Sońǵy jańalyqtar
Ǵalam ǵajaptary • 14 Qarasha, 2025
Bilesiz be, ǵaryshkerler eshqashan 24 qazanda ǵaryshqa ushpaıdy. Sebebi bul kún keńestik ǵarysh tarıhynda «qaraly kún».
Jádiger • 14 Qarasha, 2025
Arqalyqtaǵy «Dala ólkesi tarıhy» murajaıynda Torǵaı úlgisinde jasalǵan sáýkele saqtaýly tur. Kezinde osy óńirdiń turmystyq mádenıetin kóp zerttegen О́zbekáli Jánibektiń tapsyrýymen belgili sheber Qyrym Altynbekovtiń qolynan shyqqan bul jádigerlik jergilikti jerdiń etnografııalyq ereksheligi negizinde jasalǵan.
Kórme • 14 Qarasha, 2025
Astanadaǵy Prezıdenttik ortalyqta Birikken Ulttar Uıymynyń 80 jyldyǵyna arnalǵan «BUU – 80: shynaıylyq» atty fotokórme ashyldy. Is-sharanyń ashylýyna memlekettik organdardyń, dıplomatııalyq korpýstyń, halyqaralyq uıymdardyń ókilderi qatysty.
О́ner • 14 Qarasha, 2025
Túrkistan qalasynyń erekshe mártebe alýyna oraı uıymdastyrylǵan «О́nerli ólke» atty oblystyq festıval qorytyndylanyp, jeńimpazdar anyqtaldy. Oblystyq mádenıet basqarmasynyń uıymdastyrýymen ótken bul aıtýly is-shara mamyr aıynan bastalyp, óńirdiń barlyq aýdan-qalasynan kelgen óner ujymdary ózara synǵa túsken bolatyn.
Jumysshy mamandyqtar jyly • 14 Qarasha, 2025
Memleket basshysy 2025 jyldy Jumysshy mamandyqtar jyly dep jarııalady. Osyǵan oraı qoǵamdaǵy eńbek adamyna degen qurmetti arttyrý men jumysshy mamandyqtardyń mańyzdylyǵyn baǵalaýǵa degen oń kózqaras qalyptasa bastady. Ásirese áskerılerdiń ozyq tehnıkany meńgerýi men kásibı biliktiligin arttyrýy el turaqtylyǵynyń negizi ekenin umytpaýǵa tıispiz.
Eńbek • 14 Qarasha, 2025
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev medısına salasynda qaǵazsyz júıege kóshý qajettigin osyǵan deıin birneshe márte aıtty. Densaýlyq saqtaý mınıstrligine tıisti tapsyrma júktedi. О́ıtkeni dárigerler burynǵydaı esep-qısapqa bas qatyrmaı, pasıentterdiń densaýlyǵyn jiti tekserýge kóbirek ýaqyt arnaýy qajet. Bul isti rettemeı medısına jańǵyryp, qyzmet kórsetý sapasy artty dep aıtý qıyn.
Densaýlyq • 14 Qarasha, 2025
Jyl saıyn kúz mezgilinde juqpaly vırýstyq ınfeksııalar kúshine minip, ábigerge túsetinimiz bar. Ásirese balalardyń qyzýy kóterilip, jótel qysatyn jaǵdaı jıileıdi. Mundaıda dárigerler ata-analarǵa eshqashan úı jaǵdaıynda emdelmeýge keńes beredi. Sebebi juqpaly vırýstyń túri dál anyqtalmaǵannyń ári dári-dármekti orynsyz tutynǵannyń saldary balanyń ımmýnıtetin álsiretip, densaýlyǵyna keri áser etýi ábden múmkin.
Mádenıet • 14 Qarasha, 2025
Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 30 jyldyǵyna oraı Shymkenttegi Dostyq úıinde «Janǵa jaıly jeruıyq – bizdiń Otan» atty festıval uıymdastyryldy. Merekelik jıynnyń ótýine qalalyq Armıan, Slavıan etnomádenı birlestikteri uıytqy boldy. Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, atalǵan is-shara arqyly elimizde tatý-tátti ǵumyr keship jatqan etnos ókilderiniń mádenıeti men salt-dástúrin nasıhattaý, beıbitshilik pen tynyshtyq qoǵamnyń basty baılyǵy degen urandy dáripteý kózdeldi.
Sport • 14 Qarasha, 2025
71 jasynda Azııa chempıony atandy
Úndistannyń Chennaı qalasynda ótken Azııa chempıonatynda (Asia Masters Athletics) jerlesimiz, jeńil atlet Tólegen Qojahmetov óz jas sanatynda tolaıym tabysqa qol jetkizdi.
