Memlekettik rámizder kúnine oraı Shymkent qalasynda Tý kóterý rásimi ótti. Atalǵan is-sharaǵa qala ákimi Ǵabıt Syzdyqbekovpen birge depýtattar, zııaly qaýym ókilderi, ardagerler men jastar qatysty. «Tý tuǵyry» alańynda ótken saltanatty jıynda Memlekettik ánuran shyrqaldy. Jınalǵan kópshilikke memlekettik rámizderdiń mańyzdylyǵy men mán-mazmuny keńinen baıandaldy. Stýdent jastar sap túzep, rámizderge degen qurmetin bildirdi. Patrıottyq ánder shyrqalyp, merekelik jıyn dýmandy konsertke ulasty.
Osy is-sharada qalalyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Kenjehan Tólebaev sóz alyp, barsha jınalǵan qaýymdy aıtýly merekemen quttyqtady.
– Memlekettik rámizder – táýelsizdigimizdi aıǵaqtaıtyn qasıetti nyshandar. Sondyqtan olarǵa degen qurmet erekshe bolýy kerek. Qazaqtyń kók týy – asqaq aıbynymyz. Kók baıraqtyń bıikte jelbireýi – qazaq úshin zor abyroı. Biz árqashan týymyzdy joǵary ustaýymyz qajet, – dedi ardager.
Shymkent qalasynyń qurmetti azamaty, Eńbek Eri, qoǵam qaıratkeri Dosybaı Sherimqulov táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda memlekettik rámizderdi bekitken depýtattardyń biri sanalady. Ol 1991 jyly Joǵarǵy Keńestiń XII shaqyrylymynyń depýtaty boldy. Birneshe komıssııa otyrysynan keıin memlekettik rámizderdiń sońǵy nusqasyn qabyldaý osy azamattardyń mańdaıyna buıyrǵan.
– Komıssııa óz sheshimin shyǵarǵansha kóptegen talqylaýlar ótti, – dep eske alady eńbek ardageri. – Jumys tobynyń quramyna bilikti mamandar men ǵalymdar engizildi. Olar komıssııanyń ár otyrysynda óz oılary men pikirlerin ortaǵa saldy. Ortaq sheshimge kelgenshe qyzý pikirtalastar júrdi. Memlekettik tý, Eltańba jáne Ánurannyń birneshe nusqasy qaraldy. Sonyń ishinen qazirgi qoldanystaǵy rámizderge tańdaý jasaldy. Bul óte sátti sheshim boldy dep esepteımin. О́ıtkeni rámizderdi qaı jaǵynan alyp qarasaq ta, minsiz jumysty kóremiz. Qazaqtyń Týy men Eltańbasynyń syrtqy beınesi, dızaındyq ereksheligi, oıý-órnekteriniń maǵynasy men fılosofııalyq mazmuny ózara úılesim tapqan. Ánurannyń sózi men sazy da erekshe áserli. Álem elderiniń rámizderimen salystyrǵanda bizdiń memlekettik nyshandarymyz sulýlyǵy men kórkemdigi jaǵynan kózge jyly kórinedi. Sol úshin qyrýar eńbek sińirip, bar ıdeıasy men talantyn jumsaǵan memlekettik rámizderdiń avtorlaryna myń alǵys. Solardyń eńbeginiń arqasynda búginde mazmuny tereń, kelbeti kelisti memlekettik nyshandarmen maqtanyp otyrmyz.
Táýelsizdik alyp, óz rámizderimizdi bekitkenimizge 35 jyl boldy. Osy ýaqyt aralyǵynda Qazaqstan álemdik arenada ózin tanyta bildi. Elimiz qaryshtap damyp, kóptegen belesti baǵyndyrdy. Aldymyzǵa qoıǵan strategııalyq maqsattarǵa qol jetkizdik. Shatqaıaqtaǵan ekonomıkany turaqtandyryp, ındýstrııalandyrý baǵdarlamasyn iske asyrdyq. Búginde sıfrlandyrý tehnologııasy men jasandy ıntellekt baǵytynda álemniń damyǵan elderimen básekege túsip jatyrmyz. Otyz bes jylda osyndaı jetistikke jetemiz dep kim oılaǵan? Munyń bári – memlekettiń ekonomıkalyq jańǵyrý baǵytyndaǵy saıasaty men halqymyzdyń birliginiń arqasy. Tek biz ǵana emes, keler urpaq ta memlekettik rámizderge qurmetpen qaraýy kerek. О́ıtkeni búginge deıingi jetistikterimiz – kók týymyzdy bıikte jelbiretip, Ánuranymyzdy álemniń túkpir-túkpirinde shyrqatý jolyndaǵy maqsattardyń nátıjesi. Osy murat keler urpaqtyń aldynda da turýǵa tıis.
Meniń jeke pikirimshe, árbir mektep oqýshysy, kolledj jáne ýnıversıtet stýdenti, tipti árbir otbasy múshesi memlekettik rámizderdiń mán-maǵynasyn jaqsy bilýi kerek. Mine, patrıottyq tárbıe degenimiz osy. Men Túrkııada bolǵanymda olardyń óz týlaryn memlekettik mekemelerge ǵana emes, úılerine de ilip qoıatynyn kórdim. Sonda «netken patrıot, óz týyn qadirleıtin halyq» dep tańǵaldym. Osyndaı kózqaras pen ustanym bizdiń elge de qajet. Qaı isti bastasaq ta, kók baıraǵymyzdyń abyroıyn oılap júrýimiz kerek.
