Qoǵam • 30 Qyrkúıek, 2020

Sońǵy salto

112 ret kórsetildi

Keıde tirshiliktiń kúıbeńinen qajyp júrgen kúnderde meni bir birine uqsaıtyn birneshe oqıǵa udaıy oılantýshy edi. О́ıtkeni qazir qoǵamda qara jumys istemeı-aq sharshap, dińkelep júrgen adamdar óte kóp. Oıdan ýaıym-qaıǵyǵa, kúızeliske túskenderdi jıi ushyratatyn boldyq. Mundaıda sonyń barlyǵy ne úshin degen saýaldyń týary anyq qoı?!

Sebebi biz qundylyqtardy shatastyryp alǵan syńaılymyz. Birinshi orynǵa neni qoıatynymyzdy umyttyq-aý, sirá?! Jahandy jaılaǵan indettiń ózi adamǵa aldymen baılyq pen mansap emes, densaýlyq pen durys ómir súrý baǵytyna súırese de, áıeldiń umytshaq tolǵaǵy sııaqty esimizdi jııa sala, ózimizdi saqtaýdy taǵy da umytamyz.

Álgi oılantqan oqıǵaǵa oralaıyq. Osy­dan biraz jyl buryn el jaqtan qydyryp kel­gen dosym óziniń synyptasynyń záýlim úıin bitirip, ishin jıhazǵa toltyryp, qymbat kólik­ke qol jetkizgende kóz jumǵanyn aıtty.

– О́lip ketkenshe nege júre bergen? Emdelmedi me? – dep suraısyń mundaıda.

– Iá, aýyryp júrgen. Syrqattanyp júrgenin bildi. Aldymen úıdiń qurylysy bitsin, sosyn emdelemin dedi. Úıi bitip, sál esin jıǵan soń, jora-joldasqa, jurtqa shańyraq kórsetemin, jıhaz alamyn dep Qytaıǵa shapqylady. Sodan eski kólikpen júrýdi ersi kórip, jańasyna umtyldy. Qaryzǵa batty, bir jaǵynan jumysy da qysty. Qosarlap bir bıznes bastamaq boldy. Qysqasy, murttaı ushyp túskende baryp, aýrýhanaǵa bardy ǵoı. Bizdi bilesiń, aýrý ábden meńdep, asqynǵanda jedel járdem­men ǵana kelemiz emdelýge... Biz aýrýhana­ǵa áli esi bar kezinde kóńilin suraýǵa kirip shyqqanbyz. Sońǵy sózi: «Densaýlyqty, ózderińdi saqtańdar» boldy. Biraq baıǵus sony ózi oryndamady.

Álbette, adamnyń eńbekqor bolǵany jaqsy ǵoı, biraq... Biraq osy oqıǵadan keıin de qyryqtyń ar jaq ber jaǵynda eki birdeı dosty joǵaltyppyz. Jumys dese, jandaryn beretin, tym jaýapkershiligi joǵary jandar edi. Jedel járdemmen ketip bara jatyp, qalaı emdeletinin emes, bitpeı qalǵan bir jumystardy, áli oryndalmaǵan tapsyrmalardy aıtyp, ýaıymdap bara jatqandary este. Dertterinen sál ońala salyp, aýrýhanadan qashyp shyqqandaı bolyp, jumysqa qaıta qoıyp ketetin. Qýalaǵan keselden der kezinde qutylmasań, almaı qoımaıdy eken. Jan joldastardyń jas máıitin birese ushaqpen, bireýin qıralańdaǵan kólikpen kindik qany tamǵan jerdiń topyraǵyna tapsyrýǵa alyp bara jatqan jolda «jalǵan dúnıe» degen sózdiń parqyna birinishi ret tereń boılaǵanymyz da este. Jumystary, úıi, bári-bári qaldy. Qyzmettesteri ne istesin, ókinish bildirip, ólim-jitimde jınaıtyn tıyn-tebenderin jaqyndaryna ustatty da, ýaqyt óte umytty. Máıithanadan birden ómirleriniń jartysy men densaýlyǵyn jep qoıǵan shańyraqtaryna da soqpaı, jer besikke bóleýge alyp bara jatqan táýlikke jýyq azaly joldaǵy azaly saǵattardyń sarqynshaǵy bizdi áli de oılantady.

Al kelesi oqıǵanyń kýási biz bolmasaq ta, osynyń bári álgi áıgili akrobattyń sońǵy saltosyn eske salady. Bolǵan oqıǵa. Bir gımnast óziniń eń keremet saltosyn ǵalamat oryndap, kórermen bitkenniń qoshemetine bólenip tursa kerek. О́lerdeı sharshap turǵan gımnasty halyq shapalaq uryp, taǵy bir ret osy saltony oryndaýyn ótinip, arenadan jibermeı turyp alady. Kópshilikke ımpresarıo da qosylyp, osy nómirdi taǵy da bir ret kórsetýin suraıdy. Sırk kúmbeziniń astynda taǵy da bir tamasha salto jasap jiberý kerek. Kópshiliktiń qoshemeti men kóńilin qımaǵan akrobat qur súlderi tursa da taǵy da bir ret óz bıiktigine kóterilip, taǵy da bar kúshin salady. Biraq sońǵy salto. Sharshaǵan gımnasttyń qolynan arqan sýsyp shyǵyp ketip, ol shyrqaý bıiktikten jerge qulap, kúl-talqany shyǵady. Asa qaıǵyly oqıǵa. Bul – biz emespiz be? Kúshimiz sarqylyp júrse de, anany jasaý kerek, mynany bitirý kerek degen kúıbeńnen bir arylyp kórdik pe eken?!

О́zi de syrqattanyp, qajyp júrgen dáriger dármeni qalmasa da, jaǵdaıy aýyr pasıent aldyna kelgende bárin ysyryp qoıady. Osy otadan keıin, osy pasıentten keıin kishkene damyl tabamyn, alańsyz uıyqtaımyn degen oıdy taǵy da umytady. Bul onyń sońǵy emdep turǵan pasıenti bolýy múmkin ekendigi qaperine kirmeıdi. Onyń mysaldaryn alystan izdeýdiń qajeti joq.

Eger gımnast sol saltony sharshap tur­ǵanyn moıyndap, jasamaı qoısa, eshteńe bol­maıdy. О́ıtkeni bizdiń jaqyndarymyz ben jumysymyz solaı. Indet bolyp jatsa da toı-tomalaqqa, aýyryp tursa da jıynǵa barý kerek. Aınalamyz udaıy birdeńe jasaý­dy talap etedi. Eger uıqysy qanbaı júrgen taksıst vokzalǵa barmasa, jol apaty bolmaıtyny anyq. Eger syrqattanyp júrgen esepshi senbi-jeksenbi jumysqa shyqpasa, júrek talmasy ustamaıtyn ba edi?! Olardyń barlyǵy «sońǵy saltonyń» qurbandary.

Qysqasy, ózińizdi saqtańyz.

 

Sońǵy jańalyqtar

Elordada 1700-den astam jumys orny quryldy

Aımaqtar • Búgin, 17:30

Aralda adasqan ańshy tabyldy

Aımaqtar • Búgin, 14:10

Nur-Sultanda kottedj órtenip jatyr

Oqıǵa • Búgin, 12:27

Uqsas jańalyqtar