Kúres • 14 Qarasha, 2025
Jambyl oblysy, T.Rysqulov aýdany, Kógershin aýylynyń týmasy, talantty balýan Nurjan Asan AQSh-tyń Nıý-Iork qalasynda ótken «Bill Farrell International 2025» týrnırinen júldeli oraldy. Grek-rım kúresinen 87 kg salmaqta kúmis medal ıelendi.
Shymkent • 14 Qarasha, 2025
Joǵary mektep: halyqaralyq áriptestik
M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan ýnıversıteti men Arizona State University arasynda bilim salasy boıynsha strategııalyq áriptestik ornady. Osy maqsatqa oraı halyqaralyq áriptestikti damytý jáne otandyq joǵary bilimdi jahandyq akademııalyq keńistikke ıntegrasııalaý aıasynda Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi, AQSh-tyń Arizona State University jáne M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan ýnıversıteti arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy. Kelisim strategııalyq akademııalyq áriptestikti nyǵaıtýǵa, elimizge álemdik deńgeıdegi bilim berý baǵdarlamalaryn engizýge, birlesken ǵylymı zertteýlerdi damytýǵa jáne stýdentter men oqytýshylardyń akademııalyq utqyrlyǵyn keńeıtýge baǵyttalǵan.
Sport • 14 Qarasha, 2025
Pavlodarda KSRO sport sheberi, qurmetti sport qaıratkeri Amangeldi Aımaǵambetovtiń qurmetine jasóspirimder arasynda ashyq birinshilik ótti. Bıyl jıyrmasynshy márte uıymdastyrylǵan básekege 200-den astam jas balýan qatysty. Ataýly saıysty respýblıkalyq jarystar aldyndaǵy irikteý týrnıri deýge bolady.
Boks • 14 Qarasha, 2025
Osydan biraz ýaqyt buryn Anglııanyń Lıverpýl qalasynda ótken álem chempıonatynda el sporty tarıhynda birneshe tarıhı oqıǵa tirkeldi. Atalǵan jarysta aǵaıyndy 24 jastaǵy Mahmud pen 19 jastaǵy Tórehan Sabyrhan bas júldeni oljalady. Aǵasynyń bul ekinshi ataǵy bolsa, inisi alǵash ret osyndaı bıikke kóterildi. Tumandy Albıon elinde Aıbek Oralbaı da teńdessiz dep tanyldy. Onyń syńary Nurbek osydan eki jyl buryn Tashkentte qarsylas shaq keltirmegen edi. Olar – 25 jastaǵy jalyndap turǵan jigitter. Osylaısha, qazaqtyń kıeli shańyraǵynan álem chempıondary qos-qostan shyǵyp jatyr. Osyndaı mereıli sátte qazaq sportynyń tarıhyna úńilip, bir áýletten shyqqan chempıondardy túgendep shyǵýdy jón kórdik.
Qoǵam • 14 Qarasha, 2025
Mádenıet jáne aqparat mınıstrligine qarasty «Bozoq» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵy baryn el bilse kerek. Atalǵan orynmen birge «Joshy ulysy» ǵylymı-zertteý ınstıtýty, sondaı-aq Á.Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýty jáne K.Aqyshev atyndaǵy Arheologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty elorda tórinde «Joshy ulysy dáýiri murasynyń konteksindegi Bozoq: mýzeılik keńistiktegi reprezentasııa máseleleri» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótkizdi.
О́ner • 14 Qarasha, 2025
Qylqalam ushyndaǵy dala dıdary
Oblys ortalyǵyndaǵy ádebıet jáne óner murajaıynda Sýretshiler odaǵynyń múshesi Ibragım Isanyń «Erkindik pen únsizdik» taqyrybyndaǵy jeke kórmesi ótti.
О́ndiris • 14 Qarasha, 2025
Kronen-tyǵyn – shyny bótelkeni jabatyn metall qaqpaq. Ol gazdy sýsyndardyń sapasyn saqtaýǵa kómektesedi. Buryn bul qaqpaqtar elimizge shetelden ákelinetin edi. Qazir ol ózimizde shyǵady. 2016 jyly «Ala Sintez» JShS kronen-tyǵyn óndirisin iske qosty. Qysqa merzim ishinde bul salada Ortalyq Azııadaǵy óndirýshiler arasynda kóshbasshy orynǵa ıe boldy.
