Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
268 materıal tabyldy

Ádebıet • 11 Qańtar, 2023

Jutylý

Bir joqty bir joq tabady. Keıde kórgen nárseden bir áserlenesiń de, jaqsy eken dep qoıasyń. Bálen dep eshteńe aıta almaısyń, biraq áseri boıdan ketpeı júredi. Oı salar, úlgi alar eshteńe joq sııaqty, nege ekenin qaıdam, áıteýir unap qalǵan. Nesimen unaǵanyn taǵy bilmeısiń. Múmkin kınotýyndynyń oryndalý barysy, onyń ónboıyn ustap turǵan án-áýen, mýzyka ma degen oı týady. Sóıtsek, kınodaǵy dıalog jáne joǵarydaǵynyń bári eken ǵoı áser etýshi.

Rýhanııat • 06 Qańtar, 2023

Shider úzgen «shedevr»

Qazaq án-kúıin tyńdap júrgen oıly qulaq pen sezimtal sanaǵa Dáýletkereı Shyǵaıulynyń kúıleri ózgeshe áser qaldyrary sózsiz. Ataqty Bapas (Dáýletkereı) degende ne túsedi esińizge? Ne túspeıdi Dáýletkereı degende eske? Uly dalanyń búgingi bir sheti, kezindegi kindik ortasy Bókeı ordasynan aq boz atyn oıqastatyp Ábilqaıyr han bastaǵan sultandar shyǵa kelgendeı elesteıdi. Ultynyń ary men jurtynyń tutastyǵyna bola tý kótergen aqsúıek tuqymnyń asyl muraty atoı salady. Kúı ónerindegi tóre tartys, sony josyn ne ǵalamattarǵa jeteleıdi. Ulttyń tabanyna kirgen shóńge meniń mańdaıyma qadalsyn dep ósken altyn áýlet mańdaıyna tutqan aqsúıek óner saltanat qurady. Bul aıtqandarymyzdyń ózi ústirt bolar edi. Asyl tek, aqsúıek óner osy qubylystar ǵana ma? Sol asyl, bekzada tekke tán mahabbat pen minez. Qysqasy boılap bolmaıdy, tek kúılerin tyńdaı-tyńdaı tárbıelený kerek. Sondaı asqaq ári kirpııaz sana men rýhqa qulash ura alsa qandaı ǵalamat?!

Rýhanııat • 30 Jeltoqsan, 2022

Mirjaqyp epopeıasy

Mirjaqyp dese – «Oıan, qazaq!», «Oıan, Qazaq!» dese – Mirjaqyp eske túsedi. Sony sanaǵa ornyqtyryp, bekite túser serıal dúnıege bıyl keldi desek, artyq aıtqandyq emes shyǵar. «Qazaqstan» ulttyq arnasynyń tapsyrysymen túsirilgen «Mirjaqyp. Oıan, Qazaq!» serıaly jaryqqa shyqqaly eldiń yqylasyna bólendi. Jaqsy pikirler aıtyldy. Biz týyndy bastalǵan bette «oıbýı, «Ahmet. Ult ustazy» serıalynda oınaǵan Mirjaqyptyń ózi du­rys edi-aý» dep qylp ete qalǵanbyz. Sóıtsek, shyǵarmashylyq top qate­les­pepti. Eń bastysy, Jaqań (Mirjaqyp Dýlatuly) rólin somdaıtyn ártis­ti o basta, Ahmet Baıtursynulyn túsirgende jańylmaı dál tapqan. Bas­ty róldi somdaǵan Baqyt Qajybaev bul joly da alyp shyǵa alǵan Jaqańdy.

Ádebıet • 30 Jeltoqsan, 2022

Qara óleńniń jeńisi

Jylqyshynyń balasyna nemese jylqyshyǵa ómir attyń ústinen, jylqynyń qulaǵynan bastalady. «S.Seıfýllınniń «Taý ishinde» áni aıańshyl attyń júrisin eske salady» degenin bir emes, birneshe esti adamnan estigem. Qazirgi motosıkl mingen jylqyshylar túsinbeýi múmkin, negizi attyń ústi, onyń eleńdegen qulaǵy – nebir dúnıeniń kózin ashady. Júregi bar adamdy tabıǵı tepe-teńdikke (úılesim), esti arnaǵa túsirmeı qoımaıdy. Jol jorǵasy bar jelisti atqa taqymyń bir tıdi eken, tolqytyp ala jóneledi. Bálkim siz buryn olaı tolqyp ta kórmedińiz? Al eleńdegen qulaǵy aınaladaǵy ártúrli qubylysty ańdatqysh sezim núktesi sekildi... Muny áride tamyrynan tartyp jetkizýshi Asqar Súleımenov bolsa, beride aqyn Ǵalym Jaılybaıdyń óleńderinen ańǵaramyz.

