Tanym • 05 Qazan, 2022
Biz áýelgide memleket jeriniń tutastyǵy, shekara týraly jazbaq nıetimiz bolǵan. Teginde qazaq «jeri baıdyń – eli baı» dep beker aıtpaǵan. Týǵan jer, atameken atty qasıetter júre-júre adam sanasyna sińisip, sol halyqtyń ózine aınalyp ketetin sııaqty. Belgili sýretshi Seısenhan Mahanbettiń qylqalamynan shyqqan týyndy bizdi ult birligi men jer tutastyǵyna tikeleı baılanysty degen oıǵa jeteledi.
Egemen Qazaqstan • 05 Qazan, 2022
Keshe Astanadaǵy «Qazposhta» aksıonerlik qoǵamy dástúrli «Baspasózge jazylýshylar kúnin» uıymdastyryp, úmitterin úkilegen úsh taraptyń basyn qosty. Atap aıtqanda, qazposhtalyqtar men gazet-jýrnal ókilderi hám jazylýshy oqyrman arasynda qoıan-qoltyq qarym-qatynas ornady.
Ádebıet • 03 Qazan, 2022
Gúl – sulýlyq pen izgilik rámizi
Keń baıtaq qazaq poezııasynda gúl týraly tuńǵysh óleń jazǵan aqyn kim eken dep oıǵa qalasyń keıde. Abaı bastaǵan beridegi aqyndardyń qaı-qaısysynan bolsyn kezdestirerimiz anyq-aý. Bizdiń dalanyń topyraǵy uly, tamyry tereń bolmasa Abaı qaıdan shyqty degen suraq kóldeneńdeıdi. «Janyp turǵan jas ómir – alqyzyl gúl, sıpattaýǵa qyzyǵyn jetpeıdi til» (Birjan sal) deıtin joldar da joqtan týa sala ma? Qaıtken kúnde qazaq topyraǵyna bitken qunardan óngen óleń-jyrdyń tamyry tym-tym tereńde ekeni talas týdyrmaıdy.
Ádebıet • 28 Qyrkúıek, 2022
Basqany qaıdam, ultynyń qaıǵy-qasiretin tereńirek uǵyp, adamzatqa ortaq muńdy jan-júregimen sezinýge tyrysqan jannyń qaıǵysyn áriden qozǵap, tolǵandyrmaı qoımaıtyn birden bir shyǵarma – Tólen Ábdiktiń «Tozaq ottary jymyńdaıdy» povesi der edik. Bastap kelip jibergende bir demmen oqyla jóneletin týyndy bizdiń halyqtyń, bizdiń ulttyń basynan keshirgen aýyrtpalyq pen mehnatty tereńinen qozǵap, tipti kózge jas aldyrar tusy da az emes.
Rýhanııat • 26 Qyrkúıek, 2022
«Án aıtý – poezııa oqýdyń eń bıik shyńy» degen sózdi bir emes, birneshe márte estip edim. Buǵan kelisýge de, kelispeýge de bolatyn sııaqty. Árkimniń talǵamyna baılanysty alýan pikir órbı beretini bar. Qolyna dombyrasyn alyp mıkrofonmen «sóılep» álde «sóılesip» turǵan ánshini san kórdik. Shybynnyń dybysy estiler edi-aý ondaıda. Án sharyqtap nemese úzilerdeı taǵy da jalǵanǵan sátte anaý bir tustan áldebir tyńdarman eriksiz «páli!», dep qalmaı ma sonda?! Ánmen birge terbelip otyrǵan jan eriksiz ishki kúıin shyǵaryp qoıatyny tańsyq emes qazaq ortasynda.
Qoǵam • 26 Qyrkúıek, 2022
О́tken senbiniń keshinde jyr alyby Jambyldyń rýhy aspandap berdi. Astana tórinde. Dálirek aıtqanda, Táshenov kóshesiniń boıyndaǵy Jambyl Jabaev eskertkishiniń aldynda respýblıkalyq «Kúı anasy» qorynyń uıymdastyrýymen aqyn shyǵarmashylyǵyna arnalǵan V «Jyr men kúı jármeńkesi» ótti. Onda jas jetkinshekter Jambyl jyrlaryn oqyp, kúı shertti.
Rýhanııat • 25 Qyrkúıek, 2022
О́tken juma kúni Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphananyń aldynda Kitaptime – 2022 respýblıkalyq kitap festıvali uıymdastyryldy. Onda oqyrmandar men avtorlar, aqyn-jazýshylar men ádebıetqumar jurt kitap jármeńkesinde qaýyshyp, emin-erkin dıdarlasyp, máre-sáre bolysty. Osy kúni elorda tórinde bastalǵan mádenıet pen rýhtyń jármeńkesi bir mezette barlyq aımaqta, elimizdiń túkpir-túkpirinde ótip jatty.
Ádebıet • 21 Qyrkúıek, 2022
О́mirin ult taǵdyrynyń ósip-órkendeýine baılaǵan tulǵanyń aıtqan sózi, júrgen joly, istegen isi jastarǵa qashanda úlgi-ónege. Sondaı ónegeli jannyń biri Asanbaı Asqarovtyń esimin el asqan súıispenshilikpen eske alatyny týraly áńgime kóp. «Basshy bolsań Asekeńdeı bol!» dep otyratyn kórinedi tamam tústiktiń jurty. Sol kisiniń ómiri men qyzmeti týraly Ortalyq memlekettik arhıv ázirlegen «Asanbaı Asqarov» atty eki tomdyq kitap shyqty jaqynda.
Ádebıet • 18 Qyrkúıek, 2022
Sońǵy saryn týdyrǵan sony shyǵarma
Qazaq poezııasynyń Qulageri Ilııas Jansúgirovtiń «Kúı» poemasynda ǵalamat tylsym kúsh bar. «Qobyzshy Molyqbaı shal Mataıdaǵy» dep bastalmaýshy ma edi shyǵarma?! Avtordyń aqyndyq qýatyn, óleń ólkesindegi, ólkesindegi emes, jyr qaǵanatyndaǵy kemel daýsy men sheberligin termelep jatpaımyz. Sebebi odan keıingi qazaq poezııasy osy Ilııas, Maǵjan, Sákenderge qarap boı túzegenin ańǵarý qıyn emes. Tipti solar bastap jazyp ketken ulttyq taqyryptardy basqa qyrynan tolǵap, jańasha jyrlaýǵa tyrysqany baıqalady. Aıtpaǵymyz, Ilııastyń «Kúı» shyǵarmasynyń tereń emeýrini men astarynda.
О́ner • 15 Qyrkúıek, 2022
Tolqytyp Tolaǵaıdyń maqpal túni...
Judyryqtaı ǵana júrekten týǵan án alystarǵa attanady. Qurlyq asqany bylaı tursyn, ǵasyrlardan ǵasyrlarǵa kóship, adam rýhymen birge ómir súre beredi. Ataqty Ilıa Jaqanovtyń «Tolaǵaı» áni Japonııanyń Tokıo qalasyndaǵy álem halyqtary mýzykalarynyń mýzeıinde saqtaýly turǵanyn ánshi Qaırat Baıbosynovtyń ózi aıtady. 1990 jyldardyń ishinde Smataı Úmbetbaev ekeýin Japonııaǵa arnaıy shaqyrtqanda, Qaırekeń álgi mýzeıge osy ándi jazdyryp ketipti.
