Qazaqstan men Qytaı ǵalymdary shegirtkege qarsy ekologııalyq taza bıopreparatty synaqtan sátti ótkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz
Túrkistan oblysynda marokko shegirtkesine qarsy jańa býyndaǵy bıologııalyq preparattyń dalalyq synaqtary sátti aıaqtaldy. Zertteý nátıjeleri entomopatogendi Metarhizium anisopliae sańyraýqulaǵy negizinde ázirlengen ekologııalyq qaýipsiz preparattyń joǵary tıimdi ekenin kórsetti.
Jumystar «Shekaralas kóbeıý oshaqtaryndaǵy shegirtkelerge qarsy sańyraýqulaq negizindegi bıopreparattardy qoldaný tehnologııasyn zertteý jáne demonstrasııalaý» atty halyqaralyq joba aıasynda júrgizildi. Zertteýge J. Jıembaev atyndaǵy Qazaq ósimdik qorǵaý jáne karantın ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń mamandary Qytaı aýyl sharýashylyǵy ǵylymdary akademııasynyń О́simdik qorǵaý ınstıtýtynyń ǵalymdarymen birlesip qatysty.
Qazaqstanda shegirtkege qarsy 480 myń gektarǵa jýyq jer óńdeldi
Dalalyq synaqtar Túrkistan oblysy Qazyǵurt aýdanynyń jaıylymdyq alqaptarynda ótkizildi. Bıologııalyq agent retinde Metarhizium anisopliae sańyraýqulaǵy negizindegi preparat qoldanyldy. Bul preparat hımııalyq ınsektısıdterdiń tıimdi ári ekologııalyq qaýipsiz balamasy retinde baǵalanýda.
Tıimdilikti baǵalaý úshin óńdelgen shegirtkeler arnaıy dalalyq torlarǵa 20 daraqtan ornalastyryldy. Sonymen qatar óńdeýden keıin bir táýlik ótken soń baqylaý toptary quryldy. Baqylaý kezeńi boıy mamandar zııankesterdiń qyrylý kórsetkishterin kún saıyn tirkep otyrdy.
Jándikterdiń zaqymdanýynyń alǵashqy belgileri óńdeýden keıingi úshinshi táýlikte baıqaldy. Besinshi táýlikte qyrylý deńgeıi 70–80%-ǵa jetip, toǵyzynshy táýlikte tájirıbelik toptardaǵy barlyq daraqtyń tolyq qyrylǵany tirkeldi.
Marokko shegirtkesi (Dociostaurus maroccanus) jaıylymdar men aýyl sharýashylyǵy daqyldaryna eleýli zııan keltirýge qabiletti, asa qaýipti shegirtke zııankesteriniń biri bolyp sanalady. Osyǵan baılanysty ósimdikterdi qorǵaýdyń bıologııalyq ádisterin damytý agroónerkásip keshenin ekologııalandyrýdyń negizgi baǵyttarynyń biri retinde qarastyrylady.
Ǵalymdardyń pikirinshe, synaq nátıjeleri preparattyń joǵary bıologııalyq tıimdiligin jáne qorshaǵan ortaǵa qosymsha hımııalyq júkteme túsirmeı-aq shegirtke zııankesteriniń sanyn retteýde entomopatogendi sańyraýqulaqtardy qoldanýdyń keleshegi zor ekenin dáleldeıdi.
Aldaǵy ýaqytta zertteýshiler synaqtardy Qazaqstannyń ártúrli klımattyq aımaqtarynda keńeıtýdi, sondaı-aq atalǵan tehnologııany shegirtke zııankesterin monıtorıngteý jáne olardyń sanyn retteý júıesine engizý boıynsha praktıkalyq usynymdar ázirleýdi josparlap otyr.