Qoǵam • 31 Jeltoqsan, 2025
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń dereginshe, 2025 jyldyń basynan beri 14,8 myńnan astam etnostyq qazaq qandas mártebesin alǵan. Jyl saıyn ósip kele jatqan bul kórsetkish sheteldegi qazaqtardyń atajurtyna kóptep oralyp jatqanyn dáleldeıdi.
Ǵylym • 30 Jeltoqsan, 2025
Kózdi ashyp-jumǵansha taǵy bir jyl zýlap óte shyqty. Bıyl elimizdiń ǵylym salasy tabysty bolǵany anyq. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi ulttyq keńestiń otyrysynda sóılegen sózinde: «Qazir ǵylymǵa arqa súıegen memleketter álemniń damý kóshin bastap tur. Biz sol elderdiń qataryna qosylý úshin ǵylymǵa aıryqsha mán berýimiz kerek, ıaǵnı ǵylymdy qarqyndy damýdyń tóte joly retinde qarastyrýymyz kerek. Ahmet Baıtursynuly «Ozǵandarǵa jetý kerek, jetkenderden ozý kerek» degen bolatyn. Budan bir ǵasyr buryn aıtylǵan sóz qazir, ásirese ózekti», degen bolatyn. Iаǵnı endigi jerde elimizde ǵylymǵa kóńil bólý jyl saıyn arta túspek.
Tanym • 30 Jeltoqsan, 2025
Aýdarmashyny JI almastyra ala ma?
Keıingi jyldary jasandy ıntellekt (JI) qarqyndy damyp, aýdarma salasyna dendep ene bastady. Onlaın aýdarma platformalary, neırojelilerge negizdelgen júıeler kez kelgen mátindi birer sekýndta birneshe tilge aýdara alady. Bul jaǵdaı «bolashaqta JI adam-aýdarmashynyń ornyn basa ala ma?» degen zańdy suraq týǵyzdy. Soǵan jaýap izdep, arnaıy dóńgelek ústel uıymdastyrǵan edik.
Basylym • 27 Jeltoqsan, 2025
«Duke University» gazetindegi qazaq folklory týraly maqala
AQSh-tyń jetekshi Dıýk ýnıversıtetiniń gazeti 1957 jyly qazaq folklory týraly jaryq kórgen kitap haqynda aqparat jarııalaǵan. Sol kezde ártúrli baspalardan jaryq kórgen tarıh, ádebıet, óner, ǵylym týraly kitaptardy stýdentterge, oqyrmandarǵa tanystyrýdy maqsat etken bul basylym bizdiń el tarıhy men mádenıetin amerıkalyq oqyrmandarǵa sonaý erteden nasıhattaı bastaǵan. Mátinde ǵasyrlar boıy qazaq taıpalary Ortalyq Azııanyń ulan-ǵaıyr dalasyn mekendep kelgenin aıtady. Sonymen birge jylqy ósirýmen aınalysyp, jaýynger ári erkindikke qushtar bul kóshpeli halyq baı ári salystyrmaly túrde kúrdeli aýyz ádebıeti dástúriniń ıeleri ekenin jazady.
Qoǵam • 26 Jeltoqsan, 2025
Qazaq handyǵy týraly qundy eńbek
Tarıh doktory, PhD, Tokıo shetel tilderi ýnıversıtetiniń oqytýshysy Dúısenáli Ábdiláshimulynyń «Eldik fenomen: Qazaq handyǵynyń Sın patshalyǵyna joldaǵan biregeı dıplomatııalyq qujattary týraly tarıhı-derektanýlyq zertteý» atty kitabynyń tusaýkeseri L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ Ǵylymı kitaphanasy men Almatydaǵy Ǵylym ordasynda ótti. Atalǵan eńbek Tokıoda jaryq kórgen.
Bilim • 25 Jeltoqsan, 2025
Merýert Bıjanova: Oksford bala kúngi armanymdy oryndady
Búginde zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovtiń «Halyq pen halyqty, adam men adamdy teńestiretin – bilim» degen sózi aqıqatqa aınaldy. Jas bolsa da top jaryp, 24 jasynda álemge áıgili Oksford ýnıversıtetiniń doktorantýrasyna oqýǵa túsken Merýert Bıjanovamen jaqyn tanysyp, onyń ǵylym jolyndaǵy jetistigi týraly áńgimelesken edik.
Qazaqstan • 25 Jeltoqsan, 2025
Halyqaralyq valıýta qorynda – Qazaqstan kúni
Halyqaralyq valıýta qorynyń shtab-páterinde Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq qarjy ınstıtýttarymen seriktestigin tereńdetý, sondaı-aq eldiń mádenı murasyn ilgeriletý maqsatynda uıymdastyrylǵan «Qazaqstan kúni» atty resmı is-shara ótti.
Qoǵam • 24 Jeltoqsan, 2025
Qoljazbalardy zertteý jandanady
Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń Eýrazııa ǵylymı-zertteý bazasy júzege asyryp jatqan joba aıasynda qazaq zertteýshileri AQSh-tyń Boston qalasyndaǵy Garvard ýnıversıtetine ǵylymı issaparmen bardy. Joba «Qazaqstannyń qoljazba murasy: reestrleý, restavrasııalaý, ǵylymı katalogtaý, sıfrlandyrý jáne keshendi kodıkologııalyq zertteý» dep atalady.
Tanym • 23 Jeltoqsan, 2025
1803 jyly Ulybrıtanııa astanasy London qalasynda «Reseı ımperııasynyń kıim mádenıeti» atty kitap V.Mıller jáne basqa avtorlar tarapynan jaryq kórdi. Bul – ımperııa quramyndaǵy halyqtardyń kıim-keshek mádenıetin Batys álemine tanystyrýdy maqsat etken birden-bir eńbek. Aǵylshyn jáne fransýz tilinde túsindirme berilip, ár halyqtyń kıim úlgisi týraly aqparat jetkizetin eńbektiń bizdiń mádenıet úshin mańyzy joǵary. Tómende kitapta jazylǵan túsindirmeni qaz-qalpynda aýdaryp berip otyrmyz.
Rýhanııat • 18 Jeltoqsan, 2025
Qazaq oıshyly Amerıkaǵa qalaı tanyldy?
Bir sát alyp aǵashtyń sansyz japyraǵyn terbep turǵan jeldiń qanshalyqty qýatty ekenin oılap kórińizshi. Al ǵumyrlyq muratty, mańdaıdan basqan mańǵaz uıqyny, qalǵyǵan qoǵamdy oıatýǵa da sonshalyqty kúsh kerek. Bizdiń qazaq qoǵamyna ol kúsh Abaı Qunanbaıuly boldy.
