Ekonomıka • 13 Tamyz, 2020

Qazaqstanda alǵash ret jasyl oblıgasııalar lıstıngteldi

22 ret kórsetildi

«Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń Astana International Exchange (AIX) bırjasynda «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ jańartylatyn energııa kózderine ınvestısııalaý táýekelderin tómendetý jóninde BUUDB-men jasalǵan kelisimniń sheńberinde 200 mln teńge somasynyń «jasyl» kýpondyq oblıgasııalaryn shyǵardy. Qundy qaǵazdar 3 jyl aınalymda bolmaq. Kýpondyq mólsherleme – 11,75%. Bul ornalastyrý bırjanyń «jasyl» qaǵıdattaryna sáıkes keletin baǵaly qaǵazdardyń alǵashqy lıstıngi jáne jalpy alǵanda Qazaqstandaǵy alǵashqy «jasyl» oblıgasııalar lıstıngi boldy.

AHQO Jasyl qarjy ortalyǵy jobaǵa tolyq súıemeldeý kórsetti jáne emıtenttiń «jasyl» oblıgasııalar salasyndaǵy saıasatynyń AIH-tiń «jasyl» oblıgasııalar jónindegi saıasaty men ICMA-nyń (Kapıtal naryqtarynyń halyqaralyq qaýymdastyǵy) «jasyl» oblıgasııalar qaǵıdattaryna sáıkestigin baǵalaýǵa negizdelgen ekinshi taraptyń qorytyndysy nysanyndaǵy syrtqy sholýdy usyndy.

Qordyń tartqan qarajaty Damýdyń «jasyl» oblıgasııalar salasyndaǵy saıasatynyń sheńberinde JEK boıynsha shaǵyn aýqymdy ınvestısııalyq jobalardy iske asyratyn kásipkerlik sýbektilerin odan ári kredıtteý maqsatynda ekinshi deńgeıdegi bankterde jáne mıkroqarjylyq uıymdarda ornalastyrylatyn bolady. Joǵaryda atalǵan kelisimniń sheńberinde «Damý» qorynyń kýpondyq mólsherlemesiniń qosa sanaǵan 12% kólemindegi bir bóligin BUUDB sýbsıdııalaıdy. Joǵaryda kórsetilgen kelisimniń sheńberinde kýpondyq mólsherlemeniń bir bóligi BUUDB tarapynan sýbsıdııalanatyn bolady. Budan basqa, BUUDB sonymen qatar ınvestısııalyq jobalardy irikteýde tehnıkalyq qoldaý kórsetedi.  «Damý» qorynyń «jasyl» oblıgasııalaryn AIH-te shyǵarý jáne ornalastyrý boıynsha lıd-menedjer «BCC Invest» AQ bolyp tabylady.

«Jasyl oblıgasııalar boıynsha bizdiń alǵashqy emıtentimizdi qoshemetteýge qýanyshtymyz. «Damý» qorynyń bizdiń «jasyl» qaǵıdattarymyzǵa sáıkes keletin baǵaly qaǵazdarynyń lıstıngi «jasyl» ekonomıkany damytýǵa qarajat tartatyn basqa da uıymdar úshin úlgi bolady dep senemiz», - dedi AIH basqarmasynyń tóraǵasy Tım Bennett.

«AIH-tegi «jasyl» oblıgasııalar lıstıngi «Damý» qory úshin «jasyl» qarjylandyrý jáne mıkro-, -shaǵyn-, orta jeke bıznesti qoldaý strategııasyn iske asyrýdaǵy mańyzdy qadam boldy. Bul shyǵarylym jańartylatyn energııa kózderi men energııa tıimdiligi salasyndaǵy jobalardy damytýǵa jáne qarjylandyrýǵa yntalandyratyn bolady dep senemiz. «Jasyl» qarjylandyrýǵa suranys artqan jaǵdaıda, «Damý» qory osyndaı jobalarǵa ınvestısııalaýǵa arnalǵan «jasyl» oblıgasııalardy qosymsha shyǵarý múmkindigin qarastyrýǵa ázir», - dedi «Damý» qory basqarmasynyń tóraǵasy Gaýhar Bóribaeva.

Atalǵan sharanyń eldegi jasyl qarjy salasyna qalaı áser etetinin jáne osy lıstıngi týraly tereńirek bilý úshin AHQO Jasyl qarjy ortalyǵynyń bas dırektory Ásel Nurahmetovamen sóılesken edik. 

