Ádebıet • 29 Qańtar, 2024

Gılgamesh jáne túrki órkenıeti

Qansha oqysaq ta aıyzymyz qanbas, únemi jańalyq tabar eki dastan bolsa, biri – «Gılgamesh týraly dastan». Altaıdan údere kóshken túrkiniń basy shýmerler dep bol­jaldasaq, dastandaǵy qaharman qos batyr turqy uly dalany eske salady. Tipti qazaq jyrlarymen úndestigi menmundalaıdy.

Ádebıet • 29 Qańtar, 2024

Ádebıetke jarnama kerek

О́z zamanynda Tolstoı aqsaqal: «Keleshekte jazýshylar biz sııaqty tom-tom shyǵarmalar jazbaýy múmkin. Tipti kórkem nárselerge barý da birte-birte tyıylýy múmkin. Maqalalyq dúnıelermen shektelip, sony ádebıet dep eseptep, sondaı baǵytqa aýyp ketýi múmkin» degen eken. Bul paıymnyń aıtylǵanyna, mine ǵasyrdan da uzaq ýaqyt ótipti. Tolstoı támsili shynǵa aınalyp keledi.Qoǵamda qansha jazýshy bolsa, sonsha oqyrman qaldy. Bul – búgingi ádebıettiń aýa raıyna qatysty aıtylǵan dál sóz. Adamdardyń jazýǵa, rýhanııatqa qyzyǵýy tipten álsiregenin osydan baıqaımyz. Oqyrmannyń azaıýy álemde de ózekti máselege aınalsa da, Batyspen salystyrǵanda qazaq ádebıetinde shyǵarmashylyq jetistikter áldeqaıda az. Máselen, qazir bizge kitap oqyǵannyń bári sulý hám qadirli. Tolstoı bizdiń bul halimizdi de tap basyp tanyp aıtypty. Budan bólek pýblısıstik saryny basym jazbalardyń kórkem ádebıetke tańylyp júrgeni, bul úrdistiń beleń alyp bara jatqany taǵy bar.Ádebıetti ár adam ózinshe túsinedi, ózinshe paıymdaıdy. Árkimniń kókeı keńistiginde óz «ádebıeti» bar. Kórkem oı men sulý sózdiń túıisken tusy – ádebıet haqynda ózimiz emes, ózge ulttyń qandaı oı aıtary bizge tańsyq. Osy oraıda tańsyq dúnıeniń astaryna úńilip, Aýstrııanyń jas jazýshysy Aleksandr Vadımmen onlaın-baılanysqa shyǵyp, sóılesip kórgen edik.

Ádebıet • 29 Qańtar, 2024

Dybystar dıalogi

«Tóbelesti kútpegen jerden bastaý kerek, sonda qyzyq bolady» depti aqyn Toqash Berdııarov. Toqash aǵasynyń osy bir sózin Esenǵalı Raýshanov epıgraf etip alyp, ol kisiniń ishki daýsyn keremet óleńge aınaldyrǵan. Bul – jalǵyz Toqash aǵaǵa arnaý emes, jeke týyndy, poezııa. Ishki daýsy, ıaǵnı janynyń úni bolmasa, adamnyń bary ne, joǵy ne. Ol neden bas tartyp, qalaısha tebindeıdi – basqa áńgime. Bar bolǵany – adam týǵanda daýys salyp týady.

Aımaqtar • 29 Qańtar, 2024

Ertis jaıylmasyn 70 paıyz sý bassa...

Shyǵys Qazaqstannyń taýly aımaqtaryndaǵy mol ylǵal aldaǵy jazda yryzdyqtyń arta túsýine sebepker. Ma­mandardy Buqtyrma sý qoımasynda jınalǵan sýdyń kólemi qýantyp otyr. Kóktemde Ertis ózeni jaıyl­mala­rynyń kemi 70 paıyzyn sý basady degen boljam bar.

Janýarlar • 29 Qańtar, 2024

Býaz kıikterdiń obaly kimge?

Májilis depýtaty, «Amanat» partııasy fraksııasynyń múshesi Erbolat Satybaldın Bas prokýror Berik Asylov pen Ekolo­gııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstri Erlan Nysanbaevqa aqbó­kenderdiń aıaýsyz qyrylýyna qatysty depýtattyq saýal joldady. Onda salalyq mınıstrlik qabyldaǵan reglamentke saı jumys atqaryp jatpaǵanyn jetkizdi.