Aımaqtar • 16 Sáýir, 2019

Orazkúl Asanǵazy: «Rýhanı jańǵyrý» ulttyq bolmysymyzdy jańa satyǵa kóterdi

945 ret kórsetildi

Ana balasyn «Balalar úıine», urpaǵy ata-anasyn «Qarttar úıine» berý qylań bere bastady. Qoǵam ulttyq salt-dástúrdi umytyńqyrap bara jatqan osynaý shaqta Elbasy «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy arqyly san ǵasyrlyq turmys-saltymyzdy eske túsirdi.

Búginde ákeniń beli men ananyń qursaǵyndaǵy qazaqy tálim-tárbıeniń kemdigi jáne kók aıyl kelin, kór keýde urpaqtyń «demokratııa» osy eken degen erme minez-qulqy ultqa jat qylyqtyń órship ketýine sebep bolsa kerek. Anyǵynda qazaq qoǵamynda ajyrasý jıilep ketti. Úlkenderdiń batasyn almaı qıylǵan nekeniń aıaǵy aırylysýǵa soǵyp, tiri jetimder paıda boly. Saldarynan tolyqtaı áke men shesheniń qamqorlyǵynsyz jasyq urpaq ósip keledi. Keleshek urpaqqa eń basty dáris otbasynda berilýi tıis. Otbasy Otannyń kishkentaı ǵana kóshirmesi. Baıaǵyda halqymyzda «Bel quda», «Besik quda» degen jaqsy dástúr bolǵan. Búginde sol jaqsy dúnıe umytylyp barady. Ul men qyz áleýmettik jeli arqyly tanysyp, tabysyp, aqyr aıaǵy tragedııaǵa ulasyp jatady. Osy rette Shymkenttiń úshinshi megapolıs mártebesin alǵan shaqta qurylǵan Otbasy, balalar jáne jastar isteri jónindegi basqarmasynyń ataýy óte sátti tańdalǵan eken. Besigin túzeıtin eldiń basty jumysy da osydan bastalýy kerek. Ákimshilik qurylymdaǵy bul jaqsy úrdis basqa óńirlerge úlgi bolady dep esepteımin».

Bul «Baqytty otbasy» jobasy aıasynda Shymkent qalalyq otbasy, balalar jáne jastar isteri jónindegi basqarmasy uıymdastyrǵan kezdesýde qoǵam qaıratkeri Orazkúl Asanǵazyqyzynyń jastarǵa aıtqan aqyl-keńesi edi.

Qazaq qyzyna tán ójettik pen batyldyqty boıyna sińirgen Orazkúl Asanǵazyqyzynyń shahar jastarymen kezdesýinde aǵa,orta, jas býyn ókilderi ortaq bir alańda bas qosyp, ulttyq bolmysymyzdy qalaı saqtap qalýdan bastap, otbasy qundylyqtaryn urpaq jadyna sińirý jaǵyn talqylady. Salalyq basqarma basshysy Jandos Qaltaev júrgizgen taǵlymdy kezdesý eki saǵatqa jalǵasyp, qala jastary ulttyq saltty jańǵyrtýshy qoǵam qaıratkerinen ózderin mazalap júrgen suraqtaryna jaýap, jańa ómirge talpynǵan bolashaq áke men analar ómirlik sabaq aldy.  

«Úlgili shańyraq ataný úshin qandaı alǵysharttar ázirleý kerek?», degen suraqqa tolyq jaýap berilgen kezdesý boldy. Jastar úshin sapaly bilim alýmen qatar, boıyna ulttyq bolmystaǵy tárbıeni sińirýdiń orny ózgeshe. Osy maqsatta basqarma tarapynan otbasy qundylyqtaryn jastarǵa úgitteıtin «Baqytty otbasy» jobasyn bastap otyrmyz. Osydan keıin qoǵamda ıbaly ul - ınabatty qyzdardyń qatary kóbeıtip jatsa, etken eńbegimizdiń azda bolsa ótelgeni dep túsinersizder», deıdi qalalyq otbasy, balalar jáne jastar isteri jónindegi basqarmanyń basshysy Jandos Qaltaev.