Mıras • 14 Qarasha, 2025
Ár qazaq dombyrany ult qundylyǵy retinde qadirlep, tórine iledi. Jaqynda Prezıdent Jarlyǵymen ulttyq mýzykalyq aspap nyshany retinde bekitildi. Atyraý oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıinde ár kezeńde jasalǵan 80-nen astam dombyra saqtaýly tur. Ár dombyranyń ózindik tarıhy bar. Qundylyǵy joǵary aspaptyń bári derlik – ult rýhanııatynyń dúldúlderi, qazaq óneriniń qaıtalanbas darabozdary ustaǵan dombyra.
Kórme • 14 Qarasha, 2025
Ýkraın halqynyń uly aqyny, sýretshi, oıshyl Taras Shevchenko ómiriniń on jyldan astam ýaqytyn qazaq jerinde ótkizgeni málim. Qazaq dalasyndaǵy áskerı bekiniste saıası tutqyn retinde áskerı mindetin ótegen ol osy kezeńde shyǵarmashylyq turǵydan tolysyp, kóptegen týyndylaryn dúnıege ákeldi.
Zerde • 14 Qarasha, 2025
Soltústikten shyqqan ekinshi «narkom»
Qýǵyn-súrgin jyldarynda mert bolǵan Qyzyljar óńirinen shyqqan birinshi «narkom» Smaǵul Sádýaqasuly bolsa, ekinshisi – Birjan Mankın. Bul kisiniń esimi ózge túgil óziniń jerlesterine de tanys emes. О́ıtkeni jas kezinen úlken qyzmettermen júrgen ol elimizdiń túkpir-túkpirinde qyzmet istep, týǵan jerimen baılanysyn úzip alǵan. Jýyrda jerlesimiz, Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynyń Astanadaǵy fılıalynyń professory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Gúlnar Muqanovanyń jarııalaǵan materıaldarynyń negizinde biz ol týraly jazýdy qolǵa aldyq.
Kıno • 14 Qarasha, 2025
«Basqalardyń ómiri» – qaıta oralmas qoǵam
Nemis kınorejısseri, ssenarıst hám prodıýsser Florıan Henkel fon Donnersmarktiń 2006 jyly kórermenge jol tartqan «Basqalardyń ómiri» atty kıno kartınasynan totalıtarlyq júıeniń azaly úni estiledi. Keńestik zamandy ańsaıtyn jandar qalaıda osy týyndyny bir kórýge tıis.
О́ner • 14 Qarasha, 2025
Kók júzindegi bulttaı kóshken jyldar tizbegine kóz salǵan saıyn ondaǵan oı óz qursaýyna alatyny bar. San saýaldyń jaýabyn izdep, kóńil birde kókke órlep, birde quldılaıdy. Keıde ótken shaqqa qaraılap, kóńil shirkinniń kók teńizdeı tolqıtyny belgili. Birde derekti, birde dereksiz dúnıeler sanany san saqqa júgirtedi. Qustaı ushqan ýaqyttyń qanatynan qarmaý áste múmkin emes. Sodan da bolsa kerek, kóz ushynan alystaǵan jyldarǵa degen saǵynysh sarqylmaıtyndaı kórinedi.
О́ner • 14 Qarasha, 2025
Sýret aınalasynda júrgenderdiń kóbi Erbolat Tólepbaıdyń tosyn kartınalary týraly sóılegende, Eýropaǵa erkindep esik ashqanyn, ataqty Salvador Dalıdiń izbasary ekenin, realızmniń basynan attap ótip, sıýrrealızmge jol salyp, odan da ári ilgerilep, postsıýrealızmge aıaq basyp, erkin kósilgenin aıtady. Durys qoı. Sóıte tura biz onyń álgindeı ızmder men aǵymdardyń aýylyna at shaldyryp qana qoımaı, týǵan topyraǵyna qaıtyp, óziniń sary dalasynyń qaınarynan qunar alǵan qazaqy mánerin de aıtqymyz keledi.
Tulǵa • 14 Qarasha, 2025
Qaısar qalamgerdiń Temirdegi izderi
Qazaq rýhanııatynda óshpes iz qaldyrǵan jazýshy, dramatýrg, jýrnalıst Jıenǵalı Tilepbergenovtiń 130 jyldyǵy Temir aýdanynda atalyp ótti. Ýfadaǵy «Ǵalııa» medresesiniń túlegi, keńes ókimetiniń alǵashqy jyldarynda Aqtóbe oblysynyń Temir, Orqash bolystarynda, Qandyaǵashta mektepter ashyp, muǵalimdik qyzmet atqaryp, Aqtóbede «Kedeı», Petropavlda «Bostandyq týy», Qyzylordada «Syr boıy» basylymdarynda, Almatyda qazaq memlekettik baspasynda eńbek etken.
