«Aqyldy qoǵam» qurylar ma eken?

Buryn «aqyldy» degen sóz adamǵa ǵana qatysty aıtylýshy edi. Sonan keıin keıbir jaǵdaılarda adamnyń serigi sanalatyn jylqy men ıtke qatysty «aqyldy janýar», «esti haıýan» túrinde azdap qoldanylyp qalatyn. Al endi qazir qarasańyz, jyldan-jylǵa qarqyn ala túsken jańa tehnologııalardyń dúmpýi nátıjesinde «aqyldylar» qatary kóbeıip kele jatqandaı. Máselen, álemde «aqyldy fermalar» paıda bola bastady. Bul úderistiń sońy «aqyldy aýyl sharýashylyǵyn» qurýǵa alyp kelmek. Sarapshylardyń pikirinshe, «aqyldy fermalar» quramyna kiretin jan-janýarlar da bolashaqty aqyldy bola túsýge tıis. О́ıtkeni tiri janýarlar qulaǵyna ornatylatyn chıp arqyly basqarylyp, birte-birte tehnologııalyq júıe ishinde tirshilik etý tártibin qabyldaıtyn bolady.

27 Tamyz, 2018

О́mir – ádil

Bireýler ómirdi qarǵap-silep jatady. Onyń ádiletsiz ekendigin aıtady. Ras-aý deısiń keıde. Eger ómir ádil bolsa, nege adam balasy ártúrli? Bireý – baı, bireý – kedeı. Bireý – sulý, bireý – kóriksiz. Bireý – aýrý, bireý – saý. Rasynda da ómir degeniń kún men tún, ystyq pen sýyq sekildi qa­rama-qaıshylyqtardyń ortasy eken ǵoı.

21 Tamyz, 2018

Agrarlyq saladaǵy bolashaq mamandyqtar

Sarapshylardyń boljamdaryna qaraǵanda, álemdik agrarlyq salada 15-20 jyldyń ishinde revolıýsııalyq óz­gerister júzege asyrylady. Jańa teh­nologııalardyń shapshań qarqynmen damýy, ǵarysh keńistigin ıgerýge kóptegen elderdiń qulshynys tanytýy, gendik ınjenerııa yqpalynyń kúsheıýi, azyq-túlikke suranystyń artýy, bos jatqan jerlerdiń azaıýy sekildi faktorlar álem boıynsha jańa tehnologııalarmen qarýlanǵan jańa turpatty aýyl sha­rýashylyǵyn qalyptastyrady. Sóıtip aýyl sharýashylyǵy ózgeristerge barynsha baıaý beıimdeletin eń konservatıvti sala degen burynǵy túsiniktiń kóbesi sógiledi.

13 Tamyz, 2018

Aýyl sharýashylyǵyn sıfrlandyrý bolashaqtyń balamasyz joly

Álem elderinde qazirgi ýaqytta aýyl sharýashylyǵyn sıfrlandyrý qarqyndy túrde júrip jatyr. Ýaqyt ótken saıyn bul salada neshe túrli jańa tehnologııalar paıda bolyp, olar jedel túrde óndiriske en­gizilýde. Máselen, Eýropadaǵy kompanııa­lar endi egistik jaǵdaıyn zertteýmen aı­na­lysatyn drondardy da shyǵara bas­tady. Bul mashınalar fermerlerdiń egis shy­ǵymdylyǵyn aldyn ala boljap bi­lý­lerine jaǵdaı týǵyzýda. Osy úderis ke­ńi­nen qanat jaıa kele, búkil el boıynsha árbir egis alqabynyń shyǵymdylyǵyn kúni buryn anyqtaý múmkindigi paıda bolatyn kórinedi. 

18 Shilde, 2018

Astyq shyǵymy nege artpaıdy?

Keıingi jyldary elimizdiń egin sharýashylyǵy salasyna kelip jatqan jańa tehnologııalardyń nátıjesinde mundaǵy eńbek ónimdiliginiń óse bas­taǵany belgili. 

20 Maýsym, 2018

Qazaqstan eksportynyń jańa deńgeıi

Qazaqstannyń munaı men metall, ýran, astyq ónimderin eksporttaýshy el ekendigi belgili. Tipti bul ónimderdiń eksporty jóninen Qazaqstandy álemge tanymal dep aıtýǵa bolady. Máselen, astyq eksporttaý jóninen aldyńǵy on eldiń qataryna qosylsaq, ýran eksporty jóninen Kanadamen birge kóshtiń eń aldyńǵy leginde kelemiz.

05 Mamyr, 2018

Qazaqstannyń kóktegi kózi – ǵarysh qyzmetin durys paıdalanyp júrmiz be?

Jaqynda otandyq telearnalardyń birinen, shamasy bul Parlamenttegi Úkimet saǵaty bolsa kerek, elimizdiń Ulttyq ǵarysh agenttiginiń jerdi qashyq­tyq­tan zondtaýǵa (baıqaýǵa) qatysty túsirilimderiniń sapasy týraly áńgime boldy.

25 Sáýir, 2018

Intellektýaldy menshiktiń mańyzy

Ánshi, óner qaıratkeri Meırambek Bespaevtyń avtorlyq ıdeıasy boıynsha «Habar» telearnasynan «Juldyzdy jek­pe-jek» mega shoýynyń kórsetile bas­ta­ǵandyǵyna biraz ýaqyt boldy. Onda eli­mizge tanymal jas ánshiler ekeý­ara ja­rysqa túsip, jandy daýyspen án aıta­dy. Je­ńimpazdy Meırambektiń óz jetek­shi­lik ete­tin bilikti tóreshiler alqasy aıqyn­daı­dy.