Oqıǵa • 28 Jeltoqsan, 2022

Meıirim men qaıyrym

Eldiń bári úzdige kútken Dımash bul konsertte sońyna qaraı shyqty. «Astanalyq tyńdarmandarmen kezdespegeli de jyldar ótipti», dedi. Aýzyna alty qurlyq qaraǵan ánshi qazaqy bolmysy men sóz saptasynan tanbaǵan, halyqtyń arasyna kirip-shyǵyp, elge yqylasyn tanytty. Sonysyna saı sheksiz qoshemetke bólendi.

Ádebıet • 21 Jeltoqsan, 2022

Tarıhı analar beınesin somdaǵan

Dala syry dáýirlerdiń muńy men jyry, adamzattyń úni arqyly áspettelip jatsa, el men jer tarıhyndaǵy analar rólin qaıda qoıasyz? Osynaý uly daladaǵy ulaǵatty urpaqty dúnıege ákelip qana qoımaı, baǵyp-qaǵyp jetkizýshi, mahabbat pen meıirim syılaý­shy, kerek kezde eldik pen erliktiń týyn kótergen analar beınesiniń tutas galereıasyn halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty, jazýshy Shárbaný Beısenovanyń shyǵarmashylyǵynan kóre alamyz.

Rýhanııat • 16 Jeltoqsan, 2022

Ult urany – azattyq

Qatty jerge turǵan qaq emes, ult degen ózine jaıly uly mekenge lyqsyp kep bitken teńiz ne muhıt sııaqty. Ol óz erkimen shalqyp jatýy úshin mańdaıyna altyn árippen jazylǵan azattyǵy bolýy tıis. Biz kún saıyn qyzmetke sony sezinip baryp kirissek, altyn basymyz tórde! Demek ult aıaýly azattyq sózin uran qylyp ustap ótýge boryshty.

Ádebıet • 13 Jeltoqsan, 2022

Aq tún, appaq sezim...

Syrbaı Máýlenovtiń «Aq tún» degen óleńi bar. Aqynnyń tamasha týyn­dy­larynyń qatarynan sol kezdegi Lenıngrad (qazirgi tarıhı Peter­bor) túniniń syr-sıpatyn óleń tilinde ózgeshe áspetteıdi. Ásirese Esil bo­ıynda Astananyń aq tún­derin keship kele jatqanda Syrbaı­dyń osy óleńi eske túsedi. Biz Peterbordyń aq túnderin kórgen joqpyz.

О́ner • 05 Jeltoqsan, 2022

Toqsan taraý, myń tolǵaý...

«Onda bir sumdyq syr bar estilmegen» deıdi ǵoı Muqaǵalı Maqataev qa­zaqtyń qara óleńi týraly. Týra osy sózdi qazaqtyń kúı ónerine de qarata aıtýǵa ábden bolady. Tek Alash topyraǵyna tán óner ataýlynyń ishinde kúı, onyń ishinde Ketbuǵanyń «Aqsaq qulany» ekibastan solaı. Tyńdaǵan saıyn ári-sári kúıge salady. Qazaq kúıleri, onyń ishin­de dombyrada tartylatyn týyndylardyń ilki bastaýy osy týyndy­dan bas quraıtyndaı seziledi. Dombyra aspabyna qa­tysty keıbir tarıhı oqı­ǵalardyń osy kúıdiń shy­ǵýy men aıaqtalýyna baı­lanysty aıtylatyny taǵy tegin emes.

О́ner • 30 Qarasha, 2022

Shertpe kúıler sherýi

Qazaq kúı óneri degende, onyń úlken mektebine jatatyn shertpe kúılerge soqpaı kete almaımyz. Osy oraıda, 1-3 jeltoqsan aralyǵynda Almatyda ótetin respýblıkalyq «Shertpe kúı» dástúrli mýzyka festıvali – ult rýhanııatyn nasıhattaýda úlken oqıǵaǵa aınalmaqshy. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń professory, kúıshi Janǵalı Júzbaev málim etti.

Iаndeks.Metrıka