Zerde • 14 Qarasha, 2025
Jambyl men Lahýtı: Rýhanı úndestik
1936 jyldyń 5 jeltoqsany – qazaq tarıhyndaǵy ataýly kúnderdiń biri. Dál osy kúni KSRO ókimetiniń sheshimimen Qazaqstan avtonomııalyq respýblıkasy odaqtas respýblıkaǵa aınaldy. Atalǵan súıinshi habardy estigen tájiktiń áıgili aqyny Abýlqasym Lahýtı jyr alyby Jambylǵa óleńmen hat jazyp, búkil qazaq halqyn tarıhı oqıǵamen quttyqtaǵan. Jambyl da aqynnyń yqylasty peıili men rııasyz lebizine jyrmen jaýap hatyn joldap, Lahýtıdyń tilegin búkil tájik jurtshylyǵynyń quttyqtaýy retinde qabyl aldy.
Digital • 14 Qarasha, 2025
Almaty qalasy Medeý aýdanyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń oqýshylary alsgeımer aýrýyn erte anyqtaıtyn jasandy ıntellekt platformasyn jasady.
Digital • 14 Qarasha, 2025
«Aleem» «duolingo»-ny artta qaldyrdy
Qazaq jastary ázirlegen «Aleem» atty aǵylshyn tilin úıretetin mobıldi qosymsha Qazaqstan «App Store» reıtınginde álemge áıgili «Duolingo»-ny basyp ozyp, birinshi orynǵa shyqty. Bul jetistikke joba eshqandaı ınvestısııasyz, jarnamasyz jáne shaǵyn komandamen ǵana qol jetkizgen.
Energetıka • 14 Qarasha, 2025
Energııa saqtaý júıeleri zaýyty
Elimizde jasandy ıntellekt pen sıfrlyq tehnologııalardy úılestiretin óndiris paıda bolmaq. Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligi, «Clearbrook Energy Solutions», otandyq «AG-Tech» kompanııalary ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıyp, elimizde energııa saqtaý júıelerin (BESS) óndiretin zaýyt salýǵa ýaǵdalasty. Bul joba – el energetıkasyn jáne sıfrlandyrý salasyn jańa deńgeıge kóteretin sheshimderdiń biri bolmaq.
Digital • 14 Qarasha, 2025
«Digital Business» pen «Astana Hub» birlesken «Ortalyq Azııanyń 100 startap tarıhy» jobasy aıasynda nebir myqty jobalar tanystyrylyp jatyr. Solardyń ishinde erekshe kózge túskeni – Ersultan Ermanovtyń «TrustExam.ai» startaby. Emtıhan kezinde aılasyn asyrǵysy kelgenderdi qalt jibermeıtin osy bir tehnologııa kópshilik kóńilinen shyǵyp otyr.
Almaty • 14 Qarasha, 2025
Almatyny «aqyldy» tehnologııa basqarady
«Taza Qazaqstan» aksııasy elimizdegi kóptegen ıgilikti istiń bastaýyna aınaldy. Jaqynda Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasy Almaty qalasy ákimdigimen birlesip «Almaty 2035: taza aýa jáne turaqty ınfraqurylym» forsaıt-sessııasyn ótkizdi. Buǵan deıin UǴA elimizdiń aýmaqtarynda birqatar forsaıt-sessııa ótkizip, onyń barysynda zertteý nysanyna ilikpegen, damýǵa muqtaj salalardy zerttedi. Bul jolǵy forsaıt-sessııa qala ekologııasyndaǵy túıtkildi jaǵdaıdy nysanaǵa alyp, ekojúıe, qaýipsiz orta mindetterin talqylady.
Qoǵam • 14 Qarasha, 2025
Azamattyq avıasııa akademııasynyń doktoranty Nursultan Tompıevtiń jobasy avıasııa salasyndaǵy álemdik úzdik úsh bastamanyń qatarynan kórindi. Onyń jumysy «Sheikh Mohammed Bin Rashid Al Maktoum Global Aviation Award» bedeldi halyqaralyq syılyǵyna laıyq dep tanyldy. Marapat Monreal qalasynda Halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymynyń (IKAO) 42-assambleıasynda tabystaldy.
