Sonymen bul áýlettiń áfsanasy tómendegideı.
– Biz on ul bolyp dúnıege keldik. Tek ákemizdiń eń jaqsy kóretin bir uly ǵana jol apatynan qaıtys bolyp ketti. Qalǵan toǵyzymyz da qazir úıli-jaıly boldyq. Jeteýimiz áke-sheshemizdiń unatqan qyzdaryna úılendik. Eki baýyrymyz ǵana ózderiniń tańdaýymen úılendi, – deıdi altynshy ul Baǵdat.
Qazaqta «Alty ul tapqan áıeldi hanym dese bolady» degen sóz bar. Al Ońtústik Qazaqstan oblysy Báıdibek aýdany qazirgi Shaqpaq aýylynda on ul taýyp, onyń toǵyzyn – toǵyz otaýǵa aınaldyrǵan ata-ananyń tuǵyry odan da bıik ekendigine eshkim de talasa qoımas. Jáne bul áýlettiń artyqshylyǵy – topyrlaǵan uldarynda ǵana emes, ata-babalardyń úzilgen úrdisin qaıta jalǵaýynda. Syılastyqqa qurylǵan otbasylyq saıasatta ekenin kim joqqa shyǵarsyn?!
Myna qyzyqty qarańyz, bul shańyraqtyń ıesi Shadyhan aǵamyzdyń ózi de 10 ul syılaǵan jary Juparkúldi 10 kún ǵana tanyp, taǵdyryn qosaqtaǵan.
«Qudasha» dep ómir boıy qaljyńdasyp ótken kelinshegin naǵashysynyń aýylyna baryp júrgende syrtynan kórip júredi de, reti kelgende tanysyp, úılenedi. Kúlimkóz bııazy boıjetken shynynda da Shadyhan aǵamyzǵa baq bolyp jolyǵady.
– Shúkir, bárimiz de baqyttymyz! – deıdi uldar. – Qazir anamyz Juparkúl 9 ul, 9 kelin, 30 nemeresi 1 jıen shóberesiniń ortasynda shalqyp ómir súrip otyr. Jýyrda taǵy bir nemeresi ińgálap shańyraǵymyzǵa qosylady dep jaqsylyq kútip júrgen jaıymyz bar.
– Eń birinshi bolyp ekinshi aǵamyz Samat úılendi. Samatqa ákemiz 4 qyzdy syrtynan kórsetip, solardyń ishinen baýyrymyz osy jeńgemizdi unatypty. Bir qyzyǵy, jeńgemizdi tańdaıdy da, qyzdy dostarymen aýylǵa baratyn mashınaǵa salyp jiberip, ózi artynan avtobýspen keledi. О́zi kólikke syımaı qalǵan ǵoı, – dep kúledi baýyrlary.
– Meni de ákem qyz kórsetemiz dep 2006 jyly 10 jeltoqsan kúni Almatyda júrgen jerimnen shaqyryp aldy. Áke-sheshemniń kóńilinen shyqqan bolashaq jarym maǵan unady. Meniń kelisimimdi alǵan boıda áke-sheshem birden toıdyń qamyna kirisip ketti. 16 jeltoqsan kúni qyzǵa syrǵa taǵyp, 22 kúni toıymyzdy belgiledi. Biz de bar-joǵy eki aptada úılendik, – deıdi Baǵdat.
Sonymen Shadyhan aǵamyz ben Juparkúl apamyzdyń uldary Muhamedjan, Samat, Bolat, Qanat, Baǵdat, Ádilhan jáne Qaldybegi áke-shesheleriniń aıttyrýmen úılenedi. «О́z erkimen» úılengender – Marat pen Erjúrek. Árıne, bular da baqytty.
– Eshqandaı ata-ana balasyna jaman qyz alyp bermeıdi. О́mir kórgen, aqyl toqtatqan úlkender bosaǵa attaǵaly turǵan, sol áýlettiń urpaǵyn jalǵaıtyn qyzǵa alyp-ushqan soqyr sezimmen emes, aqyldyń kózimen qaraıdy. Tańdaý tarazysyna salady. Qyzdyń tárbıesine, shyqqan tegine qaraıdy. Syrttaı minez-qulqyn surastyryp júredi. Sondyqtan jar tańdaýda jańylysqan jerimiz joq, – deıdi Shadyhan aǵamyzdyń uldary.
– Anamyz da ajarly, ashýlana bermeıtin, asyqpaı aqylmen sóıleıtin adam. Eshqashan bizge daýsyn da, qolyn da kótergen emes. О́z shańyraǵymyzda júrgende, bala kúnimizde eshqaısymyz sheshemizge qyzynyń joqtyǵyn bildirgen emespiz. Sıyryn saýysyp, nandy da jaýyp, úıdi jınastyryp beretinbiz. Qolǵanat bolyp óstik.
– Al ákemiz aqkóńil, kópshil adam edi. Toı-dýmandy jaqsy kóretin. О́te ázilkesh boldy. Qandaı mereke bolsa da búkil quda-jegjattaryna birtindep habarlasyp, erinbeı quttyqtap shyǵatyn. Ony týysqandarymyz áli de jyr qylyp aıtyp júredi. Aralasatyn dos-jarandary kóp bolatyn. Ol kisi epti qurylysshy, jaqsy usta boldy. Balalarynyń barlyǵyna bolmasa da jartysynan kóbine osy qabileti juqty. Báriniń qolynan is keledi. Bireýge úı salý kerek bolsa, jabylyp júrip tezdetip salyp tastaıtynbyz.
Keńes ókimeti kezinde shopandardyń úıin saldy. Tynbaı eńbektengeniniń arqasynda aýylda birinshi bolyp sol kezde ekiniń biriniń qoly jete bermeıtin «Jıgýlı» avtokóligin mindi. Kolhozdyń aldyńǵy qatarly eńbekkeri retinde Býrabaı, Almaty sanatorıılerine joldama alyp, saıahattap júrýshi edi. 2015 jyly jeltoqsanda ómirden ozdy.
Ylǵı sheshemizdi «Qudasha» dep otyratyn. «Qudashamen oılasyp kóreıin», «Qudasham ne der eken?» dep qaljyńǵa súıese de anamyzdyń atyn atamaı, aqyldasyp otyratyn, – deıdi uldary.
Osylaısha ata-ananyń aq batasymen otaý qurǵan toǵyz ul elimizdiń túkpir-túkpirinde adal jolmen as iship, bir-bir saýapty kásippen aınalysyp, óner, temir jol, metro, energııa, qurylys salalaryna kásibı turǵyda qyzmet etip júr.
Toǵyz uly úıine toǵyz tárbıeli qyzdy jetektep ákelgen Juparkúl apamyzdyń ár sózi shúkirshilikke toly. Kórgendi jerden qyzdar aıttyrǵan Shadyhan aǵamyzdyń eki dúnıede de esebi túgel. Túısigimen tańdaǵan kelinderi kózi tirisinde aldynan qııa kesip ótken joq.
Ákeniń uldaryna qatysty osynaý otbasylyq saıasaty shańyraqtyń aýyzbirshiliginde, tárbıesi men tatýlyǵynda saltanat quryp tur.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
Sýrette: 10 ul tapqan Juparkúl Kerimbekova; Shadyhan Súleımenov uldarynyń ortasynda.