- Oblıgasııalarynan túsken qarajatty qor qaıda jumsaıdy?

- Birinshi kezekte jasyl oblıgasııalardyń otandyq bırjaǵa lıstıngtelýi elimizde alǵash ret bolyp otyrǵanyn aıta ketý kerek. Tartylǵan qarajat jańartylmaly qýat kózderi salasyndaǵy tolyqqandy ınvestısııalyq jobalarmen aınalysatyn kásipkerlerdi nesıeleý úshin kommersııalyq bankter men shaǵyn nesıe uıymdaryna salynady. «Damý» qorynyń kýpondyq mólsherlemesiniń 12 paıyzdyq bir bóligi BUU Damý Baǵdarlamasy tarapynan sýbsıdııalanady. Sonymen qatar BUU DB «Damý» qoryna ınvestısııalyq jobalardy irikteýde tehnıkalyq kómek kórsetedi. Osylaısha, atalǵan lıstıngtiń arqasynda jasyl jobalarmen aınalysatyn jeke bıznestiń damýyna jańasha serpin beriledi. 

- Jalpy, Jasyl qarjy ortalyǵy qandaı qyzmet nemese kómek kórsetedi?

- AHQO janyndaǵy Jasyl qarjy ortalyǵy – áleýetti emıtentter, ınvestorlar men naryq qatysýshylary úshin halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵy sekildi mekeme. Ortalyq kompanııalardyń AHQO bırjasyna jasyl oblıgasııalar shyǵarýyna kómektesedi. Aıta keterligi, ortalyq jasyl oblıgasııalardyń syrtqy sholýyna baılanysty emıtentterdiń shyǵynyn óteıdi. Al ortalyqtyń jalpy negizgi mindetteri – jasyl qarjyny damytý boıynsha strategııalyq máselelerde keńes berý jáne Ortalyq Azııa men Shyǵys Eýropadaǵy jasyl qarjynyń óńirlik haby retinde AHQO-ny ilgeriletý.

- Qazirgi tańda Qazaqstanda jasyl qarjylandyrýdyń kólemi qandaı? Jasyl qarjyny damytýda ekinshi deńgeıli bankter men Ulttyq bank qandaı ról oınaıdy?

- Qazirgi tańda Qazaqstandaǵy bank sektory jasyl ekonomıkany damytýda belsendi deı almaımyz. Negizinen banktik nesıelendirý aıasyndaǵy jasyl jobalar paıyzdyq ústemeni sýbsıdııalaý esebinen qarjylandyrylady. EQQDB-nyń «Jasyl qalalar» jobasy aıasynda Shymkent, Shyǵys-Qazaqstan oblystarynyń ákimdikterine turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy, kólik jáne energetıkalyq sektorlarǵa aldyńǵa qatarly jasyl tehnologııalardy engizý jobalaryn iske asyrýǵa qarjylyq jáne tehnıkalyq kómek kórsetilýde. Jalpy, 2013 jyldan beri EQQDB-nyń Qazaqstandaǵy jańartylmaly qýat kózderin qarjylandyrý kólemi mıllıard dollarǵa jetti.

2017 jyly Qazaqstan Damý banki Shyǵys-Qazaqstan oblysyndaǵy Turǵysyn gıdroelektrostansııasynyń qurylysyna 5 mlrd teńge qaryz bóldi. Qazaqstanda jańartylmaly qýat kózderin qarjylandyrýǵa Qazaqstan Damý banki búginge deıin 65 mlrd teńge jumsady. «Báıterek» holdıngi jekelegen nesıelendirý jáne qoldaý baǵdarlamalary arqyly jasyl ekonomıkany qoldaıdy. Bul jasalyp jatqan jumystardyń bir bóligi ǵana.

- Álemdegi jasyl qarjy týraly aıtar bolsaq, bul baǵyt qanshalyqty damyp jatyr jáne oblıgasııalar arqyly qarjylandyrý kólemi qandaı?

- Jasyl oblıgasııalar naryǵy 2007 jyly bastaldy. Oǵan sebep bolǵan Eýropalyq ınvestısııalyq bank pen Dúnıejúzilik bank. Al oblıgasııalar naryǵynyń keńinen taraýy 2013 jyldyń naýryz aıynda Halyqaralyq qarjy korporasııasynyń alǵash ret jasyl oblıgasııa shyǵarǵanynan keıin bir saǵattyń ishinde 1 mlrd dollardyń oblıgasııasynyń satylyp ketilgeninen bastaldy deýge bolady. 2018 jyly jasyl oblıgasııalardyń shyǵarylymy 167,6 mlrd dollarǵa jetti. 2019 jyly kórsetkish 257,5 mlrd dollardy qurady. 2020 jyly jasyl oblıgasııalardyń jalpy naryq kólemi 1 trln dollarǵa jetedi degen boljam bar.