QR Parlament májilisiniń V shaqyrylymynyń depýtatynyń aıtýynsha 5 jyl ishinde elimizde 33 myń jasóspirim qyz júkti bolyp, onyń myńǵa jýyǵy jasandy túsik jasatqan. Urpaqtyń uıaty sanalǵan arýlardyń osylaısha namysynyń taptalmaýynda er azamattardyń jaýapkershiliginiń zor ekendigin tilge tıek etti. Ári qazaq arýlaryn qaryndas, ápke retinde syılap, olarǵa qorǵan bolýǵa shaqyrdy.

Shańyraq kótergenine aı, jyl tolmaı, arasyn úzip ajyrasyp jatqandardyń sany artyp keledi. Ultynyń bolashaǵyna alańdaıtyn Orazkúl Asanǵazyqyzy bul máseleniń sheshý jolynda óz usynysyn ortaǵa saldy. Úlgili ananyń aıtýynsha ózi basshylyq qyzmette bolǵan Saryaǵash aýdanynda bir tósekte basy qosylmaǵandardy ajyraspas aldyn óz aýylyndaǵy bıler alqasynyń sheshimine júginýge jiberip otyrǵan. Nátıjesinde aýzy dýaly aqsaqaldardyń aldynda kemshiligin tanyǵan jastar qaıta jarasyp, baqytty ómirge qadam basqan.

«Otbasynda ákeniń alar orny tóbede. Sebebi ol qara shańyraqtyń asyraýshysy, qorǵany. Búginde genderlik saıasatty ásire ustanýshylar er azamattarmen terezemiz teń dep tepsinip, ózderiniń asyl ana, aıaýly kelin ekendigin umytyp barady. Meıli qanshalyq bıik qyzmet atqarsa da, tabaldyryq atty taýdan asyp, úıge kirgesin onyń ornyn otaǵasynan alasa ekeni anyq», dep kesip aıtty Orazkúl Asanǵazyqyzy.

Megapolıs jastaryna bereri mol dáris otbasylyq qundylyqtardy dáripteýde ómirlik sabaq boldy. Jańa formatta bastalǵan «Baqytty otbasy» jobasynyń alǵashqy  keıipkeri QR Parlament májilisiniń V shaqyrylymynyń depýtaty, qoǵam qaıratkeri Orazkúl Asanǵazyqyzy qysqa ǵana ýaqyt ishinde otbasy, qoǵam, ulttyq kod, dástúr sabaqtastyǵy týraly tushymdy oılaryn ortaǵa saldy. Kelisti kezdesýdiń qutty qonaǵy ultyn ulyqtaǵan azamat jastardy óz elin-jerin súıýge, ana tilin shubarlamaýǵa úgittedi. Jas urpaqqa otbasynyń mańyzdylyǵyn uǵyndyrǵan bul júzdesý olarǵa rýhanı baılyq syılady. Júzdesýde otbasylyq qundylyqtardan bólek til máselesi men tarıh jáne ulttyń bolashaǵy da tereńinen talqylandy.

 

Sońǵy jańalyqtar

PIK pen MIB-tiń «shaıqasy»

Qazaqstan • Keshe

Plastık qaptamanyń álegi

Ekologııa • Keshe

Kólikqumarlarǵa arnaldy

Ekonomıka • Keshe

Qymbat em-dom qoljetimdi

Medısına • Keshe

О́lke táji – О́leńti

Aımaqtar • Keshe

Aqshoqyda arqar atqan...

Aımaqtar • Keshe

Jastarǵa janashyr joba

Qoǵam • Keshe

Týrıster qyzyǵatyn ólke

Týrızm • Keshe

Uqsas jańalyqtar