Memlekettik rámizder kúnine arnalǵan is-sharaǵa jastardy qalalyq Jastar resýrstyq ortalyǵynyń basshysy Janserik Juman bastap kelipti. Onyń aıtýynsha, memlekettik nyshandar men ulttyq-patrıottyq tárbıe – egiz uǵym. Sondyqtan mundaı baǵyttaǵy merekelik jıyndar jastardyń qatysýynsyz ótpeıdi. Saltanatty is-sharaǵa eki myńnan astam jas qatysyp, sonyń bes júzi sap túzep, kók týymyzdy jelbiretip turdy. Bul jastardyń arasynda elge jáne rámizderge degen patrıottyq rýhtyń bar ekenin kórsetedi.
Jastar kóshbasshysynyń aıtýynsha, ár azamattyń memlekettik rámizderge degen qurmeti erekshe bolýǵa tıis. О́ıtkeni álem Qazaqstandy osy nyshandar arqyly tanıdy. Olar elimizdiń tólqujaty ispetti. Qaı memlekettiń bolmasyn rámizderi bolsa, bul onyń azat ári táýelsiz el ekenin bildiredi. Sondyqtan memlekettik nyshandardy qurmetteý – memlekettiń ózin qurmetteý degen sóz.
Onyń aıtýynsha, qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes kók Týdy patrıottyq sezimdi bildirý maqsatynda keń kólemde paıdalanýǵa bolady. Iаǵnı ol tek memlekettik mekemelerde ǵana emes, ár azamattyń úıinde de jelbireı alady.
Osyndaı rýhanı-tálimdik tárbıe maqsatynda Jastar resýrstyq ortalyǵy aýqymdy is-sharalar uıymdastyryp keledi. Sonyń ishinde áskerı-patrıottyq tárbıeni erekshe atap ótken jón. Onyń aıasynda ortalyq jastardy bastap, ár eki apta saıyn qaladaǵy áskerı bólimderge ekskýrsııa uıymdastyrady. Mundaǵy maqsat – jastardy áskerı ómirmen tanystyrý ári olardyń boıynda el qorǵany bolýǵa degen jaýapkershilik pen patrıottyq rýhty qalyptastyrý.
Sonymen qatar ortalyq shaharda tabysty kásip bastap, kásibin dóńgeletip otyrǵan jas kásipkerlerdi áleýmettik jeliler arqyly halyqqa tanystyryp keledi. Búginde qarapaıym kásipten bastap, keıin úlken bızneske aınalǵan kóptegen tabysty joba bar. Solardyń tájirıbesin kórsetý arqyly óńirde kásipkerlik mádenıetin damytý kózdelip otyr.
Budan bólek, memlekettik rámizderge degen qurmetti dáripteıtin foto jáne beınematerıaldar arqyly qoǵamǵa oń yqpal etýdi maqsat etken bastamalar da júzege asyrylyp jatyr. Jastar Memlekettik Rámizder heshtegi arqyly áleýmettik jelilerde ózderiniń ıgi isterimen bólisip jatyr. Mundaı patrıottyq baǵyttaǵy is-sharalar jyl saıyn Rámizder kúni qarsańynda turaqty túrde uıymdastyrylady.
Sondaı-aq ortalyq túrli memlekettik baǵdarlamalardy nasıhattaý, jastardy nashaqorlyq, qumar oıyndar jáne basqa da zııandy ádetterden saqtandyrý baǵytynda da júıeli jumys júrgizip keledi. Ortalyq mamandary polısııa qyzmetkerlerimen birge túngi reıdterge shyǵyp, kámeletke tolmaǵandardyń quqyqbuzýshylyqtarynyń aldyn alýǵa atsalysady. Osylaısha, jastar arasyndaǵy qylmys pen buzaqylyqtyń azaıýyna óz úlesterin qosyp júr.
Ásirese JITS sekildi qaýipti ınfeksııalardyń jastar arasynda taralýyna jol bermeý maqsatynda oqý oryndary men mekemelerde mamandardyń qatysýymen kezdesýler ótkizilip, túsindirý jumystary júrgizilip keledi.
Sonymen qatar Mansap ortalyǵynyń mamandarymen birlesip aıyna eki ret shamamen 150 jasty qaladaǵy túrli kásiporynǵa ekskýrsııaǵa aparady. Bul jastardyń jumysshy mamandyqtaryna degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Statıstıkaǵa sáıkes shahardaǵy jastar sany jyldan-jylǵa artyp keledi. Máselen, byltyr 391 myń jas bolsa, bıyl olardyń sany 400 myńnan asty. Al olardyń bos ýaqytyn tıimdi uıymdastyrý – Jastar resýrstyq ortalyǵynyń basty mindetteriniń biri.
Sonymen birge Memlekettik rámizder kúni Shymkentte taǵy bir mańyzdy is-shara uıymdastyryldy. Qaladaǵy kópqabatty úılerdiń turǵyndary kók Týdy balkondaryna ilip, rámizderge degen erekshe qurmetin kórsetti. Osylaısha, mereke jalpyhalyqtyq sıpatqa ıe boldy deýge tolyq negiz bar.
Bul sondaı-aq patrıottyq tárbıe baǵytyndaǵy memlekettik saıasattyń tıimdi júzege asyp jatqanyn kórsetedi. Árbir turǵyn kók Týdy óz úıine ilý arqyly respýblıka kóleminde atalyp ótken mańyzdy merekege ózindik úlesin qosty.
Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, eger ár azamat memlekettik nyshandardy qadirlep, eldiń damýyn basty murat etse, qoǵam eshqashan birliginen ajyramaıdy. Ondaı eldi syrtqy kúshter de álsirete almaıdy. О́ıtkeni barlyq otandastyń maqsaty ortaq, tilegi bir bolady.