- Qazaqstannyń jasyl transformasııasyn jedeldetý úshin ne isteý qajet?

- Jalpy, qarjylyq qoldaý tetikteri sektorlar men quraldardy qamtý boıynsha barynsha ınstıtýsıonaldy jáne keshendi bolýy kerek. Orta merzimdi bolashaqta AHQO-nyń maqsattyrynyń biri bankterdiń jasyl oblıgasııa shyǵyrýyna yqpal etý. Mysaly, 2015 jyly Qytaı memlekettik bankiniń jasyl oblıgasııalar erejelerin engizgeninen keıin jáne Qytaı úkimetiniń jasyl qarjy júıesin qurý týraly sheshiminen keıin qytaı bankteri jasyl oblıgasııalaryn kóptep shyǵara bastady. Qazir álemdegi jasyl oblıgasııalardyń 50 paıyzy Qytaı bankterine tıesili jáne jasyl oblıgasııanyń emıtent-bankteriniń 40 paıyzy Qytaı bankteri.  Osy saıasatty engizgenge deıin Qytaıda jasyl oblıgasııa salasynda damý bankteri negizgi ról oınaǵan. Qazaqstandyq bankter de jasyl oblıgasııa naryǵy men jasyl nesıelendirýdi damytýdy toptastyrýda osyndaı mańyzdy ról oınaı alar edi.

Sońǵy jańalyqtar

Elbasy Túrkistan qalasyna bardy

Elbasy • Búgin, 12:23

Aptanyń mańyzdy 10 jańalyǵy

Qoǵam • Búgin, 11:00

Japonııa Aıda zaýyt salady

Álem • Búgin, 10:40

Qandastarǵa ánmen tartý jasaldy

Rýhanııat • Búgin, 09:21

XIV ǵasyrǵa tán kesene

Oqıǵa • Búgin, 08:34

Zhasproject jumysty jalǵastyrýda

Aımaqtar • Búgin, 08:22

Indetten saýyqqandar saq bolýy kerek

Qoǵam • Búgin, 08:17

Adam ómiri úshin arashashy boldy

Aımaqtar • Búgin, 08:16

Jaman tumaý jaıylmasyn dep...

Aımaqtar • Búgin, 08:10

Tórt matchtyń ýaqyty aýystyryldy

Hokkeı • Búgin, 08:07

Roland Garros týrnıri bastaldy

Tennıs • Búgin, 08:03

Jeńisin Úshkempirovke arnady

Sport • Búgin, 08:01

Uly dala júregi

Rýhanııat • Búgin, 07:57

«Qaırat» qara úzip keledi

Fýtbol • Búgin, 07:52

Qosaǵashty izdeý

Rýhanııat • Búgin, 07:48

Oralhansha oı tolǵaǵym kelgen

Rýhanııat • Búgin, 07:26

Sheraǵań shertken syr

Rýhanııat • Búgin, 07:25

Astyq jınaýdaǵy alǵashqy arpalys

Aımaqtar • Búgin, 07:23

Adal eńbek – adam kórki

Qoǵam • Búgin, 07:19

Er men erlik

Rýhanııat • Búgin, 07:13

Imannyń bir juldyzy

Rýhanııat • Búgin, 07:12

Aýstralııada kıt qyryldy

Álem • Búgin, 07:02

Alańdaýshylyq bildirdi

Saıasat • Búgin, 07:00

«Breksıttiń» jyry bitpeı tur

Álem • Búgin, 06:58

Jahandyq máseleler – BUU minberinde

Saıasat • Búgin, 06:45

Qalyń qalaı, qazaq kınosy?

Kıno • Búgin, 06:45

Azamat beınesi alasarmaıdy

Rýhanııat • Búgin, 06:42

Ana tilimizdi sıfrly álemge erkin engizedi

Tehnologııa • Búgin, 06:39

Aqyly joldaǵy aqyldy júıe

Ekonomıka • Búgin, 06:37

Álemde top bastar boksshymyz joq

Kásipqoı boks • Búgin, 06:28

Qala bıligi eskertýge qulaq aspady

Álem • Búgin, 06:25

Uqsas jańalyqtar