýmettik kómekti qajet etetin 35 798 jas óskin bolsa, onyń ishinde az qamtylǵan otbasydan shyqqan 28 445, jetim qalǵan 685, erekshe bilim berýdi qajet etetin 6 668 bala bar. Aldaǵy oqý jylynda atalǵan toptaǵy oqýshylardyń barlyǵyna tıisti qoldaý kórsetilmek.

 

Sońǵy jańalyqtar

Almaty qalasynda jer silkindi

Ekologııa • Keshe

Adasqan balalar aman-esen tabyldy

Aımaqtar • 07 Tamyz, 2020

Prezıdent Ahmetjan Esimovti qabyldady

Prezıdent • 07 Tamyz, 2020

Uqsas jańalyqtar