17 Sáýir, 2018

Til saýattylyǵyna saq bolaıyq

Bilim jáne ǵylym mı­nıstr­liginiń basshylyǵymen mektepterde júzege asyrylý ústindegi reformany aldymyzdaǵy zamanǵa búkil el bolyp daıyndalýdyń úlken bir sharasy retinde atap kórsetýge bolady. Aldymyzdaǵy zaman qandaı zaman? Máımóńkelemeı ashyǵyn aıtaıyq, ol – jumyssyzdyq zamany.

06 Sáýir, 2018

Kólik mingen kóbeıdi

Qazir avtokólik satyp alýmen eshkimdi tańǵaldyra almaısyń. Áli atqa minip kórmegen balalar men jastarǵa deıin bir-bir jeńil kóliktiń ıesi atanyp jatyr. Bul jerde nazar aýdaratyn másele kólik satý isiniń jyldan-jylǵa qarqyn­daı túsýi. Munyń ózi birinshi kezekte halyq ál-aýqatynyń jaqsara túskendiginiń belgisi bolsa kerek.

20 Naýryz, 2018

Qaıtqan malda qaıyr bar

Osynyń aldynda gazet betinde jarııalanǵan «Baı bol­­sań, halqyńmen bol!» atty maqa­lamyzda («Egemen Qazaqstan», 09.02. 2018 jyl) menshik ıeleri­niń elimizden astyrtyn joldar arqyly shyǵaryp áketip jatqan kapıtalynyń túbi olarǵa qaıyr bermeıtindigin, qazirgi kúni Batys áleminde júrip jatqan saıası-eko­nomıkalyq úderisterdiń ekpi­nimen bul qarjylar sol jaq­tyń ózinde erte me, kesh pe, qaqpan­ǵa túsiriletindigin, al onyń ıdeologııasy qazirdiń ózinde ázir ekendigin jazǵan edik. 

21 Aqpan, 2018

Álemdik qarjy aǵyny

Keńes Odaǵy kezinde dúken sóreleri zattarǵa jutań bolatyn. Adamdar qolyndaǵy azyn-aýlaq qarjysyna izdegen zattaryn taba almaı áýrege túsetin. Osydan baryp zat tapshylyǵy oryn alatyn. 

25 Qańtar, 2018

Ǵajaıyp jańalyqtar

Zamanaýı ekonomıkanyń damýy adamzatqa orasan zor jańa múmkindikter usynatyndyǵyn, soǵan saı ekonomıkanyń keıbir dástúrli salalarynyń túbegeıli ózgeriske túsetinin qazirdiń ózinde baıqaýǵa bolady. Tek bir ǵana aýyl sharýashylyǵyn alyp qaraıyqshy.

19 Qańtar, 2018

Taıaý bolashaqtyń kásibi

«HeadHunter» kompanııasy Reseıdiń eńbek naryǵynyń qozǵalysyna zertteýler júrgize kele taıaýdaǵy jyldary osy naryqta qajettiligi artatyn 15 kásip túrin ataǵan.

10 Qańtar, 2018

Eńbek mıgrasııasy

Sońǵy jetpis jyldan beri álem­de barynsha beleń alyp kele jat­qan iri qubylystardyń biri, ol – álemdik kóshi-qon máselesi. Eger 1960 jyldary álemde 3,2 mln mıgrant bar dep eseptelse, 1995 jyly bul kórsetkish 35 mln adamǵa jetip úlgerdi. Iаǵnı 35 jyldyń ózinde ǵana 10 eseden astam kórsetkishke óse tústi. 

29 Jeltoqsan, 2017

Elýden keıingi ómir

Qazirgi qoǵamymyzda qyzyqty ózgerister júrip jatyr. Sonyń bir­azy adam jasyna da qatysty.

13 Jeltoqsan, 2017

Kooperatıvter – aýyl ómiriniń aınasy

Qazir elimizde aýyl sharýashy­lyǵyn kooperatıvtendirý úderisi júrip jatyr.  Bul sharýany Úki­met qolǵa alyp otyr. Elimizdiń agro­óner­kásiptik keshenin damytýdyń 2017-2021 jyldarǵa arnalǵan mem­lekettik baǵdarlamasynda kórse­tilgen 8 basym baǵyttyń eń birin­shisi osy aýyl sharýashylyǵyn koo­pe­ratıvtendirý bolyp tabylady. Mine, osyǵan qarap-aq elimiz, sonyń ishinde aýyl halqy úshin bul istiń qanshalyqty mańyzdy ekendigin túsinýge bolady.

06 Jeltoqsan, 2017

Eńbek naryǵyn ózgerister kútedi

Qazirgi kúni álem elderiniń qaı-qaısysy bolsyn bilim salasynyń bo­lashaǵyna óte bir alań kóńilmen qarap otyr. О́ıtkeni sońǵy jyldary búkil álemde, ásirese jańa tehnologııalarmen qarýlanǵan Batystaǵy elderde bilim salasyna qoıylatyn talaptar kúrt ózgergen. 

28 Qarasha, 2017

Túrli ómirdi bastan keshý múmkindigi

Ony adamǵa kitap qana bere alady

15 Qarasha, 2017

Qalanyń aýylǵa sheftik kómegi qajet

Sońǵy jyldary Qazaqstan qala­lary­nyń úlkeıip bara jatqandy­ǵyn, al aýyldarynyń kishireıip kele jatqandyǵyn baıqaýǵa bolady. Eger álemdik tájirıbege nazar aýdarsańyz, muny bir esepten durys úderis dep baǵalaısyz. О́ıtkeni qala degenimiz – adamzat órkenıetiniń jetistigi. Qala adamdy shıratady, damýǵa qaraı bas­taıdy. 

06 Qarasha, 2017